ماده ۴۹: ثبت (Registration)
پیش از عرضه به بازار یا بهرهبرداری از یک سامانه هوش مصنوعی پرخطر مندرج در پیوست سوم ـ بهاستثنای سامانههای پرخطر موضوع بند ۲ پیوست سوم ـ ارائهدهنده یا، حسب مورد، نماینده مجاز وی باید خود و سامانه مربوط را در پایگاه داده اتحادیه اروپا موضوع ماده ۷۱ ثبت نماید.پیش از عرضه به بازار یا بهرهبرداری از سامانهای که ارائهدهنده بر اساس ماده ۶ (۳) به این نتیجه رسیده است که پرخطر محسوب نمیشود، ارائهدهنده یا، حسب مورد، نماینده مجاز وی باید خود و آن سامانه را در پایگاه داده اتحادیه اروپا موضوع ماده ۷۱ ثبت نماید.
.png "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 49: ثبت (Registration)")
پیش از بهرهبرداری یا استفاده از یک سامانه هوش مصنوعی پرخطر مندرج در پیوست سوم ـ بهاستثنای سامانههای پرخطر موضوع بند ۲ پیوست سوم ـ بهرهبردارانی که از مراجع عمومی، نهادها، ارگانها، دفاتر یا آژانسهای اتحادیه اروپا هستند یا اشخاصی که از جانب آنان اقدام میکنند، باید خود را ثبت نموده، سامانه را انتخاب کرده و استفاده از آن را در پایگاه داده اتحادیه اروپا موضوع ماده ۷۱ ثبت نمایند.
در خصوص سامانههای هوش مصنوعی پرخطر موضوع بندهای ۱، ۶ و ۷ پیوست سوم در حوزههای اجرای قانون، مهاجرت، پناهندگی و مدیریت کنترل مرزی، ثبت موضوع بندهای ۱، ۲ و ۳ این ماده باید در بخش امن و غیرعمومی پایگاه داده اتحادیه اروپا موضوع ماده ۷۱ انجام شود و حسب مورد، صرفاً شامل اطلاعات زیر باشد:
(الف) بخش A، بندهای ۱ تا ۱۰ پیوست هشت، بهاستثنای بندهای ۶، ۸ و ۹؛
(ب) بخش B، بندهای ۱ تا ۵ و بندهای ۸ و ۹ پیوست هشت؛
(ج) بخش C، بندهای ۱ تا ۳ پیوست هشت؛
(د) بندهای ۱، ۲، ۳ و ۵ پیوست نهم .
تنها کمیسیون و مراجع ملی موضوع ماده ۷۴(۸) به بخشهای محدودشده پایگاه داده اتحادیه مذکور در صدر این بند دسترسی خواهند داشت.
سامانههای هوش مصنوعی پرخطر موضوع بند ۲ پیوست سوم باید در سطح ملی ثبت شوند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 49: ثبت (Registration)")
تحلیل بند به بند ماده ۴۹: ثبت (Registration)
بند ۱این بند قاعده کلی ثبت پیشینی (ex ante registration) را برای سامانههای پرخطر مندرج در پیوست سوم مقرر میکند. ثبت در پایگاه داده اتحادیه پیششرط عرضه یا بهرهبرداری است و کارکردی نظارتی و شفافیتی دارد. استثنای بند ۲ پیوست سوم نشان میدهد که قانونگذار برای برخی مصادیق خاص، رژیم متفاوتی در نظر گرفته است.
بند ۲
این بند واجد اهمیت تفسیری است؛ زیرا حتی در مواردی که ارائهدهنده بر اساس ماده ۶ (۳) نتیجهگیری میکند سامانهاش پرخطر نیست، باز هم مکلف به ثبت است. بدین ترتیب، قانونگذار از سوءاستفاده احتمالی از خوداظهاری جلوگیری کرده و امکان نظارت پسینی بر تشخیص «غیرپرخطر» بودن را برای مقامات فراهم میکند. این حکم بیانگر رویکرد احتیاطی در تنظیمگری هوش مصنوعی است.
بند ۳
در این بند، تکلیف مستقلی برای بهرهبرداران عمومی مقرر شده است. برخلاف بند ۱ که متوجه «ارائهدهنده» است، این بند «کاربران نهادی عمومی» را مخاطب قرار میدهد. الزام به ثبت استفاده، نه صرفاً ثبت سامانه، نشان میدهد که قانونگذار به بُعد عملیاتی و نحوه کاربرد سامانههای پرخطر توسط بخش عمومی حساسیت ویژه دارد.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا - فصل 5؛ ماده 49: ثبت (Registration)")
بند ۴
این بند ناظر بر حوزههای حساس حاکمیتی همچون اجرای قانون، مهاجرت و کنترل مرزی است. در این موارد، ثبت در بخش غیرعمومی و امن پایگاه داده انجام میشود و دامنه اطلاعات قابل ثبت نیز محدود و احصاء شده است. این محدودسازی دو هدف را دنبال میکند: نخست، حفظ ملاحظات امنیتی و عملیاتی؛ دوم، ایجاد تعادل میان شفافیت و محرمانگی. محدود بودن دسترسی به کمیسیون و مراجع ملی مشخص نیز تضمینکننده کنترل متمرکز و جلوگیری از افشای اطلاعات حساس است.
بند ۵
این بند یک استثنای نهادی را پیشبینی میکند و ثبت برخی سامانههای موضوع بند ۲ پیوست سوم را به سطح ملی واگذار مینماید. این حکم نشاندهنده احترام به صلاحیتهای داخلی دولتهای عضو در برخی حوزههای خاص است و بیانگر نوعی تمرکززدایی محدود در نظام ثبت اتحادیه محسوب میشود.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
