خوشنویسان اهل ترکیه

ترکیه از مراکز فرهنگی و هنری و علمی بوده و هست که همواره جایگاه ویژه‌ای در تربیت و پرورش هنرمندان برجسته خوشنویسی داشته‌است. با ما همراه باشید جهت معرفی افراد برجسته هنر خوشنویسی این کشور.
سه‌شنبه، 26 فروردين 1404
تخمین زمان مطالعه:
گردآورنده : ابوالفضل رنجبران
موارد بیشتر برای شما
خوشنویسان اهل ترکیه
خوشنویسان اهل ترکیه

احمد شمس‌الدین قره‌حصاری
احمد شمس‌الدین قره‌حصاری ترکی استانبولی: Ahmed Şemseddin Karahisârî (زاده ۱۴۶۸ و درگذشته ۱۵۶۶ میلادی) خوشنویس اهل عثمانی (ترکیه) بود. او زاده افیون قره‌حصار واقع در غرب ترکیه است.

بر خلاف دیگر خطاطان هم عصر خود او گرایشی به سبک شیخ حمدالله نداشت و در عوض از شیوه یاقوتی (Yakut-ı Mustasımi) پیروی می‌کرد. او در زمینه خط ثلث و خط نسخ آثار برجسته‌ای از خود به جای گذاشته است.

حافظ عثمان
حافظ عثمان خوشنویس نامدار ترک در سده یازدهم هجری است.

زندگی حافظ عثمان
حافظ عثمان در ۱۰۵۲ ه‍. ق در استانبول به‌دنیا آمد. پدرش، علی‌افندی، مؤذن مسجد خاصِکی سلطان بود. عثمان در کودکی حافظ قرآن شد و به حافظ عثمان شهرت یافت. او در محضر وزیر مشهور، مصطفی‌پاشا کوپریلی، تربیت شد.

هنگام تحصیل، به خوشنویسی علاقه پیدا کرد و نزد درویش‌علی، خوشنویس نامدار آن دوران، خطاطی آموخت؛ اما پس از مدتی، استادش به‌علت کهن‌سالی، وی را به سویولجی‌زاده مصطفی ایوبی، برگزیده‌ترین شاگرد خود سپرد. عثمان در هجده سالگی موفق به کسب اجازه خوشنویسی شد.

سپس نزد نَفَس‌زاده اسماعیل افندی به تحصیل پرداخت و با «مشق» مصحفِ شیخ‌حمدالله آماسی، بر این شیوه تسلط یافت و سالها بعد، با بهره‌مندی از سبک حمدالله آماسی، در زیبایی‌شناسی دو خط نسخ و ثلث تغییراتی ایجاد کرد.

حافظ عثمان در ۱۰۸۳ به مصر و در ۱۰۸۷ به مکه، و چند بار هم به ادرنه و بورسه سفر کرد و به قولی در سفر حج نیز به تمرین خط مشغول بود. در ۱۱۰۶ معلم خوشنویسی سلطان مصطفی دوم و والی دیار بکر شد و بعدها نیز این ناحیه به صورت آرپالِق (اقطاع) در اختیار وی قرار داد.

حافظ عثمان در زمان شاهزادگی احمد سوم، معلم خط وی بود. او یکشنبه‌ها به شاگردان فقیر خود رایگان آموزش می‌داد. حافظ عثمان از پیروان طریقت سُنبلیه بود.

درگذشت حافظ عثمان
وی حدود چهار سال پیش از مرگ فلج شد و در ۱۱۱۰ درگذشت و در خانقاه قوجه مصطفی‌پاشا به خاک سپرده شد. نوشته سنگ‌قبر او، کار اسماعیل افندی آغاقاپویی، از خوشنویسان معروف است.

مصطفی راقم افندی 
مصطفی راقم افندی (به ترکی استانبولی: Mustafa Rakım Efendi)، نقاش و خطاط چیره‌دست دربار عثمانی بود. او تکنیک خوشنویسی حافظ عثمان را به اوج رساند و استاد مُسلم خط ثلث و خط نسخ شد. وی در سال ۱۷۵۷ میلادی در اونیه متولد شد و در سال ۱۸۲۵ میلادی در استانبول درگذشت.

سویولجوزاده مصطفی ایوبی
سویولجوزاده مصطفی ایوبی (۱۶۱۹؟، استانبول - ۱۶۸۶) خطاط عثمانی بود. وی خطاطی را از دده و پس از مرگ وی از درویش علی آموخت و پس از کسب جواز خطاطی مابقی عمر خود را وقف خطاطی و آموزش آن کرد. از شاگردان مشهور وی می‌توان به خوجازاده محمد، جبی‌زاده عبدالله و حافظ عثمان اشاره کرد. از حدود پنجاه نسخهٔ قرآن کریم و همچنین صد نسخه انعام شریف نگاشته‌شده توسط وی، تعداد اندکی تاکنون باقی‌مانده‌است.

محمد شوقی افندی
محمد شوقی افندی (به ترکی استانبولی: Mehmed Şevki Efendi)، خطاط برجستهٔ اهل امپراتوری عثمانی بود که در قرن ۱۹ میلادی (۱۸۲۹-۱۸۸۷) می‌زیست. تخصص او خط ثلث و خط نسخ بود.

عبدالرحمن حلمی
عبدالرحمن حلمی (درگذشت ۱۸۰۵) خطاط و کاتب اهل ترکیه (عثمانی) بود. او شاگرد رسیم افندی (محمد راسم) (ایگریکاپی مهمت) بود. عبدالرحمن حلمی خطاط و کاتب مسلطی بود. او بیشتر عمر خود را به شاگردی و در مدرسه ایاصوفیه استانبول گذراند

مصطفی کوتاهی
مصطفی کوتاهی (ترکی:Mustafa Kütahi) (زاده:۱۷۸۷ میلادی) خوشنویس اهل عثمانی بود. او بیشتر مضامین روایات و آیات قرآن را خوشنویسی می‌کرد.

منابع:
ولید اعظمی، تراجم خطاطی بغدادالمعاصرین، ج۱، بغداد ۱۹۹۹
عفیف بهنسی، معجم مصطلحات الخط العربی و الخطاطین، بیروت ۱۹۹۵
عداد محمدرضا حسینی جلالی
سلیمان سعدالدین مستقیم‌زاده، تحفه خطاطین، استانبول ۱۹۲۸؛
رادو؛ فتونی


در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.

شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران

© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط