وب 3 با متاورس برابر است یا نابرابر؟ اشتراکات و تفاوت‌ها
تفاوت وب 3 با متاورس ممکن است برای بسیاری از مردم ناشناخته باشد. بسیاری از مردم وب 3 را با متاورس یکی می‌دانند و تفاوت بین این دو را نمی‌شناسند. متاورس و وب نسل سه شباهت‌هایی به یکدیگر دارند، اما واقعیت این است که متاورس و اینترنت نسل سوم دو مقوله جداگانه به شمار می‌روند. البته ریشه این دو پلتفرم در فناوری بلاک چین است و بدون وجود این فناوری، هیچ‌کدام امکان ظهور و فعالیت نخواهند داشت.برای شناخت وب 3، متاورس و تفاوت‌های بین این دو با ما همراه باشید.
آشنایی با وب‌های نسل 1 تا 3 و تفاوت وب 3 با متاورس:
پیش از پرداختن به تفاوت بین وب 3 با متاورس باید با مفاهیم مختلفی آشنا شوید:
1- وب 1 چیست؟
وب 1 قدیمی‌ترین نسخه اینترنت بود که بین سال‌های 1991 تا 2004 مورد استفاده قرار می‌گرفت. وب 1 در واقع محیطی برای کسب اطلاعات بود و کاربران عادی امکان فعالیت در آن را نداشتند. شرکت‌های مختلف محتواهای علمی گوناگونی تولید می‌کردند و شما می‌توانستید با حضور یافتن در مکان‌هایی خاص، به آنها دسترسی پیدا کنید. در واقع وب 1 نوعی جنبش اطلاعاتی بود که انبوهی از داده‌ها را در اختیار کاربران قرار می‌داد.
برای درک تفاوت وب 3 با متاورس باید نسخه‌های مختلف وب را بشناسیم. در نسخه اول وب، کاربران عادی امکان فعالیت در اینترنت را نداشتند و فقط نقش مصرف‌کننده اطلاعات را بازی می‌کردند. بیشتر کاربران وب یک دانشجویان، استادان، پژوهشگران و دانشمندان بودند.
2- وب 2 چیست؟
وب 2 برخلاف وب 1 محیط ثابت و کاربران خاص ندارد. در فضای وب دو، میلیون‌ها کاربر امکان فعالیت پیدا کردند. همچنین نرم‌افزارهای مختلفی بر پایه اینترنت نسل دو ساخته شد. به این ترتیب کاربران توانستند با مدد از کامپیوترهای شخصی خود از هرجای دنیا به آن دسترسی پیدا کنند. در اینترنت نسل دو، کاربران می‌توانستند تولید محتوا کنند و در فضای اینترنت قرار دهند. با ساخته شدن گوشی‌های هوشمند، اینترنت نسل دو عمومی‌تر شد.
در واقع، وب 2 همین نسخه اینترنت امروزی است که شما در حال بهره بردن از آن هستید. در فضای وب دو، شما می‌توانید صفحه‌ای روی پلتفرم‌های گوناگون داشته باشید و در آنها به فعالیت بپردازید. همچنین می‌توانید محتوای مورد نظر خود را در شبکه‌های مجازی خود قرار دهید و در صورت نیاز، آنها را پاک کنید.
پیش از شناخت تفاوت وب 3 با متاورس باید نسخه دوم وب را به‌خوبی بشناسید. سیاست‌گذاران وب دو شرکت‌های بزرگی هستند که روی داده‌های آن نظارت کامل دارند. از ویژگی‌های وب دو این است که مالکان شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های مختلف مانند گوگل، فیس بوک، اینستاگرام و... می‌توانند به محتوای شما دسترسی داشته باشند و روی آنها اعمال نظر کنند. مدیران شبکه‌ها می‌توانند در محتوای شما تغییر ایجاد کنند، آن را از سیستم خود حذف کنند یا حتی حساب کاربری شما را به‌طور کامل از روی شبکه پاک نمایند.
دسترسی کامل مدیران این شبکه‌ها به اطلاعات کاربران، مشکل بزرگی برای حریم امنیتی شما در فضای مجازی به حساب می‌آید. نکته نگران‌کننده دیگری هم درباره وب دو مطرح است. شبکه‌های اجتماعی همه فعالیت‌های شما را ذخیره می‌کنند و از علاقه‌مندی‌های شما آگاه می‌شوند. بارها دیده شده اطلاعات کاربران وب دو به‌وسیله شرکت‌های بزرگ اینترنتی فروخته شده است. به‌عبارتی، در وب دو شرکتها بر حساب‌های کاربران کنترل و مالکیت دارند.
* وب 3 و ارتباط آن با بلاک چین؟
اکنون وب 3 در حال تولد و رشد است. وب 3 اینترنتی است که بر مبنای بلاک چین پایه‌گذاری شده است. در واقع وب 3 نسخه غیرمتمرکز اینترنت امروزی است. برای شناخت وب 3 و تفاوت وب 3 با متاورس شما باید ابتدا بلاک چین را بشناسید.
* بلاک چین چیست؟
بلاک چین به‌معنای زنجیره‌ای از بلاک‌ها است. در واقع بلاک چین یک سیستم ثبت اطلاعات روی میلیون‌ها بلاک است. تفاوت این سیستم با سیستم‌های پیشین در این نکته است که در سیستم بلاک چین همه اطلاعات روی بلاک‌های مختلف قرار می‌گیرد. این بلاک‌ها و داده‌های ذخیره‌شده بر روی آنها هم در اختیار همه اعضای شبکه قرار می‌گیرند. به این ترتیب هیچ‌کس نمی‌تواند این داده‌ها را دست‌کاری، هک یا حذف کند.
با شناخت بلاک چین، توضیح وب نسل سه و بیان تفاوت وب 3 با متاورس نیز آسان‌تر می‌شود. برای توضیح بیشتر این مسئله بهتر است مثالی بزنیم. شبکه بلاک چین از میلیون‌ها بلاک تشکیل شده است. فرض کنید شما اطلاعاتی دارید و به‌محض وارد کردن آن در یک بلاک شبکه، یک کپی از آن اطلاعات بر روی همه بلاک‌های آن شبکه قرار می‌گیرد.
حال اگر بخواهید اطلاعات را از آن شبکه حذف کنید، باید اختیار کل بلاک‌های مجموعه را در اختیار داشته باشید که کاری ناممکن است. به این ترتیب حتی شما که اطلاعات را وارد سیستم کرده‌اید، نمی‌توانید آنها را پاک کنید.
3- وب 3 چیست؟
همان‌طور که اشاره شد، وب 3 یکی از جدیدترین و پیشرفته‌ترین فناوری‌های در حال رشد در دنیا است. تفاوت وب 3 با متاورس در نسل جدید اینترنتی است که تولید محتوا را به‌طور کامل در اختیار کاربران قرار می‌دهد. همان‌طور که بیان شد، ساختار وب نسل سه بر روی بلاک چین پایه‌گذاری شده و بلاک چین اجازه جابه‌جایی، تغییر یا حذف اطلاعات را نمی‌دهد. در اینترنت نسل سه، شما شاهد پلتفرمی با محوریت کاربران هستید. در واقع در وب 3، توانائی دولت‌ها و نیروهای ناظر بر این پلتفرم‌ها کاهش می‌یابد.
در فناوری وب نسل سوم دیگر شرکت‌های بزرگی مانند گوگل نمی‌توانند روی محتوایی که برای کاربران به نمایش درمی‌آید، نظارت و کنترلی داشته باشند. همین نکته باعث شده تا وب نسل 3 اینترنتی دمکرات نامیده شود که کنترل این فضا را به‌طور کامل در دست کاربران قرار خواهد داد. وب نسل سوم اینترنت بدون سانسور را برای همه کاربران در سراسر دنیا مهیا می‌کند.
مررورگرهای مورد استفاده در وب 3 مرورگرهای رمزنگاری‌شده‌ای هستند که جایگزین مرورگرهای فعلی مانند کروم می‌شوند.
پس از شناخت وب سه، به تفاوت وب 3 با متاورس بیشتر خواهیم پرداخت.
* آشنایی با ویژگی‌های وب 3:
اینترنت نسل سه نسخه تکامل یافته‌تر اینترنت امروزی است. در وب نسل سوم، همه فرایندها به‌وسیله هوش مصنوعی و فناوری بلاک چین اداره می‌شود. وب 3 چند ویژگی اصلی و اساسی دارد:
1- بدون محدودیت و سانسور است:
در وب نسل دو برخی دولت‌ها، به‌ویژه دولت‌های کشورهای در حال توسعه اقدام به محدودسازی اینترنت می‌کنند. البته دلایل این سانسورها از طرف دولت‌ها مختلف است. اما وب 3 امکان دسترسی شما را به همه اخبار و اطلاعات فراهم می‌کند و اجازه سانسور محتوای شما را به هیچ دولت و نهادی نمی‌دهد.2- از حریم خصوصی شما حفاظت می‌کند:
گاه‌وبیگاه شنیده‌اید که اطلاعات شخصی کاربران از شبکه‌های احتماعی مانند فیس بوک یا گوگل به بیرون درز کرده است. وب 3 امکان درز اطلاعات را به‌طور کامل مسدود می‌کند. در واقع سیستم بلاک چین در وب نسل سه امکان درز کردن اطلاعات را نمی‌دهد. اما تفاوت وب 3 با متاورس در این مورد نیست.3- امنیت بالایی دارد:
در وب 3 نمی‌توان اطلاعات را به سادگی هک کردن و به سرقت برد. همان‌طور که اشاره شد، در سیستم‌های غیرمتمرکز و مبتنی بر بلاک چین، داده‌ها بر روی میلیون‌ها بلاک مختلف قرار می‌گیرند و در سیستم پخش می‌شوند. به این ترتیب با متمرکز نشدن داده‌ها بر روی یک سرور خاص، امکان به سرقت رفتن آنها هم منتفی می‌شود.4- وب 3 وب معنایی (Semantic Web) است:
وب معنایی یعنی اینکه دستگاه‌های هوشمند آینده می‌توانند مانند انسان بر محتواها و تراکنش‌ها نظارت داشته باشند. این سیستم‌های هوشمند به تجزیه و تحلیل تعاملات موجود در بستر اینترنت می‌پردازند. در واقع، وب معنایی به‌جای تمرکز روی عددها یا واژه‌های کلیدی، جست‌وجو را بر اساس معنای واقعی کلمات انجام می‌دهد. تفاوت وب 3 با متاورس در این مورد نیز آشکار است. متاورس برای جست‌وجو پدید نیامده است. این شبکه با هدف‌های دیگری مانند بازی، سرگرمی و دادوستد طراحی شده و ممکن است در آینده کاربردهای آن بیشتر شود.5- وب 3 از هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) بهره می‌برد:
دخالت انسان در وب نسل دو مسائل امکان دست‌کاری او را در اطلاعات فراهم کرده است. از برترین ویژگی‌های وب سه بهره بردن از هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی اجازه تصمیمات شخصی و جانب‌دارانه را به هیچ فرد یا سیستمی نمی‌دهد. برای مثال تشخیص کاربران فیک که به تعریف و تمجید از کالا یا محتوا یا شخصی می‌پردازند، برای هوش مصنوعی آسان است. هوش مصنوعی در متاورس هم کاربرد دارد.6- وب 3 دارای گرافیک سه بعدی و وب فضایی است:
برخلاف وب نسل دوم، اینترنت نسل سه از گرافیک سه‌بعدی بهره می‌برد. البته هنوز چگونگی دسترسی به این فضای سه‌بعدی مشخص نیست. اما از آنجا که پیشرفت فناوری روزبه‌روز بیشتر می‌شود، دستیابی به گرافیک سه‌بعدی، در آینده نزدیک، دور از ذهن نیست.7- وب 3 از بلاک چین و ارز دیجیتال پشتیبانی می‌کند:
پیش‌تر گفته شد که اساس اینترنت نسل سوم پشتیبانی از فناوری بلاک چین است. در این فضا، همانند پلتفرم‌های خرید و فروش ارزهای دیجیتال، از این رمزارزها هم پشتیبانی می‌شود.8- وب 3 به‌صورت غیرمتمرکز اداره می‌شود:
در کنار تفاوت وب 3 با متاورس، یکی از ویژگی‌های اینترنت نسل سه که گویای شباهت وب 3 با متاورس است، اداره غیرمتمرکز آن است. اینترنت نسل دو در کنترل شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت و دولت‌ها است. اما اینترنت نسل 3 به شکل غیرمتمرکز اداره می‌شود. به این ترتیب می‌توان بر بستر این نوع اینترنت، تشکیلات غیرمستقلی ایجاد کرد که زیر نظر هیچ دولت و نهاد ناظری نیست. قوانین وب نسل سه به‌صورت یکسان برای همه کاربران عمل می‌کند و در این زمینه تفاوت و تبعیضی نیست. نکته جالب دیگر در این نوع اینترنت، امکان‌ناپذیر بودن تقلب در آن است.اداره وب نسل سوم به شکل غیرمتمرکز برتری دیگری هم دارد. در نسل دوم وب، شرکت‌های بزرگی مانند گوگل امکان ارتباط مردم را با اینترنت فراهم می‌کنند. اما در وب غیرمتمرکز، واسطه‌هایی مانند گوگل از روند ارتباط شما با اینترنت حدف می‌شوند و جای خود را به پلتفرم‌های با فناوری بلاک چین می‌دهند. در وب نسل سه این خود شمائید که قانون‌ها را پایه‌گذاری می‌کنید.
9- وب 3 فراگیر (Ubiquity) است:
یکی از ویژگی‌های وب نسل سوم که می‌تواند تا حدودی تفاوت وب 3 با متاورس را توضیح دهد، فراگیر بودن آن است. اینترنت نسل یک محدود بود و برای دسترسی به محتویات آن باید به مکان‌های خاصی می‌رفتید. اینترنت نسل دو یا اینترنت امروزی در صورتی در دسترس شما قرار می‌گیرد که ابزارهای دریافت آن، یعنی گوشی هوشمند، رایانه یا تبلت داشته باشید. اما اینترنت نسل سه فراگیر است و یک معنای فراگیر بودن آن این است که شما با ابزارهای بسیاری امکان دسترسی به اینترنت را خواهید داشت.برای مثال اینترنت نسل سه قابلیت پیاده‌سازی بر روی اشیا را هم خواهد داشت. به این ترتیب اینترنت اشیا که امروزه فقط در خانه‌های هوشمند قابل‌استفاده است، فراگیر خواهد شد. در واقع وب 3 شرایط فعالیت بسیاری از ابزارهای زندگی را در دنیای وب فراهم می‌کند.
از جنبه‌های دیگر فراگیر بودن وب سه می‌توانیم به پیاده‌سازی برنامه‌ها و نرم‌افزارهای آن روی سیستم‌عامل‌های مختلف اشاره کنیم. در اینترنت نسل دو، برنامه‌های مختلف به‌طور معمول قابلیت پیاده شدن روی یک نوع سیستم‌عامل را دارند. برای مثال، به‌منظور مطابقت دادن برنامه اندروید با سیستم‌عامل آی او اس، باید تغییراتی در آن داده شود. فراگیر بودن اینترنت نسل سه امکان ساخت اپلیکیشن‌هایی را می‌دهد که بر روی هر سیستم‌عاملی نصب شوند.
متاورس (Metaverse) چیست؟
پیش از آنکه تفاوت وب 3 با متاورس را بدانیم، باید پدیده متاورس را هم بشناسیم. متاورس دنیایی است که اینترنت اجازه ورود به آن را در اختیار شما قرار داده است. شما با زدن عینک واقعیت مجازی، گذاشتن هدست‌های مخصوص به گوش خود و دسترسی به اینترنت پرسرعت، وارد دنیایی نو می‌شوید. شاید بتوان گفت متاورس محصول مشترک فناوری‌های وب نسل سوم (Veb3)، بلاک چین (blockchain) و واقعیت مجازی (VR) است.
متاورس دنیای سه‌بعدی دیجیتالی است که شما می‌توانید از راه گوشی‌های هوشمند یا رایانه خود وارد آن شوید. دنیایی که برای به دست آوردن اطلاعات درباره یک اثر تاریخی، با آواتار خود، سری به آن ساختمان می‌زنید و بخش‌های مختلف آن را از نزدیک می‌بینید. برای بازی کردن با دوستان، در کنار آنها قرار می‌گیرید. همچنین برای دیدن و شنیدن یک کنسرت موسیقی، بلیط می‌گیرید و در سالن مجازی حضور پیدا می‌کنید.
