رویکرد هدیه به کودک
برخورداری از آخرین معیار همیشه از پیش معلوم نیست، بلکه با تجربه و شهود حاصل می شود.
شنبه، 9 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
یک موضوع دینی برای ارائه به کودکان انتخاب شده است. این موضوع، که «نیومن» یا به ساده تر بگویم - یک موضوع کوچک دینی نامیده شده است، می تواند کلمه ای مفرد (خدا را شکر)، یک فریاد (دعوت به نماز در مسجد)، یک داستان (یونس و ماهی بزرگ)، صفحه ای از کتاب مقدس (عبارت مشخصی از گرانت صاحب گورو)، یک مجسمه (گانشا یا بانوی لورد)، جنبه ای از واقعیت معنوی (فرشتگان) یا حتی یک شخص (یک راهب بودایی) باشد. معیارهای اصلی انتخاب عبارت اند از:
1. موضوع مورد نظر از موقعیت کم و بیش آشکار و مستقلی در زندگی و ایمان دینی برخوردار باشد؛ یعنی به مثابه امری خود محصور، تمامیت خاصی داشته باشد.
۲. آن موضوع آکنده از نفوذ معنوی، یا مفهوم تقدس یا نیروی ایمان باشد.
3. آن موضوع هدایایی برای ارائه به کودکان داشته باشد.
برخورداری از آخرین معیار همیشه از پیش معلوم نیست، بلکه با تجربه و شهود حاصل می شود. گزینش یک «نیومن» نتیجه سلسله تجربیاتی است که طی آن، موضوعات کوچک دینی خاصی یافت شده اند تا پاسخی برانگیزانند و هدایایی به کودکان ارائه کنند و حال آنکه به نظر نمی آید موضوعات دیگر چنین کاری انجام دهند. به عبارت دیگر، این معیار تجربی است.
مرحله اشتغال: موضوع انتخابی بی درنگ و با کمترین آمادگی و توضیحی به کودکان ارائه می شود. این لحظات نخست که در آن توجه کلاس جلب شده است، مرحله اشتغال نامیده می شود. مسائلی مانند آشنایی کودکان با موضوع و شیوه و فوریت موضوع باید مورد توجه قرار گیرند.
می توان دو نمونه از موقعیت های اشتغال عرضه کرد: ابتدا وقتی که گانشا، خدای سرفیل هندی و آسیای جنوبی، به کودکان سه ساله ارائه شد، متحیر بودیم که چنین شخصیت غریبی را چگونه به کودکان معرفی کنیم. گانشا معمولا همراه با یک «باندیکوت» با موش صحرایی کوچک نشان داده شده که دارای یک مار پیچیده اطراف شکم چاقش است. او چهار بازو دارد و چیزها را در چهار دست خود نگه می دارد. با تأمل در واژه های تجربی آشنا، پرسیدیم: این کودکان خردسال تاکنون درباره فیل ها در خانه های خود چه میدانسته اند، و به یاد آوردیم که فیل یک اسباب بازی محبوب کودکان است. سپس فیلهای اسباب بازی را در جعبه ای زیر میز کودکان و در جیبها و آستین های معلم پنهان کردیم. از کودکان خواسته شد تا در شکل یک حرکت گام به گام آنها را جست وجو و به شکل یک صف روی میز مرتب کنند. سپس آواز محبوب کودکان را در مورد نلی، فیلی که از خانه گریخته و به سیرک رفته بود، خواندیم. هنوز شخصیت گانشا را معرفی نکرده ایم.
پس از تأمل، این معرفی مبسوط کاملا غیرضروری به نظر می رسید. چرا به گانشا اجازه ندهیم تا بی درنگ درباره خود صحبت کند؟ دفعه دیگر این عنوان را به گروه کودکان معرفی کردیم، مجسمه گانشا را روی یک سینی نقره ای گذاشته، زیر یک کیسه مخملی پنهان کردیم. همزمان با اینکه کیسه به آرامی برداشته می شد، کودکان به تعریف کردن آنچه دیدند، دعوت شدند. ابتدا یک موش صحرایی یا موش یا «باندیکوت» بود، سپس مار، و سرانجام، با نفس تنگی از روی شعف و شگفتی کودکان، شخصیت گانشا کاملا آشکار شده بود. هیچ تعریفی ضرورت نداشت. مقطع اشتغال مشتمل بر چیزی بیش از پرده برداری از مجسمه نبود.
