آشنایی با چند نمونه از عجیب رین برج های جهان
هنگامی که صحبت از معماری ساختمان های شگفت انگیز و برجسته جهان به میان می آید، اغلب ذهن ها به سمت برج ایفل در پاریس، ساعت مشهور بیگ بن در لندن، برج خلیفه در دبی و مواردی از این دست می رود. اما این ها تنها بخشی از شاهکار های معماری بشریت هستند. در نقاط مختلف دنیا، سازه های عجیب دیگری نیز سر برافراشته اند که هر یک به نوعی تأثیری متمایز بر تاریخ معماری و ذائقه بصری جوامع داشته اند.اگر می خواهید با چند نمومنه از عجیب ترین ساختمان های جهان آشنا شوید و جزئیاتی درباره شان بدانید، این مقاله را تا انتها بخوانید
۱. برج خلیفه در دبی، امارات متحده عربی
برج خلیفه نه تنها بلندترین سازه ساخته شده توسط دست بشر است، بلکه یک دستاورد مهندسی بی نظیر در یکی از سخت ترین محیط های کویری جهان محسوب می شود. این برج با ارتفاعی که رکورد ۷۰ ساله قبلی را شکست، به نمادی جهانی از نوآوری تبدیل شده است.طراحی این ابرسازه که توسط شرکت Skidmore, Owings & Merrill (SOM) انجام شد، مبتنی بر یک هسته بتنی مرکزی است که توسط سه بال سه پره ای احاطه شده است. این ساختار Y شکل برای مقابله با فشار های جانبی ناشی از باد در ارتفاعات بسیار زیاد طراحی شده است.
الهام از طبیعت: طراحی مقطع عرضی برج از الگوی گل صحرایی Hymenocallis یا عنکبوتی الهام گرفته شده است. این طراحی بهطور هوشمندانه ای باعث می شود تا الگوی پیچش باد در اطراف برج تغییر کند و از ایجاد گردابه های بزرگ که می تواند به سازه آسیب برساند، جلوگیری شود.
سیستم سازه ای: ساختار برج بر اساس سیستم buttressed core یا هسته مهارشده بنا شده است. در این سیستم، هر بخش از بال ها مانند یک ستون اضافی عمل کرده و فشار را به هسته مرکزی منتقل می کنند.
جنس مصالح: استفاده گسترده از بتن مسلح با مقاومت بالا در هسته و فولاد و شیشه با پوشش های مخصوص برای کاهش جذب حرارت، از عوامل کلیدی موفقیت این پروژه بوده است.
ویژگی های برج خلیفه
ارتفاع: ۸۲۸ متر معادل ۲۷۱۷ فوتتعداد طبقات: ۱۶۳ طبقه قابل استفاده
معمار: Adrian Smith از شرکت SOM
مهندس سازه: Bill Baker از شرکت SOM
زمان ساخت: ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰
تأسیسات: پمپاژ آب به ارتفاع بیش از ۶۰۰ متر، یکی از چالش های فنی عظیم پروژه بود.
مسیر دسترسی: با مترو دبی ایستگاه برج خلیفه (Metro Station Burj Khalifa)
۲. برج لوته در سئول، کره جنوبی
برج لوته با ظاهری نوک تیز و شیب دار، تداعی کننده ظرافت و استحکام در معماری مدرن کره جنوبی است. این برج به نمادی جدید در افق شهر سئول تبدیل شده و بلند ترین ساختمان این کشور است.طراحی این برج توسط شرکت Kohn Pedersen Fox Associates (KPF) انجام شده و الهام بخش آن سفالگری سنتی کره ای است. نمای بیرونی آن از شیشه های بسیار پیشرفته ای ساخته شده که نه تنها زیبایی بصری فراهم می کند، بلکه مقاومت حرارتی و صوتی بالایی دارد.
مقابله با نیرو های محیطی: سئول منطقه ای زلزله خیز است. مهندسان برج لوته از یک سیستم میراگر جرمی تنظیم شده در بالای برج استفاده کرده اند. این سیستم به صورت یک وزنه عظیم طراحی شده که نوسانات ساختمان در هنگام زلزله یا باد های شدید را جذب می کند. این دمپر یکی از بزرگ ترین نمونه های نصب شده در جهان است.
پایداری: فرم مخروطی و شیب دار برج به توزیع بهتر بار های باد کمک می کند.
نکات جالب
ارتفاع: ۵۵۵ متر معادل ۱۸۲۱ فوتتعداد طبقات: ۱۲۳ طبقه
امکانات: هتل لوکس، مراکز خرید چندطبقه، آکواریوم، سینما و رصدخانه "Seoul Sky" در طبقات بالایی.
ویژگی خاص: استفاده از بتن بسیار با دوام در هسته مرکزی برای تضمین عملکرد در برابر زلزله های با شدت بیش از ۷ ریشتر.
۳. برج شانگهای در چین
برج شانگهای صرفاً یک آسمان خراش نیست؛ بلکه یک مدل پیشگام در طراحی پایدار در مقیاس عظیم است. این برج با طراحی مارپیچی خیره کننده، به عنوان یکی از هوشمند ترین ساختمان های جهان شناخته می شود.طراحی این برج توسط شرکت Gensler صورت گرفته و ویژگی اصلی آن چرخش ۹۰ درجه ای در طول ارتفاع آن است. این چرخش نه تنها زیبایی منحصر به فردی به سازه می دهد، بلکه اهداف مهندسی حیاتی را محقق می سازد.
کاهش بار باد: چرخش ۹۰ درجه ای باعث کاهش بار باد وارد بر سازه تا حدود ۲۴ درصد نسبت به ساختمانی با همان ارتفاع و مقطع مستطیلی می شود. این کاهش بار به معماران اجازه داد تا مقدار کمتری فولاد حدوداً ۶ هزار تن کمتر در سازه استفاده کنند، که نشان دهنده صرفه جویی اقتصادی و زیست محیطی است.
نمای دو پوسته: این برج دارای دو پوسته شیشه ای است که یک فضای میانی یا آتریوم بزرگ را تشکیل می دهد. این فضای میانی به عنوان یک عایق حرارتی عمل کرده و در طول سال، سیستم تهویه طبیعی ساختمان را بهبود می بخشد. این سیستم می تواند تا ۵۰ درصد انرژی مورد نیاز برای گرمایش و سرمایش را کاهش دهد.
توربین های بادی: در بخش های فوقانی برج، توربین های بادی نصب شده اند که بخشی از انرژی مورد نیاز روشنایی و تأسیسات را تأمین می کنند.
جزئیات برج
ارتفاع: ۶۳۲ متر معادل ۲۰۷۳ فوتطبقات: ۱۲۸ طبقه
طراحی: شرکت Gensler
سرعت آسانسور: با سرعت ۱۸ متر بر ثانیه، یکی از سریع ترین آسانسور های جهان است.
ویژگی: سیستم جمع آوری آب باران برای استفاده در سیستم تهویه مطبوع.
۴. برج تایپه ۱۰۱ در تایوان
برج تایپه ۱۰۱ نمادی از ترکیب سنت و مدرنیته است. طراحی این سازه مستقیماً از فرم گیاه بامبو، که در فرهنگ آسیایی نماد انعطاف پذیری و رشد است، الهام گرفته شده است.ساختمان از هشت بخش هشت ضلعی تشکیل شده که به صورت پشته ای روی هم قرار گرفته اند و هر بخش نمادی از یک طبقه از فرهنگ چینی یعنی اعداد خوش یمن است.
دمپر عظیم: تایوان در منطقه ای بسیار فعال از نظر طوفان های حاره ای و زلزله قرار دارد. برای مقابله با این چالش ها، تایپه ۱۰۱ از یک دمپر جرمی تنظیم شده (TMD) غول پیکر استفاده می کند. این دمپر یک کره فولادی عظیم به وزن ۶۶۰ تن است که بین طبقات ۸۷ و ۹۲ نصب شده است.
طراحی ضد باد: ساختار مدولار و تکراری باعث می شود که نیرو های باد به شکل یکنواخت تری جذب شوند.
