بیان مسئله:
در اسفندماه ۱۴۰۴ و فروردین سال ۱۴۰۵، جهان شاهد یکی از پیچیدهترین تقابلهای نظامی قرن حاضر بود. جنگی چهلروزه میان جمهوری اسلامی ایران از یک سو و ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی از سوی دیگر، معادلات قدرت در غرب آسیا را دگرگون ساخت. قوای مسلح ایران با پاسخی سخت و پشیمانکننده به تجاوز دشمنان، ثابت کردند که دوران آزمون و خطا بر علیه امنیت ملی ایران به پایان رسیده است.
اکنون در فاصله کوتاهی پس از آن نبرد، جهان در آستانه دو رویداد بزرگ است: «حج ابراهیمی» در قلب شبهجزیره عربستان و «جام جهانی ۲۰۲۶» با میزبانی آمریکا، کانادا و مکزیک. پرسش راهبردی این است: آیا ایران باید این عرصهها را تحریم کند و انزوای انتخابی را تجربه نماید، یا حضور فعال در این دو رویداد، نه عقبنشینی، بلکه امتداد مقاومت و فتح سنگرهای کلیدی جهان است؟
ضرورت مسئله:
پس از جنگ، «جنگ روایتها» تعیینکنندهتر از جنگ میدانی است. آمریکا و اسرائیل تمام توان خود را برای القای تصویر «ایران منزوی و تروریست» به کار گرفتهاند. غیبت ایران از عرصههای جهانی، حتی با انگیزه احتیاط، بلافاصله به عنوان «نشانه ضعف و فروپاشی اقتدار ملی» روایت خواهد شد.
از سوی دیگر، «اعتبار ملی» در گرو «پیامرسانی» است، نه «انزوای فیزیکی». ملتی که از موضع قدرت بیرون آمده، نمیتواند در حصار بنشیند. حج و جام جهانی، دو سنگر کلیدی برای صدور آرمان انقلاب و بیداری امت اسلامی و افکار عمومی جهان هستند. غفلت از این دو، یک ضرر راهبردی جبرانناپذیر است.
اهداف مقاله:
این مقاله در پی پاسخ به چهار پرسش اساسی است:
۱. چرا حضور در حج و جام جهانی، «امتداد مقاومت» است، نه عقبنشینی؟
۲. قرآن و سیره امام خمینی (ره) چه حمایتی از «حضور راهبردی» در منابر جهانی دارد؟
۳. چگونه حضور در این دو رویداد، پروژه ایرانهراسی را تیر خلاص میزند؟
۴. وظیفه روشنفکران و مردم در تثبیت «روایت حضور» چیست و چگونه میتوان «خاکریز من در جنگ» را فعال کرد؟
حضور در دو منبر جهانی: چرا حضور در حج و جام جهانی ضرورتی راهبردی است؟
بخش اول: حج تمتع؛ طنین صدای توحید از بلندای بام انسانیت
۱-۱. حج در منطق قرآن؛ آیین سیاسی-عبادی و برائت از مشرکین🔹 قرآن و «حج اکبر»
حج در نگاه قرآن، هرگز یک مناسک صرفاً فردی و روحانی به سبک عرفانهای گریزان از سیاست نیست. قرآن کریم از «حج اکبر» سخن میگوید و آن را بستری برای اعلام بیزاری از مشرکان و مستکبران معرفی میکند. خدای متعال در این باره میفرماید: «وَأَذَانٌ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ یَوْمَ الْحَجِّ الْأَکْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِیءٌ مِنَ الْمُشْرِکِینَ وَرَسُولُهُ»؛ «و اعلامی از سوی خدا و پیامبرش به مردم در روز حج بزرگتر این است که خدا و پیامبرش از مشرکان بیزارند.» [۱]
این آیه به روشنی نشان میدهد که «برائت از مشرکان» جزء جداییناپذیر فریضه حج است. حجی که در آن «نفی طاغوت» نباشد، کالبدی بیروح است. بر همین اساس، در فرهنگ انقلاب اسلامی، شعار «مرگ بر آمریکا» در ایام حج، نه یک شعار احساسی، که ترجمان عملی «برائت از مشرکین» در برابر استکبار جهانی است؛ همان استکباری که امروز آمریکا و اسرائیل پرچمداری آن را بر عهده دارند.