«اذان» آهنگ عبادت مسلمانان - که مؤمنان را به عبادت در مسجد فرا می خواند - مشکلات متفاوتی ایجاد کرد: حی على الصلاة حی على الفلاح! الله اکبر! لا اله الا الله!» مشکل این است که مناجات با آهنگ کلمات عربی به گوش کودک غربی غریب به نظر می رسد. ما می ترسیدیم که بچه ها بخندند یا اینکه هر کودک مسلمانی خجالت زده شود. بنابراین، تا حدی تجربه اشتغال دقیق تری ایجاد کردیم که در آن، معلم با تعدادی از وسایل یا ابزاری که صدای هشداردهنده ای به وجود می آوردند، وارد کلاس شد: تلفن زنگ می زند؛ شما چه می کنید؟ کار یا بازی خود را رها کرده، به سوی تلفن می دوید یا والدین خود را صدا می زنید. در حیاط مدرسه بازی می کنید؛ که معلم زنگ را می زند؛ شما چه می کنید؟ بازی خود را متوقف ساخته، پشت در کلاس به صف می ایستید. نزدیک تقاطع، کنار چراغهای عابر پیاده هستید که ناگهان صدای آمدن یک ماشین آتش نشانی را می شنوید؛ چه می کنید؟ توقف می کنید. در اینجا صدای دیگری هست که مردم زیادی می شنوند و شاید شما نیز وقتی که در اطراف شهرمان قدم می زنید آن را شنیده باشید، به خصوص اگر شما نزدیک یک مسجد زندگی کنید. وقتی مردم این صدا را می شنوند، دست از کارشان کشیده، با عجله به مسجد می روند؛ چون آن صدا آنان را به عبادت فرا می خواند. آیا شما دوست دارید که آن را بشنوید؟ آنگاه اذان از روی کاست برای کودکان پخش می شود.
ما دریافتیم که با استفاده از این تعریف، به «اذان» با احترام و علاقه گوش فرا داده شد. آن گاه کلمات «اذان» یا با نوشتن روی تخته، یا تهیه شده بر روی صفحه کاغذی که غالبا به صورت زیبا تزیین گردیده است، برای کودکان نمایش داده شد. کودکان کلمات را، که به انگلیسی توضیح داده شدند، خواندند و دوباره نوار پخش شد.
منبع: مجموعه مقالات تربیتی، عبد الرضا ضرابی، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، قم، ۱۳۸۸
مقالات مرتبط
تربیت دینی؛ هدایت یا تلقین؟
تربیت دینی و لیبرالی؛ تقابل یا همسویی؟
تحقیقات تربیت دینی
انتخاب شیوه تربیت دینی
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط
پدر، معلم خانواده
دوشنبه، 6 اسفند 1386
خلاقيت را در بچههايتان درك و تقويت كنيد
يکشنبه، 5 اسفند 1386
رابطه اخلاق و تربيت چگونه است؟
يکشنبه، 5 اسفند 1386
دست در دست پدر
جمعه، 3 اسفند 1386
مامان برايم كتاب بخوان
جمعه، 3 اسفند 1386
كودك مقلد
جمعه، 3 اسفند 1386
پرورش خودباوري در فرزندان
جمعه، 3 اسفند 1386
خلاقيت را در كودكان مي توان كشت
جمعه، 3 اسفند 1386
نقاشي و شخصيت كودكان
سهشنبه، 30 بهمن 1386
توصيه هايى براى افزايش ضريب هوشى كودكان
دوشنبه، 29 بهمن 1386
تازه های مقالات
روش و آداب ختم حضرت ابوالفضل (ع) + متن و صوت
خوشنویسی در هنر اسلامی تا دوران معاصر
جایگاه خط در تمدن اسلامی
سیر خوشنویسی چینی
نگاهی به توصیه امام به دانشجویان در وصیت نامه
متن کامل دعای توسل با خط درشت + صوت و ترجمه
کاهش هزینهها، افزایش سود خرید عمده و ایمن از علیبابا
بهترین مرکز تعمیر کنسول بازی در تهران [PS5،PS4،xBox]
خطابهای ماندگار وصیت نامهی سردار سلیمانی
تعبیر قرآنی خانه عنکبوت و مفاهیم علمی درباره آن
بیشترین بازدید هفته
نحوه خواندن نماز والدین
چهار زن برگزیده عالم
پنج دعای مهم در شب لیله الرغائب
احکام روزه مستحبی همه مراجع
اقدامات مهم و اورژانسی پس از چنگ زدن گربه
آیا استحمام در زمان آبله مرغان خطرناک است؟
نماز استغاثه امام زمان (عج) را چگونه بخوانیم؟
چگونه تعداد پروتونها، نوترونها و الکترونها را تشخیص دهیم؟
اهل سنت چگونه نماز می خوانند؟
نماز قضا را چگونه بخوانیم؟
موارد بیشتر برای شما
استوری شهادت امام هادی علیه السلام
مداحی زیبای جان جانانی
جان جانانی با نوای جواد مقدم
روش و آداب ختم حضرت ابوالفضل (ع) + متن و صوت
استادی که پس از جلسه با آیتالله مصباح نگاهش به او تغییر کرد
خلاصه دیدار هوادار ۰ - پرسپولیس ۵
سندرز: دولت آمریکا امروز برای میلیاردرهاست
اژهای: مستکبرین از جریان مقاومت دلهره و اضطراب دارند
تیراندازی در آمریکا
تصاویر دوربینهای مداربسته از لحظه حمله در نیواورلئان
تصاویری از حضور حاج قاسم در سیستان و بلوچستان برای مبارزه با اشرار
لاریجانی: بعید میدانم در سوریه حکومت دموکراتیک ایجاد شود
پنجره متفاوتی از دیدار امروز رهبر انقلاب با خانواده شهدا
بیانات رهبر انقلاب در دیدار و سخنرانی به مناسبت پنجمین سالگرد شهادت شهید حاج قاسم سلیمانی
واگویه های دختر شهید حادثه تروریستی کرمان؛