ویژگی ها
ارتفاع: ۵۰۸ متر معادل ۱۶۶۷ فوت که قبل از ساخت برج خلیفه، بلند ترین برج جهان بودتعداد طبقات: ۱۰۱ طبقه
مزیت اکولوژیکی: در زمان افتتاح، به دلیل طراحی متمرکز بر بهره وری انرژی، گواهینامه LEED Gold را دریافت کرد.
آسانسور ها: از پیشرفته ترین آسانسور های مقاوم در برابر فشار استفاده می کند که می توانند مسافران را با سرعت بالا جا به جا کنند.
۵. برج فدراسیون در مسکو، روسیه
برج فدراسیون در مجموعه مسکو سیتی قرار دارد و به عنوان نمادی از بازگشت روسیه به معماری جهانی مطرح شد. این برج از دو بخش تشکیل شده است: برج غربی و برج شرقی.برج شرقی (East Tower) که بلندتر است، دارای یک نمای منحصر به فرد است که از پنل های شیشه ای با بازتاب های متفاوت استفاده می کند. این تفاوت در بازتاب، باعث می شود نمای ساختمان بسته به زاویه نور خورشید و زمان روز، رنگ های متفاوتی از خود نشان دهد.
استحکام در سرما: یکی از چالش های اصلی در مسکو، دمای بسیار پایین زمستان است. مصالح و سیستم های عایق بندی حرارتی باید مقاومت بسیار بالایی در برابر انجماد و انبساط حرارتی داشته باشند.
ارتفاع و کاربری: این برج عمدتاً اداری است و با قرارگیری در ارتفاعات بالای شهر، منظره ای پانوراما از پایتخت روسیه ارائه می دهد.
مشخصات
ارتفاع برج شرقی: ۳۷۳ متر معادل ۱۲۲۴ فوتتعداد طبقات: ۷۶ طبقه
طراحی: همکاری شرکت های روسی (Mirax Group) و آلمانی (Petersen Associates)
مفهوم معماری: نمایش قدرت صنعتی و اتصال شرق به غرب نماد وحدت ملی.
۶. برج کانتون در گوانگژو، چین
برج کانتون، یک برج مخابراتی و گردشگری، با فرمی خیره کننده و پیچ خورده، یکی از خلاقانه ترین سازه های مدرن است. طراحی آن اساساً بر مبنای هندسه غیر خطی شکل گرفته است.برخلاف سازه های استوانه ای یا مکعبی سنتی، برج کانتون شکلی شبیه به یک ساعت شنی پیچیده دارد. این پیچش از تقاطع دو بیضی در پایه و تاج برج ایجاد شده است.
طراحی پارامتریک: طراحی این برج به شدت وابسته به نرم افزار های مدل سازی پیشرفته بوده است. فرم برج را می توان با یک معادله ریاضی پیچیده توصیف کرد که از تکرار یک الگوی هندسی متغیر پیروی می کند.
سبکی سازه: با وجود ارتفاع زیاد، سازه نسبتاً سبک است زیرا از شبکه های فولادی با اتصالات پیچیده استفاده شده است.
ویژگی ها
ارتفاع: ۶۰۰ متر معادل ۱۹۶۹ فوت، شامل آنتنطراحی: توسط تیم معماری مارک هِمِلبلاو (Mark Hemel) و شرکای آن انجام شد.
جاذبه خاص: "Bubble Tram" تراموای حبابی که در اطراف حلقه بیرونی تاج برج در حرکت است و منظره ای ۳۶۰ درجه فراهم می کند.
۷. برج دینامیک در دبی (پروژه پیشنهادی)
برج دینامیک، اگرچه ساخت آن با چالش های مالی و تکنولوژیکی مواجه شده است، نمایانگر نهایت بلند پروازی در زمینه معماری زنده و تغییر پذیر است. ایده اصلی این است که ساختمان هرگز تکراری نباشد.ایده اصلی دیوید فیشر، معمار ایتالیایی، این است که هر طبقه بتواند به صورت مستقل، حول یک هسته مرکزی بتنی بچرخد.
