قانون هوش مصنوعی اروپا: پیوست شماره هشت

پیوست شماره VIII چارچوب ثبت و شفافیت سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر را با الزام به ارائه اطلاعات جامع توسط توسعه‌دهندگان و بهره‌برداران در یک پایگاه داده اتحادیه تعیین می‌کند.
شنبه، 22 فروردين 1405
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
قانون هوش مصنوعی اروپا: پیوست شماره هشت
پیوست شماره VIII قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا یک نظام ثبت و شفافیت برای سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر ایجاد می‌کند که در آن ارائه‌دهندگان و بهره‌برداران موظف‌اند اطلاعات دقیق و به‌روز درباره هویت، هدف، داده‌ها، وضعیت بازار، گواهی‌های انطباق و ارزیابی‌های تأثیر حقوقی و داده‌ای را در یک پایگاه داده اتحادیه ثبت کنند. این پیوست با تقسیم مسئولیت میان توسعه‌دهنده، نماینده و بهره‌بردار، و با پوشش کل چرخه عمر سیستم، هدف دارد قابلیت ردیابی، نظارت و پاسخگویی کامل بر سامانه‌های هوش مصنوعی را تضمین کند و امکان کنترل ریسک‌های حقوقی، اجتماعی و فنی را در سطح عملیاتی فراهم سازد.
 

پیوست شماره VIII: اطلاعاتی که باید هنگام ثبت سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر مطابق ماده 49 ارائه شود


بخش A – اطلاعاتی که باید توسط ارائه‌دهندگان سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر مطابق ماده 49 (1) ارائه شود
اطلاعات زیر باید در مورد سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطری که مطابق ماده 49 (1) ثبت می‌شوند ارائه گردد و پس از آن به‌روزرسانی شود:

نام، نشانی و اطلاعات تماس ارائه‌دهنده؛

در صورتی که ارائه اطلاعات توسط شخص دیگری از طرف ارائه‌دهنده انجام شود، نام، نشانی و اطلاعات تماس آن شخص؛

نام، نشانی و اطلاعات تماس نماینده مجاز، در صورت وجود؛

نام تجاری سامانه هوش مصنوعی و هر مرجع صریح اضافی که امکان شناسایی و ردیابی سامانه هوش مصنوعی را فراهم کند؛

شرحی از هدف موردنظر سامانه هوش مصنوعی و اجزا و عملکردهایی که توسط این سامانه پشتیبانی می‌شوند؛

توضیحی پایه و مختصر از اطلاعات مورد استفاده توسط سامانه (داده‌ها، ورودی‌ها) و منطق عملکردی آن؛

وضعیت سامانه هوش مصنوعی (در بازار یا در حال بهره‌برداری؛ دیگر عرضه نشده/دیگر در حال استفاده نیست، جمع‌آوری‌شده (recall))؛

نوع، شماره و تاریخ انقضای گواهی صادرشده توسط نهاد اطلاع‌رسان و نام یا شماره شناسایی آن نهاد، در صورت وجود؛

نسخه اسکن‌شده گواهی موضوع بند 8، در صورت وجود؛

هر یک از کشورهای عضو که سامانه هوش مصنوعی در آن‌ها در بازار عرضه شده، مورد بهره‌برداری قرار گرفته یا در اتحادیه در دسترس قرار داده شده است؛

نسخه‌ای از اعلامیه انطباق اتحادیه (EU declaration of conformity) موضوع ماده 47؛

دستورالعمل‌های الکترونیکی استفاده؛ این اطلاعات برای سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر در حوزه‌های اجرای قانون یا مهاجرت، پناهندگی و مدیریت مرزها که در پیوست III، بندهای 1، 6 و 7 ذکر شده‌اند ارائه نمی‌شود؛

یک نشانی اینترنتی (URL) برای اطلاعات اضافی (اختیاری).

قانون هوش مصنوعی اروپا: پیوست شماره هشت


بخش B – اطلاعاتی که باید توسط ارائه‌دهندگان سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر مطابق ماده 49(2) ارائه شود
اطلاعات زیر باید در مورد سامانه‌های هوش مصنوعی که مطابق ماده 49 (2) ثبت می‌شوند ارائه گردد و پس از آن به‌روزرسانی شود:
نام، نشانی و اطلاعات تماس ارائه‌دهنده؛

در صورتی که ارائه اطلاعات توسط شخص دیگری از طرف ارائه‌دهنده انجام شود، نام، نشانی و اطلاعات تماس آن شخص؛

نام، نشانی و اطلاعات تماس نماینده مجاز، در صورت وجود؛

نام تجاری سامانه هوش مصنوعی و هر مرجع صریح اضافی برای شناسایی و ردیابی سامانه؛

شرحی از هدف موردنظر سامانه هوش مصنوعی؛

شرط یا شرایط موضوع ماده 6 (3) بر اساس آن سامانه هوش مصنوعی به‌عنوان غیرپرخطر (not-high-risk) تلقی می‌شود؛

خلاصه‌ای کوتاه از دلایلی که بر اساس آن سامانه هوش مصنوعی طبق رویه ماده 6 (3) غیرپرخطر تلقی شده است؛

وضعیت سامانه هوش مصنوعی (در بازار یا در حال بهره‌برداری؛ دیگر عرضه نشده/دیگر در حال استفاده نیست، جمع‌آوری‌شده)؛

هر یک از کشورهای عضو که سامانه هوش مصنوعی در آن‌ها در بازار عرضه شده، مورد بهره‌برداری قرار گرفته یا در اتحادیه در دسترس قرار داده شده است.

بخش C – اطلاعاتی که باید توسط بهره‌برداران (deployers) سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر مطابق ماده 49 (3) ارائه شود

اطلاعات زیر باید در مورد سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطری که مطابق ماده 49 ثبت می‌شوند ارائه گردد و پس از آن به‌روزرسانی شود:

نام، نشانی و اطلاعات تماس بهره‌بردار (deployer)؛

نام، نشانی و اطلاعات تماس شخصی که اطلاعات را از طرف بهره‌بردار ارائه می‌کند؛

نشانی اینترنتی (URL) ثبت سامانه هوش مصنوعی در پایگاه داده اتحادیه توسط ارائه‌دهنده؛

خلاصه‌ای از نتایج ارزیابی تأثیر بر حقوق بنیادین (fundamental rights impact assessment) که مطابق ماده 27 انجام شده است؛

خلاصه‌ای از ارزیابی تأثیر حفاظت از داده‌ها که مطابق ماده 35 مقرره (EU) 2016/679 یا ماده 27 دستورالعمل (EU) 2016/680 انجام شده است، همان‌طور که در ماده 26 (8) این مقرره مشخص شده است، در صورت قابل اجرا بودن.

قانون هوش مصنوعی اروپا: پیوست شماره هشت

تحلیل پیوست شماره VIII (Annex VIII) — ثبت و شفافیت سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر

پیوست شماره VIII عملاً «قلب اجرایی شفافیت» در نظام قانون‌گذاری هوش مصنوعی اتحادیه اروپاست. این پیوست مشخص می‌کند که چه اطلاعاتی باید درباره سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر در یک پایگاه ثبت (EU database) ثبت و به‌روز شود. هدف اصلی آن ایجاد قابلیت ردیابی (traceability)، پاسخگویی (accountability) و نظارت عمومی و نهادی بر چرخه عمر این سامانه‌هاست.

ساختار این پیوست جالب است چون سه بازیگر متفاوت را درگیر می‌کند: توسعه‌دهنده (provider)، نماینده یا واسطه ثبت اطلاعات و بهره‌بردار (deployer). این تقسیم نقش نشان می‌دهد که مسئولیت شفافیت فقط بر دوش سازنده نیست، بلکه استفاده‌کننده و حتی نمایندگان نیز در زنجیره پاسخگویی قرار می‌گیرند. این رویکرد با منطق کلی AI Act هماهنگ است که به جای تمرکز صرف بر توسعه، کل چرخه حیات سیستم را تنظیم می‌کند.

بخش A مربوط به سامانه‌های واقعاً «پرخطر» است و اطلاعاتی بسیار گسترده از جمله هدف سیستم، داده‌های ورودی، وضعیت بازار، گواهی انطباق، کشورهای محل عرضه و حتی دستورالعمل استفاده را طلب می‌کند. این سطح از جزئیات نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا به دنبال ایجاد یک «شناسه کامل عملیاتی» برای هر سیستم است تا در صورت بروز مشکل، امکان ردیابی دقیق تصمیمات و مسئولیت‌ها وجود داشته باشد.

بخش B جالب‌تر است چون مربوط به سامانه‌هایی است که در ابتدا «پرخطر فرض شده‌اند» اما بعداً بر اساس ماده 6(3) به عنوان غیرپرخطر طبقه‌بندی می‌شوند. این بخش نشان می‌دهد که سیستم طبقه‌بندی ریسک در AI Act کاملاً ایستا نیست، بلکه امکان بازنگری و استدلال حقوقی برای کاهش سطح ریسک وجود دارد. این انعطاف‌پذیری در کنار کنترل سخت‌گیرانه، یک تعادل بین نوآوری و نظارت ایجاد می‌کند.

بخش C نیز نقش بهره‌برداران را وارد بازی می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد نتایج ارزیابی تأثیر حقوق بنیادین و حفاظت از داده‌ها را ثبت کنند. این بخش اهمیت ویژه‌ای دارد چون نشان می‌دهد مسئولیت فقط در سطح تولید نیست، بلکه در سطح استفاده واقعی از سیستم هم ادامه پیدا می‌کند. در واقع قانون‌گذار می‌خواهد اثرات اجتماعی AI را در نقطه استفاده (deployment) هم قابل ردیابی کند.

در مجموع، Annex VIII یک ابزار «زیرساختی برای حکمرانی AI» است: بدون آن، سایر بخش‌های AI Act قابلیت اجرا و نظارت مؤثر نداشتند. این پیوست با ایجاد پایگاه داده، شفافیت چندلایه و ثبت اطلاعات چرخه عمر، امکان نظارت حقوقی، فنی و حتی اجتماعی بر سیستم‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.



منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط