گرما زدگي

يکي ازمشکلاتي که با آغاز فصل گرما گريبان گيرافراد مي شود گرما زدگي است.مي خواهيم به طورساده توضيح دهيم که چگونه مي توان ازآن پيشگيري کرد.درابتدا بايد گفت که سلول هاي بدن انسان براي انجام فعاليت هاي طبيعي خود به درجه حرارت متناسب نيازدارند و دماي متعادل را مي طلبند و چنانکه دماي محيط ازاين محدوده کمتريا بيشترگردد عوارض جبران ناپذيري براي دستگاه هاي مختلف بدن ايجاد مي گردد.ازنظر توليد حرارت ،بدن انسان علاوه براينکه از طريق محيط و منابع مختلف توليد و انتشارگرما، کسب انرژي مي نمايد،خود نيزبا توجه به فعل و انفعالات موارد مختلف به عنوان يک منبع،توليد حرارت مي کند .با توجه به ايجاد دايمي گرما،لازم است بدن بتوانند به طرق مختلف اين حرارت را دفع کند،چنانچه اگر نتواند دفع کند و دماي محيط بدن بالاتر رود منجربه گرما زدگي مي شود.گرما زدگي خفيف بيشتردرافراد بالاي 50 سال و بيشتر در فصول گرم و مرطوب اتفاق مي افتد که دماي مرکزي بدن به بيش از 40 درجه ي سانتي گراد مي رسد.دراين حالت فعاليت هاي بدن مختل مي شود و آسيب بسياري به بدن وارد مي شود.دراين شرايط بايد دماي بدن را کاهش داد تا بدن دچار تشنج نشود و بر کليه ها ،قلب و عضلات اثربدي برجاي نگذارد .راه درمان دراين نوع نوشيدن محلول آب نمک به نسبت 9 گرم نمک در يک ليترآب و يا نوشيدن سرم فيزيولوژيک است تا ازشدت گرما زدگي کم شود .استفاده از پارچه مرطوب و بادبزن تأثير بسزايي دارد.علايم کلي گرما زدگي اين است که اغلب فرد خسته و گيج مي شود و ممکن است دچاربرخي علايم از قبيل سر درد،گرفتگي عضلات ،پوست خشک و داغ،تهوع يا استفراغ ،تشنج ،اختلالات قلبي ،اختلال تکلم ،افت فشارخون ،رنگ پريدگي ،نبض ضعيف ،هذيان ،کاهش حجم ادرار و در موارد پيشرفته عدم هوشياري شود که در صورت عدم تشخيص يا انجام ندادن مراقبت هاي لازم،احتمال بروزعوارض و حتي مرگ و ميردراين افراد بالاست.اگر شما دچارگرمازدگي شديد سعي کنيد اين اقدامات را انجام دهيد.به مکاني خنک مثل زيرسايه بان يا اتاق برويد،لباس ها را از بدن خارج و درصورت لزوم از پنکه براي خنک کردن استفاده کنيد.به هنگام ضرورت بايد از اکسيژن استفاده و سريعاً به پزشک مراجعه کنيد.
استحمام با آب سرد ممکن است سبب شوک و مرگ شود،لذا بهتراست با آبي که 2تا3درجه خنک تر از دماي بدن بيمار باشد،او را خنک کرد.براي خنک کردن فرد گرما زده يک ملحفه ي نازک مرطوب کرده تا به تدريج بدنش خنک شود .بايد به بيمارمايعات خنک ورانده شود تا دماي بدن وي به حدود دماي طبيعي برسد.مرطوب کردن ملحفه و بدن را بايد ادامه داد و پس ازانجام کمک هاي اوليه بايد فرد مصدوم را به مرکز فوريت هاي پزشکي رساند .با توجه به اينکه هميشه پيشگيري بهترازدرمان است سعي کنيد اين اقدامات راانجام دهيد:
1-روزانه 8الي 10 ليوان آب بنوشيد.
2-لباس هاي نخي نازک و روشن استفاده کنيد.
3-خود را از تابش مستقيم آفتاب دور نگهداريد.
4-از ميوه و سبزي هاي تازه استفاده کنيد(هندوانه ،خربزه ،طالبي و آناناس بيشتر استفاده شود.)
5-سبزي هايي که داراي آب بيشتري هستند مثل کاهو ،کرفس ،هويج و...بيشترمورد استفاده قرار دهيد.
6-بطورکلي،بايد از فعاليت شديد درآب و هواي گرم و به ويژه مرطوب اجتناب کرد.اگر هوا گرم و خشک باشد و تهويه ي کافي هم وجود داشته باشد بهتراز هواي گرم و مرطوب مي باشد .درصورت اجبار براي فعاليت بدني درمناطق گرم و مرطوب ،فعاليت بدني را به تدريج طي 3تا4هفته جهت عادت کردن بدن به گرما،افزايش دهيد.
منبع:نشريه قدر،شماره 20.