پوستر یا علی بن ابی‌طالب(ع) به سبک تذهیب گل سرخ

موضوعات: پوستر یا علی بن ابی‌طالب(ع) به سبک تذهیب گل سرخ

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر یا علی بن ابی‌طالب(ع) به سبک تذهیب گل سرخ

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)




موضوعات: پوستر یا علی بن ابی‌طالب(ع) به سبک تذهیب گل سرخ

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر یا علی بن ابی‌طالب(ع) به سبک تذهیب گل سرخ

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)

تحلیل پوستر هنری، اثر ابوالفضل رنجبران
در دنیای هنر اسلامی، تذهیب به عنوان یکی از برجسته‌ترین شاخه‌های هنری، نمادی از زیبایی، معنویت و دقت است. این پوستر که به سبک تذهیب گل سرخ ایرانی و اسلامی طراحی شده،  به حضرت والا مقام علی بن ابی طالب (ع)، امام اول شیعیان منسوب است. خط نستعلیق به کار رفته در آن، که یکی از زیباترین خطوط فارسی است، با طلاکاری ترکیب شده تا جلوه‌ای الهی و مقدس ایجاد کند.

این اثر هنری نه تنها یک پوستر ساده، بلکه یک شاهکار است که لایه‌های متعددی از عناصر بصری، فرهنگی و مذهبی را در خود جای داده است.

تذهیب، که از واژه "ذهب" به معنای طلا گرفته شده، هنری است که در آن از طلا، رنگ‌های طبیعی و طرح‌های گیاهی برای زینت‌بخشی به متون مقدس استفاده می‌شود. در این پوستر، گل سرخ به عنوان نماد عشق الهی و زیبایی طبیعت، نقش محوری دارد.

حضرت علی (ع) که به عنوان "اسدالله" و "امیرالمؤمنین" شناخته می‌شود، در فرهنگ شیعه نمادی از عدالت، شجاعت و دانش است.

این پوستر با ترکیب این عناصر، پیوندی میان هنر و مذهب ایجاد می‌کند. 

لایه اول: زمینه تاریک و تأثیر آن بر جلوه کلی
لایه پایه‌ای این پوستر، زمینه‌ای تاریک است که به رنگ سبز تیره یا سیاه مایل به سبز تمایل دارد. این رنگ، که مانند شب‌های عمیق کویر است، نقش مهمی در برجسته‌سازی عناصر روشن‌تر ایفا می‌کند. در هنر تذهیب اسلامی، زمینه‌های تاریک اغلب برای ایجاد کنتراست استفاده می‌شوند تا طلا و رنگ‌های زنده بیشتر بدرخشند. در این تصویر، زمینه تاریک اطراف قاب اصلی، فضایی مرموز و مقدس ایجاد می‌کند، گویی که این پوستر از دل تاریکی‌های تاریخ بیرون آمده تا نور ایمان را بتاباند.

جزئیات ریز این لایه: زمینه نه کاملاً یکنواخت است؛ گرادیانی ملایم از سبز تیره به سیاه وجود دارد که از بالا به پایین افزایش می‌یابد. این گرادیان، عمق می‌بخشد و چشم بیننده را به سمت مرکز هدایت می‌کند. در لبه‌های خارجی، هیچ عنصر مزاحمی وجود ندارد، که این سادگی، تمرکز را بر قاب مرکزی افزایش می‌دهد.

اگر به دقت نگاه کنیم، بافت زمینه مانند مخمل نرم به نظر می‌رسد، و با استفاده از تکنیک‌های دیجیتال یا نقاشی دستی شبیه‌سازی شده است. این لایه، پایه‌ای برای لایه‌های بعدی است و بدون آن، جلوه طلاکاری و گل‌های سرخ کم‌رنگ می‌شود.

در سنت هنر ایرانی، زمینه‌های تاریک یادآور آسمان شب است که ستارگان ایمان در آن می‌درخشند. برای حضرت علی (ع)، که زندگی‌اش پر از مبارزات در تاریکی‌های جهل بود، این زمینه نمادی از پیروزی نور بر ظلمت است. این لایه، حدود ۳۰ درصد از فضای کلی را اشغال می‌کند و نقش حمایتی دارد.

لایه دوم: قاب بالایی و پایینی با نقش‌مایه‌های طلایی و جواهرنشان
پس از زمینه، لایه بعدی قاب افقی بالا و پایین است که مانند دو میله طلایی زرین طراحی شده. این قاب‌ها، که شبیه به طومارهای کهن هستند، با نقش‌مایه‌های پیچیده تزیین شده‌اند. قاب بالایی، از چپ به راست، با گل‌های کوچک قرمز و برگ‌های سبز احاطه شده، و انتهای آن با جواهرات شبیه به یاقوت و زمرد آراسته است.

جزئیات ریز: هر میله دارای بافتی برجسته است، گویی از فلز واقعی ساخته شده؛ خطوط طلایی موج‌دار که مانند پیچک پیچیده، با نقاط درخشان شبیه به الماس ترکیب شده‌اند.

قاب پایینی مشابه است، اما با گل‌های آویزان بیشتر. در هر دو قاب، زنجیرهای کوچک طلایی از لبه‌ها آویزان هستند که حرکت و زندگی به اثر می‌بخشند. این عناصر، ریشه در هنر مینیاتور ایرانی دارند، جایی که طومارها برای نگهداری متون مقدس استفاده می‌شدند. در این پوستر، قاب‌ها مانند نگهبانانی برای متن مرکزی عمل می‌کنند.

بررسی دقیق‌تر: در قاب بالایی، حدود ۱۰ گل کوچک قرمز وجود دارد، هر کدام با پنج گلبرگ و مرکز طلایی. برگ‌ها با رگه‌های سبز روشن، عمق سه‌بعدی ایجاد می‌کنند.

این لایه، نمادی از شکوه هنراسلامی است. قاب‌ها حدود ۱۰ درصد فضای عمودی را می‌گیرند و انتقال و هدایت چشم بیننده از یک لایه به لایه مرزها است.

لایه سوم: مرزهای سبز و طلایی با نقش گل و برگ
لایه مرزها، که دور تا دور دایره مرکزی را احاطه کرده، یکی از پیچیده‌ترین بخش‌هاست. این مرز به رنگ سبز عمیق است، با لایه‌ای از طلا و نقش‌مایه‌های گیاهی. جزئیات ریز: مرز مانند یک نوار پهن است که با برگ‌های سبز پیچیده و گل‌های سرخ پر شده است.

هر برگ دارای رگه‌های طلایی است که مانند نور خورشید بر آن تابیده. گل‌ها، که حدود ۲۰ عدد بزرگ و کوچک هستند، با گلبرگ‌های لایه‌لایه طراحی شده‌اند؛ گلبرگ خارجی قرمز تیره، داخلی روشن‌تر، و مرکز با نقاط درخشان.

در لبه‌های مرز، جواهرات کوچک شبیه به مروارید و یاقوت جاسازی شده که درخشش ایجاد می‌کنند. این لایه، ریشه در تذهیب صفوی دارد، جایی که گل سرخ نماد عشق به اهل بیت بود. برای حضرت علی (ع)، گل سرخ می‌تواند یادآور خون شهادت باشد.

بررسی لایه‌به‌لایه درون مرز: لایه داخلی مرز سبز ساده است، سپس لایه طلایی با نقش‌های هندسی، و خارجی‌ترین لایه گل‌ها. این ترکیب، تعادل بین طبیعت و هندسه اسلامی ایجاد می‌کند. مرزها چشم را به مرکز هدایت می‌کنند و حدود ۲۵ درصد فضا را اشغال می‌کنند.

لایه چهارم: دایره مرکزی سبز با خطاطی طلایی نستعلیق
قلب این پوستر، دایره مرکزی به رنگ سبز زمردی است که متن "یا علی بن ابی طالب" با خط نستعلیق طلایی بر آن نقش بسته. این لایه، مقدس‌ترین بخش است. جزئیات ریز خطاطی: خط نستعلیق، که توسط میرعماد حسنی تکمیل شد، با منحنی‌های نرم و کشیده طراحی شده. حرف "یا" در بالا با کشیدگی بلند، "علی" با نقطه‌های دقیق، "بن" کوتاه، "ابی" با اتصالات روان، و "طالب" با پایان باشکوه.

رنگ طلا، با بافت برجسته، گویی از ورق طلا واقعی است. زمینه سبز دایره، یکنواخت نیست؛ گرادیانی ملایم به سمت مرکز دارد که عمق ایجاد می‌کند. اطراف خطاطی، هیچ عنصری مزاحم نیست تا تمرکز بر متن باشد.

در هنر اسلامی، سبز رنگ بهشت است و طلا نماد الوهیت. برای حضرت علی (ع)، که دروازه دانش است، این خطاطی دعایی برای توسل است. این لایه، حدود ۳۰ درصد فضا را می‌گیرد و نقطه کانونی است.

لایه پنجم: گل‌های سرخ برجسته و نقش‌مایه‌های گیاهی
گل‌های سرخ، که در مرز و قاب‌ها پراکنده‌اند، لایه‌ای مستقل هستند. هر گل با جزئیات دقیق: گلبرگ‌ها لایه‌لایه، با سایه‌های قرمز از تیره به روشن، و قطرات شبنم‌مانند برای realism. برگ‌ها سبز با رگه‌های طلایی، و ساقه‌ها پیچیده است.

در مجموع، بیش از ۵۰ گل کوچک و بزرگ وجود دارد. این لایه، نماد زیبایی طبیعت در خدمت ایمان است. در تذهیب ایرانی، گل سرخ یادآور گلستان سعدی است.

نتیجه گیری:
درود بر دل‌های عاشق علی (ع)!
این پوستر، همچون دریایی از نور و معرفت، یادآور آن امام همام است که دریای رحمت و عدالت بود. امام علی (ع)، شیر خدا، مولای متقیان، که با شمشیر عدالتش ظلم را شکست و با کلام حکمتش دل‌ها را زنده کرد. او که فرمود: «الناس نیام، فإذا ماتوا انتبهوا» – مردم خوابند، و چون بمیرند بیدار می‌شوند.

ای دوست! در این قاب طلایی و گل‌های سرخ، نه تنها نام علی (ع) نقش بسته، بلکه درس زندگی اوست: ایستادن در برابر ستم، مهربانی با یتیمان، و عشق به خدا و خلق. بگذار این پوستر، چراغی باشد در خانه‌ات، یادآوری کند که راه علی، راه نور است؛ راهی که در آن، هر گام، به سوی کمال می‌رود.
خداوندا! ما را از یاران حقیقی علی (ع) قرار ده، و دل‌هایمان را به عشق او روشن کن. یا علی مدد!

علیٌّ مع الحقِّ والحقُّ مع علیٍّ (علی با حق است و حق با علی) درود بر تو ای امیرِ عدالت و شجاعت، یا علی بن ابی‌طالب، شمشیرِ حق و چراغِ هدایت! در هر نفس، نامت زمزمه‌ی دل‌های عاشق است، و در هر گام، راهت الگوی مردانِ خداپرست. از کوچه‌های کوفه تا افق‌های بی‌کران، عشق تو گلستانِ ایمان را شکوفا کرده، و خونِ شهیدانت، رودِ جاودانِ ولایت را جاری ساخته. ای مولا! در این پوسترِ سرخ و سبز، که با گل‌های سرخِ عشق و قابِ طلاییِ عظمت آراسته شده، ما عهد می‌بندیم: تا ابد پیروِ سیره‌ات باشیم، عدالتت را برپا داریم، و در رکابِ فرزندانت، تا صبحِ پیروزی گام برداریم. یا علی مدد! این پوستر نه تنها نگینی بر تارکِ تاریخ، بلکه فانوسی است برای گمشدگانِ راهِ حق. اللهم صل علی محمد و آل محمد.


در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.

شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران

© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.