نحوه چرخش: پیش بینی شده است که هر طبقه توسط موتور های الکتریکی کنترل شود که با انرژی خورشیدی تأمین می گردند. این چرخش می تواند توسط ساکنین برنامه ریزی شود تا بهترین منظره یا سایه را در طول روز داشته باشند.
پایداری در حرکت: چالش مهندسی این پروژه، طراحی اتصالات انعطاف پذیر اما مستحکم بین بخش های متحرک و ثابت یعنی هسته است.
نکات ویژه
ایده معمار: David Fisher از شرکت De-Architectureهدف طراحی: سازه ای زنده با حرکت دائمی و نمایش تحول در طراحی شهری.
فناوری: استفاده از انرژی خورشیدی برای تأمین انرژی مورد نیاز برای چرخش طبقات.
۸. برج شارد در لندن، انگلستان
برج شارد به معنی تکه یا خرده شیشه با فرم شیشه ای نوک تیزش، به سرعت تبدیل به یکی از نماد های مدرن لندن و بلند ترین ساختمان اروپای غربی در زمان افتتاح شد.معمار این برج، رنتزو پیانو، تلاش کرد تا ساختاری بسازد که مانند یک کریستال در آسمان عمل کند و با محیط اطراف هماهنگ باشد.
طراحی الهام گرفته از طبیعت: فرم برج از تنه درختان و همچنین طرح های قدیمی نقاشان و ملاحان بریتانیایی الهام گرفته شده که در آن ها بنا هایی شیشه ای دیده می شود. نوک تیز برج تداعی کننده سیخ های شیشه ای است.
نمای شیشه ای: نمای بیرونی از ۱۰۱۶ قطعه شیشه تشکیل شده است که به گونه ای نصب شده اند که هیچ یک از آن ها مستقیماً بر روی قطعه زیرین قرار نمی گیرند. این طراحی به باد اجازه می دهد تا به راحتی در اطراف برج جریان یابد و از تمرکز فشار باد جلوگیری کند.
ویژگی ها
ارتفاع: ۳۱۰ متر معادل ۱۰۱۷ فوتمعمار: Renzo Piano
مصالح: بیش از ۵۵ درصد نمای ساختمان از شیشه ساخته شده است.
کاربری: ترکیبی از دفاتر، رستوران های لوکس، یک هتل پنج ستاره و سکو های دیده بانی عمومی.
۹. برج مارینا ۱۰۱ در دبی، امارات
برج مارینا ۱۰۱ در منطقه دبی مارینا، یکی دیگر از شاهکار های معماری دبی است که تلفیقی از زیبایی کلاسیک و خطوط مدرن را به نمایش می گذارد. این برج بیشتر به عنوان یک سازه مسکونی و هتلی لوکس شناخته می شود.تاج این برج با طراحی مخروطی و تزئینات پیچیده، ویژگی بارز آن است. این قسمت از برج که شامل چند طبقه تاسیساتی و سپس بخش های راندوی ساختمان است، به برج جلوه ای متمایز می بخشد.
توازن در طراحی شهری: در حالی که برج خلیفه به اوج عمودی می رود، مارینا ۱۰۱ سعی دارد با تراکم بصری در ارتفاع میانی، بافت شهری منطقه مارینا را تکمیل کند.
مشخصات
ارتفاع: ۴۲۶ متر معادل ۱۳۹۸ فوتتعداد طبقات: ۱۰۱
کاربری: شامل طبقات هتل های بین المللی و آپارتمان های مسکونی بسیار لوکس.
۱۰. برج پادشاهی جده در عربستان سعودی
برج جده، که قبلاً با نام برج پادشاهی شناخته می شد، پروژه ای است که هدف آن شکستن رکورد ارتفاع یک کیلومتر است. اگرچه ساخت آن با موانعی مواجه شده، اما در صورت تکمیل، تعریف جدیدی از آسمان خراش ارائه خواهد داد.مهندسی این سازه نیازمند نوآوری هایی است که قبلاً در برج خلیفه نیز مورد استفاده قرار گرفته، اما در مقیاسی بزرگتر.
شکل آیرودینامیک: طراحی برج به گونه ای است که مقطع آن در سه جهت مختلف باریک می شود تا نیرو های باد بهطور موثرتری منحرف شوند. این طراحی سهباله (Tri-Wing) به گونه ای بهینه سازی شده که در ارتفاعات مختلف، الگوی فشار باد تغییر کند.فرمول کاهش بار باد تابعی از هندسه و ارتفاع است.
فونداسیون: برای تحمل وزن عظیم یک سازه بالای ۱۰۰۰ متری، نیاز به پی سازی بسیار عمیق و گسترده ای است که بتواند تنش های ناشی از وزن سازه و نیرو های جانبی را به طور کامل جذب کند.
ویژگی ها
ارتفاع پیش بینی شده: بیش از ۱۰۰۰ متر معادل ۳۲۸۱ فوتمعمار: Adrian Smith، همکاری مجدد با سازنده برج خلیفه
هدف: تبدیل شدن به اولین سازه یک کیلومتری جهان و مرکزی برای تجارت و گردشگری در عربستان.
نقش فناوری و هنر در طراحی برج های آینده
امروزه طراحی برج ها دیگر تنها بر پایه مصالح و سازه نیست؛ بلکه ترکیبی از هنر دیجیتال، داده های محیطی، هوش مصنوعی و الگوریتم های سازگاری با اقلیم است. معماران مدرن دیگر فقط یک طرح زیبا نمی کشند، بلکه یک سیستم زنده را طراحی می کنند.با استفاده از نرم افزار های پیشرفته و هوش مصنوعی، معماران می توانند هزاران پیکربندی ممکن برای یک سازه را بر اساس پارامتر هایی مانند نور خورشید، جهت باد، دید و مصرف انرژی شبیه سازی کنند. این رویکرد، که به معماری پارامتریک نیز معروف است، به تولید اشکالی منجر می شود که ذهن انسان به تنهایی قادر به تصور آن ها نبوده است، همانند برج کانتون.
برج های آینده احتمالاً با انرژی خودکفا خواهند بود. مصالح نسل جدید، شامل بتن های خود ترمیم شونده، شیشه های الکتروکرومیک که با جریان الکتریکی شفافیت خود را تغییر می دهند و سلول های خورشیدی یکپارچه با نمای ساختمان (BIPV) نقش محوری خواهند داشت. این تکنولوژی ها به برج اجازه می دهند تا به یک موجودیت فعال و پاسخگو تبدیل شود.
با ظهور فناوری چاپ سه بعدی در مقیاس ساختمانی، می توان انتظار داشت که در دهه آینده سازه هایی ساخته شوند که طراحی آن ها بهطور کامل توسط هوش مصنوعی بهینه سازی شده باشد و شکل های ارگانیک و پیچیده ای داشته باشند که ساخت آن ها با روش های سنتی پر هزینه یا غیر ممکن است. این امر می تواند انقلابی در کاهش ضایعات ساختمانی و افزایش سرعت اجرا به وجود آورد.
نتیجه گیری
برج های مدرن نه تنها نماد قدرت اقتصادی و مهندسی کشور ها هستند، بلکه تجسمی از رؤیا های انسان و پیشرفت شتابان فناوری محسوب می شوند. از شکوه عمودی برج خلیفه دبی تا پیچش هوشمندانه برج شانگهای، هرکدام نشان دهنده جسارتی است که معماران برای شکستن مرز های ممکن از خود به نمایش گذاشته اند. این سازه ها پلی بین هنر و علم سازه ایجاد کرده اند. بدون تردید، آینده معماری جهان در دستان طراحانی است که به جای محدود شدن به قواعد، با خلاقیت، بهره گیری از داده ها و فناوری های نوین، چهره جدیدی از آسمان شهر ها خلق می کنند و شهری را به نمایش می گذارند که نه تنها بلندتر، بلکه هوشمند تر و پایدار تر است.منبع: پژوهش راسخون