متاورس به شما امکان فعالیت و نقش‌آفرینی در فضای اینترنت را می‌دهد. در واقع، نخستین تفاوت وب 3 با متاورس در همین نکته است. اینترنت نسل سه به شما امکان فعالیت آزادانه در فضای اینترنت را می‌دهد. اما متاورس اجازه ورود شما را در قالب یک شخصیت مجازی به این فضا صادر می‌کند. در دنیای متاورس، شما به‌جای اینکه جلسات ملاقات آنلاین را در زوم یا گوگل میت برگزار کنید، با آواتارهای دوستان و همکاران خود در فضای متاورس گفت‌وگو می‌کنید.
ارتباط یا تفاوت وب 3 با متاورس؟
مهم‌ترین رابطه بین وب 3 و متاورس به استفاده هر دوی این شبکه‌ها از فناوری بلاک چین برمی‌گردد. مهم‌ترین دلیل بهره بردن از بلاک چین در متاورس، جلوگیری از تمرکز قدرت است. سیستم مالی در این پلتفرم، بر روی فناوری بلاک چین استوار شده و هویت افراد نیز در همین راستا تعریف می‌شود. در واقع می‌توان گفت دنیای متاورس بخشی از اینترنت نسل سوم است.
تفاوت وب 3 با متاورس:
هنوز ماهیت وب 3 و متاورس برای بسیاری افراد شناخته شده نیست. وب نسل سوم اینترنتی غیرمتمرکز است، اما متاورس فضایی برای بازی، دادوستد، گشت‌وگذار و فعالیت‌های دیگر بر بستر وب سه فراهم می‌کند. مهم‌ترین تفاوت‌های وب 3 با متاورس را می‌توانیم در چند مورد بیان کنیم:
1- تفاوت وب 3 با متاورس در ماهیت وجودی:
وب نسل سه اینترنتی است که بر مبنای بلاک چین پایه‌گذاری شده است. در وب 3، کاربران نسبت به قبل کنترل بیشتری روی دارایی‌های دیجیتال، اطلاعات و هویت خود دارند. در این نوع اینترنت، دولت‌ها و پدیدآورندگان شبکه‌های اجتماعی نمی‌توانند مانند وب دو روی فعالیت‌های کاربران نظارت داشته باشند.اما متاورس فضای سه‌بعدی است که شما با زدن عینک واقعیت مجازی وارد آن می‌شوید. شما در این فضا، با دنیایی آشنا می‌شوید که تفاوت‌های زیادی با فضاهایی دارد که تاکنون در اینترنت با آنها سروکار داشتید. در واقع می‌توانیم بگوییم نخستین تفاوت بین وب 3 با متاورس در ماهیت هریک از آنها است.
2- تفاوت وب 3 با متاورس در فناوری مورد نیاز:
اینترنت نسل سوم دارای امکانات برتر و بیشتر از اینترنت‌های پیش از آن است. متاورس از این امکانات استفاده می‌کند و امکانات جدیدی در اختیار کاربران می‌گذارد. فناوری مورد استفاده در متاورس پیشرفته‌تر و پیچیده‌تر از اینترنت است.البته وارد شدن به این دنیا نیاز به ابزار و امکانات ویژه‌ای دارد.
طراحان متاورس باید با ابزار و نرم‌افزارهای مختلف فضاهای مورد استفاده در دنیای فراواقعی را طراحی کنند. تا این فضا و امکانات ورود نباشد، کاربران، حتی اگر دارای اینترنت نسل سه باشند هم نمی‌توانند وارد متاورس شوند. دومین تفاوت وب 3 با متاورس در پیچیده‌تر بودن فناوری مورد نیاز متاورس است.
وب سه به چند فناوری پایه‌ای نیازمند است:
شبکه اینترنت پدید‌آمده بر بستر بلاک چین و ارزهای دیجیتال.
سازمان‌های مستقل و غیردولتی یا DAO.
توکن‌های غیر مثلی یا ان اف تی NFT.
امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای DeFi.
فناوری مورد نیاز متاورس را نیز می‌توان در چند مورد خلاصه کرد:
تکنولوژی بلاک چین.
وب 3.
فناوری واقعیت مجازی یا VR.
فناوری واقعیت افزوده یا AR.
توکن‌های غیر مثلی یا ان اف تی NFT.
3- تفاوت وب 3 با متاورس در کاربردها:
کاربردهای وب نسل سوم با متاورس متفاوت است. وب 3 نسخه جدیدی از اینترنت ارائه می‌کند که حریم خصوصی کاربران را به رسمیت می‌شناسد. این نوع اینترنت به قدرت‌ها و شرکتها اجازه اعمال نفوذ نمی‌دهد. تفاوت وب 3 با متاورس در کاربردهای هریک از این دو پلتفرم است. وب سه نسخه بهتری از اینترنت ارائه می‌کند که زیرساخت‌های آن مجهزتر و پیچیده‌تر از نوع کنونی است. اما متاورس با ارائه پلتفرم‌های مختلف، امکان سرگرم شدن شما را در دنیای فراواقعی فراهم می‌کند.از دیگر کاربردهای متاورس، امکان دیدن فیلم‌های سه‌بعدی، تماشای تئاتر، رفتن به کنسرت مجازی موسیقی، دیدار از موزه‌ها و آثار تاریخی و فعالیت‌های دیگر است. البته پیش از دیدار شما از یک موزه، باید طراحان این پلتفرم نسخه متاورسی موزه مورد نظر را در یکی از پلتفرم‌های این شبکه ارائه کرده باشند. تفاوت وب 3 با متاورس در این زمینه نیز آشکار است.
البته شما در وب 3 هم می‌توانید تماشاگر یک کنسرت باشید. اما روش شنیدن و دیدن یک کنسرت در آن، همانند وب کنونی است. تفاوت وب 3 با متاورس در این است که متاورس امکان تماشای کنسرت را به سبکی دیگر برای شما فراهم می‌کند. نماد شما در متاورس که آواتار نامیده می‌شود، در کنسرت شرکت می‌کند. شما از راه این آواتار به بخش‌های مختلف سالن موسیقی یا تئاتر می‌روید. البته هدست و عینک واقعیت مجازی هم کمک می‌کند تا شما همه این اتفاقات را به‌صورت سه‌بعدی تماشا کنید و صدای کنسرت را بشنوید.
4- تفاوت وب 3 با متاورس در اهداف:
نسل سه اینترنت بهدنبال پدید آوردن فضایی غیرمتمرکز است. فضایی که هیچ دولت و نهادی نتواند آن را محدود کند و برای آن قانون بگذارد. در وب نسل سوم، هر کاربری می‌تواند به‌عنوان سهام‌دار شریک شود. به این ترتیب می‌بینیم تفاوت وب 3 با متاورس در هدف آنها هم هست.متاورس در پی دستیابی به دنیای مجازی و سه‌بعدی برای کاربران است. اگرچه حفظ امنیت کاربر برای متاورس هم اهمیت دارد، اما مقایسه این دو پلتفرم شبیه مقایسه اینترنت و یک شبکه خاص، مانند اینستاگرام است. کاربران متاورس در حال حاضر بیشتر بهدنبال تعامل با کاربران دیگر این شبکه هستند.
5- تفاوت وب 3 با متاورس در فراگیر بودن:
در آینده، ممکن است همه کاربران از اینترنت جهانی نسل سوم استفاده کنند. اما بهره بردن از متاورس ممکن است محدود به افراد خاصی باشد. آینده مشخص نیست و ما نمی‌دانیم چه تعدادی از کاربران به استفاده از متاورس روی بیاورند. اما آنچه مهم است، اینکه اینترنت آینده کاربردی گسترده‌تر و بیشتر از اینترنت امروز خواهد داشت.وب 3 نوعی اینترنت جهانی است که گسترش آن فراتر از اینترنت کنونی خواهد بود. اما ورود به دنیای متاورس تنها با داشتن وسایل و ابزارهای خاص و یک آواتار ممکن خواهد بود. در واقع، تفاوت وب 3 با متاورس در این زمینه، در گستردگی آنها است. اینترنت شبکه‌ای فراگیر است و مورد استفاده بسیاری از مردم قرار می‌گیرد، اما فراگیر شدن متاورس در هاله‌ای از ابهام است.
6- تفاوت وب 3 با متاورس در مالکیت:
یکی از مهم‌ترین هدف‌های وب 3 تمرکززدایی است. یعنی اینترنت نسل سه قصد دارد تا انحصارگرایی شرکت‌هایی مانند گوگل را بر روی اینترنت محدود کند، یا به‌طور کامل از بین ببرد. از نمونه کارکردهای سیستم غیرمتمرکز می‌توانیم به عملکرد بیت کوین و ارزهای دیجیتال اشاره کنیم. بستر عملکرد رمزارزها شبکه‌های بلاک چین است. ساختار بلاک چین اجازه نمی‌دهد تا کشور یا نهادی اجازه دخالت در تراکنش‌های مالی افراد را پیدا کند.تفاوت وب 3 با متاورس در مالکیت آنها هم قابل‌توجه است. همه پلتفرم‌های متاورسی به دست شرکت‌های مختلف ساخته شده‌اند. این شبکه‌ها، در نهایت دارای مالکان خصوصی هستند. این نکته هم تفاوت وب 3 با متاورس را آشکار می‌کند.
چرا بسیاری از مردم تفاوت وب 3 با متاورس را نمی‌دانند؟
دلایل مختلفی باعث شده که بسیاری از مردم تفاوت وب 3 با متاورس را ندانند:
1- نخستین و مهم‌ترین دلیل آن است که مردم ماهیت واقعی این دو شبکه را نمی‌شناسند. بسیاری از مردم به‌طور دقیق با وب نسل سه و متاورس آشنا نیستند و چون درباره هریک چیزهایی شنیده‌اند، آنها را یکسان می‌دانند.
2- دومین دلیلِ ندانستن تفاوت وب 3 با متاورس را می‌توان در مشترک بودن ایده توسعه وب سه و متاورس در بین سازمان‌های مختلف دانست. برخی از افراد و سازمان‌های توسعه‌دهنده به‌صورت مشترک بر روی این دو ایده کار می‌کنند. مشترک بودن بحث‌های مربوط به این دو پلتفرم و افراد درگیر در توسعه آنها هم عامل دیگری در یکی دانستن این دو موضوع متفاوت شده است.
3- سومین دلیل توجه نکردن به تفاوت وب 3 با متاورس در اشتراکات زیادی است که در این دو شبکه دیده می‌شود. وب سه و متاورس در ترکیب با یکدیگر امکانات زیادی در اختیار کاربران قرار می‌دهند. فناوری‌های مشترک بین وب سه و متاورس موارد مختلفی مانند ارزهای دیجیتال، اتریوم و ان اف تی است.
شباهت‌های وب 3 با متاورس:
در کنار تفاوت وب 3 با متاورس باید بهدنبال اشتراکات و شباهت‌های آنها هم باشیم. از نقطه‌های اشتراک بین متاورس و اینترنت نسل سه به نکته‌های مختلفی باید اشاره کنیم:
1- استفاده از بستر بلاک چین و غیرمتمرکز بودن:
یکی از اشتراکات وب 3 و متاورس در بهره‌گیری هر دوی آنها از بستر بلاک چین است. در کنار تفاوت وب 3 با متاورس، باید گفته شود که بستر مشترک هر دوی آنها بلاک چین است. ویژگی بلاک چین غیرمتمرکز بودن است، یعنی به هیچ شرکت و قدرتی اجازه مداخله در فعالیت‌های کاربرانش را نمی‌دهد. به این ترتیب متاورس و وب 3 به‌صورت مطمئن از داده‌های کاربران محافظت می‌کنند. همچنین هیچ نهادی قدرت نظارت بر کارهای کاربران این دو شبکه را ندارد.2- بهره بردن از ارزهای دیجیتال:
سیستم دریافت و پرداخت در وب 3 و متاورس بر پایه ارزهای دیجیتال پایه‌گذاری شده است. در کنار تفاوت وب 3 با متاورس، بهره بردن از ارزهای دیجیتال هم عامل مشترک بین آنها است.3- بهره بردن از ان اف تی‌ها یا توکن‌های غیرقابل تعویض:
عامل مشترک دیگر در متاورس و وب 3، استفاده هر دو از توکن‌های غیرقابل تعویض یا ان اف تی‌ها است. NFTها دارایی‌های غیرارزی کاربران اینترنت یا متاورس هستند. دارائی‌هایی مانند تابلوهای نقاشی، وسایل مختلف دیجیتال، لباس، لوازم شخصی و بسیاری وسایل دیگر دیجیتال. ان ف تی‌ها دارائی‌هایی هستند که امکان کپی کردن آنها وجود ندارد.ادغام وب 3 با متاورس چگونه خواهد بود؟
همان‌طور که ارزهای دیجیتال بر پایه شبکه‌های بلاک چین برنامه‌ریزی شده‌اند، ساختار وب سه نیز روی شبکه بلاک چین خواهد بود. برای فعالیت در شبکه‌های مبتنی بر بلاک چین، شما نیاز به ارزهای دیجیتال دارید. در واقع اگر کاربران متاورس بخواهند در این پلتفرم به فعالیت اقتصادی بپردازند، باید دارای کیف پول نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری باشند. با استفاده از این کیف پول‌ها و واریز کردن ارزهای دیجیتال در آنها، کاربران متاورس می‌توانند به فعالیت‌های اقتصادی و خرید و فروش در آن بپردازند.
برای دانستن تفاوت وب 3 با متاورس باید بدانید برخلاف اینترنت نسل سه، شما در متاورس نیاز به یک آواتار دارید. آواتار شخصیتی مجازی است که به جای شما در این پلتفرم به فعالیت می‌پردازد. اگر در صدد خرید آواتار یا وسیله‌ای برای آواتار خود باشید هم نیاز به کیف پول و ارز دیجیتال دارید. امکانات وب نسل سوم زمینه را برای فعالیت‌های مالی شما در این شبکه هموار خواهد کرد. البته اکنون نیز فعالان متاورس به خرید و فروش در این شبکه می‌پردازند. اما وب 3 زمینه را برای فعالیت آسان‌تر کاربران دنیای متاورسی فراهم خواهد کرد.
آیا تفاوت وب 3 با متاورس در رقابت بین آنها است؟
برخی وب 3 و متاورس را رقیب‌های یکدیگر می‌دانند. اما همان‌طور که اشاره شد، این دو شبکه کارکردی متفاوت دارند. متاورس شبکه‌ای است که می‌تواند روی وب نسل دو و وب نسل سه پیاده شود. وب سه امکانات بیشتری برای متاورس فراهم می‌کند، اما این پلتفرم امکان فعالیت بر روی وب کنونی را هم دارا است. البته ممکن است ترکیبی از وب دو و وب سه زمینه حضور گسترده متاورس را در آینده فراهم کنند.
آیا ایده وب 3 و متاورس در دنیا دست‌یافتنی است؟
دستیابی به وب 3 نیازمند زیرساخت‌های بسیاری در اینترنت جهانی است. دسترسی به اینترنت نسل سوم در صورتی عملی خواهد شد که کاربران بتوانند به پهنای باند گسترده‌ای دسترسی داشته باشند. اما بسیاری از دولت‌ها، در کشورهای در حال توسعه، موجودیت خود را با اینترنت آزاد و گسترده در خطر می‌بینند.
متاورس هم نیاز به پهنای باند و سرعت بالای اینترنت دارد. در صورت مهیا شدن چنین شرایطی، مردم در گوشه و کنار دنیا می‌توانند به دنیای متاورس دسترسی داشته باشند و در آن به فعالیت بپردازند. اما اینکه در چه زمانی این رویا به حقیقت خواهد پیوست را فقط آینده مشخص خواهد کرد.
سخن پایانی:
وب نسل سه و متاورس از یکدیگر پشتیبانی می‌کنند، اما با هم یکی نیستند. در متن، به تفاوت وب 3 با متاورس پرداخته شد. به‌طور کلی، وب نسل سه آینده اینترنت امروزی است. اما متاورس مجموعه‌ای از پلتفرم‌ها است که بر بستر اینترنت نسل سه، دسترسی کاربران را به فضای واقعیت مجازی فراهم می‌کند. پدید آوردن و دسترسی به این فضا نیازمند ابزار، تجهیزات و نرم‌افزارهای مختلف است. همچنین افراد متخصصی که توان تولید فضاهای مورد نیاز در متاورس را داشته باشند.
شاید بهترین توضیح برای متاورس دنیایی مجازی باشد که می‌توان در آن، کار، فعالیت، دادوستد، گشت‌وگذار و بازی کرد. این دنیای فراواقعی روی اینترنت نسل دو ایجاد شده، اما وب سه امکان استفاده گسترده از آن را برای همه مردم فراهم می‌کند.
