ماده قبلی:
ماده ۴۶: عدول (استثنا) از رویه ارزیابی انطباق
۱. بهعنوان استثنا از ماده ۴۳ و بنا به درخواست مستدل، هر مرجع نظارت بر بازار میتواند به دلایل استثنایی مرتبط با امنیت عمومی، حفاظت از جان و سلامت اشخاص، حفاظت از محیطزیست یا حفاظت از داراییهای صنعتی و زیرساختی کلیدی، اجازه عرضه به بازار یا بهکارگیری یک سامانه هوش مصنوعی پرخطر مشخص را در قلمرو کشور عضو مربوطه صادر کند. این مجوز برای مدتزمانی محدود و همزمان با انجام رویههای لازم ارزیابی انطباق صادر میشود و باید با توجه به دلایل استثناییِ توجیهکننده این عدول باشد. تکمیل این رویهها باید بدون تأخیر غیرموجه انجام گیرد.۲. در وضعیتهای اضطراریِ مستدل و به دلایل استثنایی مرتبط با امنیت عمومی، یا در صورت وجود تهدید مشخص، جدی و قریبالوقوع نسبت به جان یا ایمنی جسمی اشخاص حقیقی، مقامات مجری قانون یا مقامات حفاظت مدنی میتوانند یک سامانه هوش مصنوعی پرخطر مشخص را بدون اخذ مجوز موضوع بند ۱ بهکار گیرند؛ مشروط بر آنکه درخواست مجوز مزبور حین استفاده یا بلافاصله پس از آن، بدون تأخیر غیرموجه، ارائه شود. در صورتی که مجوز موضوع بند ۱ رد شود، استفاده از سامانه هوش مصنوعی پرخطر باید فوراً متوقف گردد و کلیه نتایج و خروجیهای حاصل از این استفاده نیز باید بلافاصله حذف شود.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 46: عدول (استثنا) از رویه ارزیابی انطباق")
۳. مجوز موضوع بند ۱ تنها در صورتی صادر میشود که مرجع نظارت بر بازار به این نتیجه برسد که سامانه هوش مصنوعی پرخطر با الزامات مندرج در بخش ۲ منطبق است. مرجع نظارت بر بازار باید کمیسیون و سایر کشورهای عضو را از هرگونه مجوز صادرشده وفق بندهای ۱ و ۲ مطلع سازد. این تعهد شامل دادههای عملیاتی حساس مرتبط با فعالیتهای مقامات مجری قانون نمیشود.
۴. چنانچه ظرف ۱۵ روز تقویمی از تاریخ دریافت اطلاعات موضوع بند ۳، هیچ اعتراضی از سوی یک کشور عضو یا کمیسیون نسبت به مجوز صادره توسط مرجع نظارت بر بازار یک کشور عضو وفق بند ۱ مطرح نشود، آن مجوز موجه تلقی خواهد شد.
۵. چنانچه ظرف ۱۵ روز تقویمی از تاریخ دریافت اعلام موضوع بند ۳، یک کشور عضو نسبت به مجوز صادره توسط مرجع نظارت بر بازار کشور عضو دیگر اعتراض کند، یا کمیسیون مجوز را مغایر با حقوق اتحادیه بداند، یا نتیجهگیری کشورهای عضو در خصوص انطباق سامانه طبق بند ۳ را فاقد مبنای کافی تشخیص دهد، کمیسیون بدون تأخیر وارد مشاوره با کشور عضو مربوطه میشود. بهرهبرداران ذیربط نیز مورد مشورت قرار گرفته و امکان ارائه دیدگاههای خود را خواهند داشت. کمیسیون با لحاظ این موارد تصمیم میگیرد که آیا مجوز موجه است یا خیر و تصمیم خود را به کشور عضو مربوطه و بهرهبرداران ذیربط ابلاغ میکند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 46: عدول (استثنا) از رویه ارزیابی انطباق")
۷. در خصوص سامانههای هوش مصنوعی پرخطر مرتبط با محصولاتی که مشمول قوانین هماهنگسازی اتحادیه اروپا مندرج در بخش «الف» پیوست I هستند، صرفاً همان استثناهای پیشبینیشده در قوانین هماهنگسازی اتحادیه اروپا در زمینه ارزیابی انطباق اعمال خواهد شد.
تحلیل بندبهبند ماده ۴۶: عدول (استثنا) از رویه ارزیابی انطباق
تحلیل بند ۱این بند اصل کلی عدول از ارزیابی انطباق را بیان میکند. قانونگذار اتحادیه اروپا میپذیرد که در شرایط کاملاً استثنایی، رعایت کامل و پیشینی فرآیندهای ارزیابی ممکن است مانع پاسخ سریع به تهدیدهای جدی شود. با این حال، این مجوز موقت، محدود به قلمرو یک کشور عضو و منوط به توجیه دقیق و آغاز همزمان ارزیابی انطباق است؛ بنابراین اصل احتیاط کنار گذاشته نمیشود بلکه بهطور موقت تعلیق میگردد.
تحلیل بند ۲
این بند دامنه استثنا را در شرایط اضطراری شدیدتر گسترش میدهد و به نهادهای اجرایی و امدادی اجازه استفاده فوری بدون مجوز قبلی میدهد. با این وجود، الزام به درخواست مجوز پسینی و توقف فوری استفاده در صورت رد آن، نشان میدهد که حتی در شدیدترین وضعیتها نیز پاسخگویی و کنترل حقوقی حفظ شده است.
تحلیل بند ۳
در این بند شرط ماهوی صدور مجوز مشخص میشود: انطباق سامانه با الزامات بخش ۲ قانون. همچنین سازوکار شفافیت در سطح اتحادیه اروپا پیشبینی شده است، با این ملاحظه مهم که دادههای عملیاتی حساس امنیتی از شمول اطلاعرسانی مستثنا هستند؛ امری که تعادل میان شفافیت و امنیت ملی را منعکس میکند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 46: عدول (استثنا) از رویه ارزیابی انطباق")
تحلیل بند ۴
این بند سازوکار «تأیید ضمنی» را مقرر میکند. سکوت کمیسیون یا کشورهای عضو ظرف مهلت مشخص، بهمنزله پذیرش موجه بودن مجوز تلقی میشود. این رویکرد از اطاله تصمیمگیری و بلاتکلیفی حقوقی جلوگیری میکند.
تحلیل بند ۵
در این بند، نقش نظارتی و هماهنگکننده کمیسیون اروپا برجسته میشود. کمیسیون میتواند بهعنوان داور نهایی در تعارضات میان کشورهای عضو مداخله کند و با رعایت حق دفاع بهرهبرداران، تصمیم الزامآور اتخاذ نماید؛ امری که انسجام حقوق اتحادیه را تضمین میکند.
تحلیل بند ۶
این بند ضمانت اجرای تصمیم کمیسیون را مقرر میکند. در صورت ناموجه تشخیص دادهشدن مجوز، لغو آن الزامی است و اختیار مرجع ملی به تصمیم اتحادیه مقید میشود.
تحلیل بند ۷
این بند رابطه ماده ۴۶ با سایر قوانین هماهنگسازی اتحادیه را روشن میسازد و از تعارض مقررات جلوگیری میکند. در واقع، برای سامانههایی که بخشی از چارچوبهای مقرراتی دیگر هستند، همان رژیم استثنائات خاص آن قوانین اعمال میشود و قانون هوش مصنوعی جایگزین آنها نمیگردد.
منبع: ترجمه شده توسط فناوری های نوین سایت راسخون