🔹 شرط ایمان؛ کفر به طاغوت
از سوی دیگر، قرآن شرط اساسی ایمان به خدا را «کفر به طاغوت» معرفی میکند. آنجا که میفرماید: «لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى»؛ «در دین اجباری نیست؛ هدایت از گمراهی به خوبی آشکار شده است؛ پس هر کس به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد، به دستاویز استوار و محکمی چنگ زده است.» [۲]
بر اساس این آیه، «کفر به طاغوت» مقدمه و شرط تحقق «ایمان به خداست». حج به عنوان بزرگترین گردهمایی مسلمانان، بهترین عرصه برای اعلام این «کفر به طاغوت» در مقابل نظام سلطه و ابرقدرتهای مستکبر است. از این منظر، حضور حجاج ایرانی در مکه و مدینه و فریاد «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل»، نه یک رفتار حاشیهای، بلکه عین دیانت و پایبندی به منطق قرآنی حج است.
🔹 اولیالامر؛ مرجع تشخیص امنیت در بحران
قرآن به مسلمانان هشدار میدهد که در شرایط بحران و شبههافکنی، به جای پراکندهسازی اخبار نگرانکننده، به «اولیالامر» مراجعه کنند. خدای متعال میفرماید: «وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ»؛ «و هنگامی که خبری از امنیت یا ترس به آنان میرسد، آن را منتشر میکنند؛ در حالی که اگر آن را به پیامبر و اولیالامر خود بازگردانند، از میان آنان کسانی که قدرت استنباط دارند، حقیقت را خواهند دانست.» [۳]
این آیه در شرایط پس از جنگ ۴۰ روزه و نگرانیهای برخی از اقشار جامعه درباره اعزام حجاج، یک سند محکم فقهی-سیاسی است. تشخیص اینکه آیا امنیت برای سفر به حج وجود دارد یا خیر، بر عهده «اولیالامر» است؛ یعنی مسئولان عالی نظام که با اشراف کامل بر اطلاعات و دریافت تضمینهای لازم تصمیمگیری میکنند. شبههپراکنی در شبکههای مجازی و ایجاد تردید در میان خانوادهها، دقیقاً رفتاری است که آیه از آن نهی کرده است. وظیفه مؤمنان در چنین شرایطی، بازگرداندن امر به اولیالامر و اعتماد به تدبیر آنان است.
۱-۲. حج به مثابه «منبر بزرگی» در اندیشه امام خمینی (ره)
🔹 حج؛ منبر بزرگ در کلام امام
امام خمینی (ره) در پیام تاریخی خود در مردادماه سال ۱۳۶۷ - درست در بحبوحه پایان جنگ تحمیلی و در حساسترین شرایط سیاسی منطقه - با صراحت تمام تأکید کردند که حج هرگز نباید به یک مناسک صرفاً فردی و عبادی تقلیل یابد. ایشان حج را «منبر بزرگی» معرفی کردند که «بر بلندای بام انسانیت، صدای مظلومان را به همه عالم منعکس سازد». از منظر امام، حج نه یک عقبنشینی به درون عبادت، بلکه یک «پیشروی به میدان سیاست جهانی» بود. ایشان معتقد بودند که مسلمانان در ایام حج، وظیفه دارند «ظلم ستمگران و ستمپذیری ستمدیدگان» را فریاد بزنند.
🔹 هر حاجی؛ سفیر مقاومت
این نگاه عمیقاً با برداشتهای صرفاً امنیتی یا اقتصادی از حج تفاوت دارد. در اندیشه امام، هر حاجی یک «سفیر مقاومت» است. از این رو، در شرایطی که ایران از «دفاع مقدس سوم» (جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل) سربلند بیرون آمده است، اعزام حجاج با هدایت و دستور رهبر انقلاب اسلامی، پیامی فراتر از یک سفر زیارتی عادی دارد. این اعزام یعنی: «ما از میدان نبرد به میدان دیپلماسی عمومی وارد میشویم، بدون آنکه یک قدم از اصول خود عقب نشسته باشیم.»
🔹 خط قرمز امام؛ نه به صدای سازش از کعبه
امام خمینی (ره) همچنین در یکی از پیامهای حج خود، خط قرمز جمهوری اسلامی را در عرصه دیپلماسی عمومی ترسیم کردند. ایشان فرمودند: «انشاءالله ما نخواهیم گذاشت از کعبه و حج... صدای سازش با آمریکا و کفر و شرک نواخته شود». این جمله تاریخی به این معناست که حج هرگز نباید به سکوی عادیسازی روابط با استکبار تبدیل شود. برعکس، حج باید بلندگوی فریاد علیه استکبار باشد. در شرایط پس از جنگ ۴۰ روزه، آمریکا تلاش گستردهای را آغاز کرده بود تا از طریق کشورهای عربی منطقه - به ویژه عربستان سعودی که میزبان حج است - فضای «سازشآمیز» علیه ایران ایجاد کند. حضور هوشمندانه حجاج ایران، این پروژه را خنثی کرد.
🔹 آیه اطاعت از خدا و رسول
قرآن کریم مؤمنان را به اطاعت از خدا، رسول و اولیالامر فرمان میدهد و هرگونه تفرقه و رویگردانی از این مسیر را نکوهش میکند. خدای متعال میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ»؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر را و اولیالامر را از میان خودتان.» [۴] امام خمینی (ره) به عنوان «اولیالامر» در عصر خود، مسیر حج را به عنوان منبر مقاومت ترسیم کردند. امروز نیز رهبری انقلاب اسلامی، با تأسی به همان خط، بر ضرورت حضور راهبردی در حج تأکید دارند.
۱-۳. تصمیم شورای عالی امنیت ملی؛ «امکان نه الزام» و دستاوردهای حضور
🔹 نگرانی مردم و تصمیم شورا
تقارن جنگ اخیر با ایام حج، نگرانیهایی را برای برخی از مردم ایجاد کرد. اما در نهایت، شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه رسید که بخشی از زائران میتوانند امسال اعزام شوند. این تصمیم به زائران «امکان» حضور در حج را داده و هیچ «الزامی» در میان نیست. بنابراین، هر کدام از زائران که هنوز نگرانیهایی دارند، میتوانند حج خود را به سال بعد موکول کنند. مسئولان عالی کشور نیز با ملاحظه تمام احتیاطات، چنین تصمیمی اتخاذ کردهاند.
🔹 نمایش اقتدار و ثبات ملی
اینکه جمهوری اسلامی در شرایط جنگی و پس از حمله به پایگاههای آمریکایی در منطقه از جمله عربستان، زائران خود را به حج میفرستد، نشان از ثبات و اقتدار سیاسی آن دارد. در مقابل، عدم شرکت در حج علامت ضعف، ترس و انفعال سیاسی کشور است. تجربه تاریخی سالهای گذشته - از جمله حضور زائران ایرانی در ایام کودتای دیماه - نشان داده است که چنین حضوری، نشانه قدرت کشور به شمار میرفته است.
🔹 حجاج ایرانی؛ سفیران خط مقدم
تجربه تاریخی نشان میدهد حجاج کشورهای دیگر در چنین مواقعی، تشنه دیدار زائران ایرانی و اعلام همبستگی با آرمانهای انقلاب هستند. نفس حضور ایرانیان، برای دیگر زائران دلگرمی و نوعی تبلیغ ادبیات مقاومت است. از سوی دیگر، نخبگان و زباندانان ایرانی این فرصت را پیدا میکنند تا ضمن گفتگو با دیگر حجاج، به شبهات رسانههای معاند علیه ایران پاسخ دهند.
🔹 آیه تعاون بر نیکی
قرآن کریم مؤمنان را به همکاری در راه نیکی و تقوا فرمان میدهد و از همکاری در گناه و تجاوز نهی میکند. خدای متعال میفرماید: «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ»؛ «و در نیکی و پرهیزگاری با یکدیگر همکاری کنید، و در گناه و تجاوز همکاری نکنید.» [۵] حضور حجاج ایرانی در کنار سایر مسلمانان جهان، مصداق بارز «تعاون علی البر و التقوی» در بالاترین سطح بینالمللی است. این حضور به تقویت جبهه مقاومت و همبستگی امت اسلامی در برابر استکبار کمک میکند.
۱-۴. تضمینهای حقوقی و امنیتی زائران؛ استمرار حیات جامعه در میانه حوادث
🔹 دیپلماسی مسئولانه؛ نه تصمیم احساسی
اعزام زائران ایرانی به سرزمین وحی در اردیبهشت ۱۴۰۵، بیش از یک عملیات اجرایی، نمادی از «دیپلماسی مسئولانه» و پایبندی به عهد شرعی با مشتاقانی است که دههها در صف انتظار بودهاند. تصمیم مسئولان برای برقراری حج در شرایط کنونی، مبتنی بر عقلانیتی فقهی و حقوقی است که انجام آن را اجتنابناپذیر میکرد.
🔹 تضمینهای حقوقی؛ قراردادهای رسمی با میزبان
این تصمیم نه بر اساس احساسات، بلکه با تکیه بر قراردادهای محکم دیپلماتیک اتخاذ شده است. انعقاد قراردادهای رسمی اسکان و تدارکات با طرف میزبان و صدور روادید، به معنای پذیرش مسئولیت کامل امنیت زائران از سوی کشور میزبان در عرف بینالملل است. تجربه اعزام موفق حجاج در اوج بحرانهایی نظیر جنگ یمن ثابت کرد که حریم حج، حریمی مجزا از معادلات نظامی است. کشور ما با هوشمندی از این بستر عقلانی برای باز نگاه داشتن مسیر زیارت و صیانت از امنیت زائران در سختترین شرایط استفاده کرده است.
🔹 استمرار حیات جامعه؛ چرخ معنویت نمیایستد
همانطور که چرخهای زندگی، اقتصاد و علم متوقف نشده، چرخ معنویت نیز نباید از حرکت بایستد. اعزام ۳۰ هزار زائر در این شرایط، تجلی عزت ملی و نشاندهنده قدرت اجرایی کشور در مدیریت بحرانهاست؛ تا ثابت شود هیچ مانعی نمیتواند پیوند امت اسلامی با کعبه معظمه را از هم بگسلد. «حیات جاری جامعه» در میانه جنگ، بزرگترین ضربه به ماشین جنگ روانی دشمن است که قصد دارد ایران را مضطرب و فلج نشان دهد.
🔹 آیه حفظ حیات جامعه
قرآن کریم حفظ جان یک انسان را حفظ حیات تمام جامعه میداند و این اصل را چنان والا معرفی میکند که کشتن یک بیگناه، همچون کشتن همه انسانهاست. خدای متعال میفرماید: «أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الْأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا»؛ «هر کس انسانی را بدون قصاص یا فساد در زمین بکشد، چنان است که گویی همه انسانها را کشته است؛ و هر کس انسانی را زنده بدارد (از مرگ نجات دهد)، چنان است که گویی همه انسانها را زنده داشته است.» [۶] استمرار اعزام حجاج و حفظ حیات معنوی و اجتماعی جامعه در بحبوحه جنگ، مصداق «احیای الناس» در بالاترین سطح است. نظام اسلامی با این تصمیم، نشان میدهد که نه تنها به جان، که به «هویت زنده امت» نیز توجه دارد.
۱-۵. ننگ آزار زائر؛ چرا عربستان دست به حماقت نمیزند؟
🔹 نگرانی از آزار زائران
در کنار دستاوردهای مهم حضور، برخی نگران آزار مستقیم یا غیرمستقیم زائران توسط میزبان (عربستان سعودی) هستند. پاسخ به این نگرانی، یک تحلیل واقعبینانه از منافع و هزینههای حکام عربستان است.
🔹 حرمت حرمین در نگاه جهان
هرگونه اقدام منفی علیه زائران ایرانی، حیثیت و اعتبار عربستان را در میان مسلمانان و حتی دیگر موحدان جهان به شدت مخدوش میسازد. مکه از صدر اسلام پناهگاه مسلمین شمرده میشود. شهادت یا آزار افرادی که برای مراسم معنوی شرکت کردهاند، در تمام دنیا امری بهشدت قبیح و غیرقابل قبول شمرده میشود.
🔹 تجربه عینی؛ حج عمره در اوج حملات
در همین جنگ اخیر و در اوج حملات ایران به پایگاههای آمریکا در عربستان، هزاران زائر ایرانی در حج عمره بودند و کمترین اهانتی به آنان نشد. عربستان در هفتههای اخیر بهشدت در میان مسلمانان و جهانیان مفتضح شده است و هیچگاه چهره خود را بیش از این مخدوش نمیسازد.
🔹 اجبار و ترس از قدرت ایران
از منظر راهبردی، حکام جور منطقه به خوبی میدانند که بقای اعتبارشان در گرو تفکیک ظاهرِ «دیانت از سیاست» است. دخالت دادن سیاست یا تعرض به حجاج با همدستی آمریکا، جایگاه «خادمالحرمین» آنها را در جهان اسلام نابود میکند و به یک «انتحار ابدی» تبدیل میشود. لذا چنین حماقت هزینهبری در قبال زائران مقتدر ایرانی بعید است. امنیت حجاج نه از روی دلسوزی عربستان، بلکه از روی اجبار و ترس از قدرت و اعتبار ایران تأمین شده است.
🔹 آیه حرمت حرمها
قرآن کریم به حرمت ماههای حرام، حرم مکه و امنیت حرم تأکید ویژه دارد و هرگونه تعرض به این مقدسات را نکوهش میکند. خدای متعال میفرماید: «إِنَّمَا النَّسِیءُ زِیَادَةٌ فِی الْکُفْرِ یُضَلُّ بِهِ الَّذِینَ کَفَرُوا یُحِلُّونَهُ عَامًا وَیُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِیُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَیُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ»؛ ترجمه: «جز این نیست که نسء (به تأخیر انداختن ماههای حرام) افزایشی در کفر است که کافران با آن گمراه میشوند؛ آن را یک سال حلال و سال دیگر حرام میکنند تا با چند ماهی که خدا حرام کرده است هماهنگ سازند، پس آنچه را خدا حرام کرده حلال میکنند.» [۷]
هرچند این آیه درباره جابهجایی ماههای حرام نازل شده، اما اصل «حرمت حرمهای الهی» را به روشنی نشان میدهد. عربستان به خوبی میداند که تعرض به حجاج ایرانی در سرزمین وحی، نقض آشکار حرمت حرمین است که هیچ توجیهی در عرف بینالملل و جهان اسلام ندارد.
🔹 آیه حفظ امنیت حرم
خدای متعال در آیه دیگری، امنیت حرم را نعمتی بزرگ و نیازمند شکرگزاری میداند و هرگونه اخلال در آن را نابخشودنی میشمارد: «فَلْیَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَیْتِ الَّذِی أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»؛ ترجمه: «پس باید پروردگار همین خانه را عبادت کنند، همان که آنان را از گرسنگی نجات داد و از ترس ایمنی بخشید.» [۸] عربستان به عنوان خادم الحرمین، مسؤولیت حفظ این امنیت را بر عهده دارد و هرگونه تعرض به زائران، نقض مستقیم این امانت الهی و نابودی اعتبار دینی و سیاسی آن کشور خواهد بود.
۱-۶. فتوای مراجع؛ رخصت شرعی برای موارد خوف و ترس (و عدم منافات با ضرورت راهبردی حضور)
🔹 دو سطح متفاوت تحلیل
در کنار تحلیل راهبردی که بر «ضرورت حضور نظام در منبر جهانی حج» تأکید دارد، باید به یک لایه مهم دیگر نیز توجه کرد: حکم شرعی فردی برای زائران عادی. مراجع عظام تقلید در پاسخ به استفتائات متعدد درباره حج در شرایط پس از جنگ ۴۰ روزه، موضعی روشن و حکیمانه اتخاذ کردهاند. ایشان میان «تکلیف شرعی حج» و «شرط استطاعت (که امنیت از ارکان آن است)» تفکیک قائل شدهاند.
🔹 فتوای آیتالله سیستانی
دفتر استفتائات آیتالله سیستانی در پاسخ خود تصریح کرده است: «اگر تمام شرایط هم باشد، اگر ترس ندارد که سال یا سالهای بعد نتواند مشرف شود، واجب نیست امسال برود و میتواند سالهای بعد برود. حتی اگر ترس این را داشته باشد که سالهای بعد نتواند برود، ولی اگر امسال با این شرایط، مشقت زیادی دارد که معمولاً تحمل نمیشود یا ترس ضرر مهمی باشد، باز هم واجب نیست.»
🔹 فتوای آیتالله العظمی مکارم شیرازی
آیتالله مکارم شیرازی نیز در پاسخ خود فرمودهاند: «کسانی که امسال تمکن از حج پیدا کرده، ولی به خاطر شرایط موجود نسبت به این سفر دچار خوف و ترس شدهاند (ترس از خطر جانی، ناامنی جدی و مانند آن)، استطاعت شرعی آنان برای انجام حجهالاسلام حاصل نیست.» همچنین تأکید کردهاند: «کسانی که استطاعت آنها مربوط به سالهای قبل بوده، اگر اکنون نسبت به رفتن به حج، خوف و نگرانی عقلایی دارند میتوانند سفر را به سال بعد موکول کنند.»
🔹 فتوای آیتالله نوری همدانی
آیتالله نوری همدانی نیز به طور کلی فرمودهاند: «بهطور کلی اگر خوف و ترس جانی وجود داشته باشد استطاعت حجةالاسلام از او برداشته میشود.»
🔹 عدم منافات با ضرورت راهبردی
در اینجا باید تأکید کرد که این فتاوا هیچگاه به معنای «تحریم حج توسط نظام» یا «نفی ضرورت حضور راهبردی» نیست. مراجع به افراد اجازه دادهاند که «نروند»؛ اما هیچکدام نگفتهاند که «نظام نباید راه را باز کند» یا «حضور زائران فایده راهبردی ندارد».
جمع بین این دو سطح، همان «عقلانیت فقهی-سیاسی» نظام اسلامی را نشان میدهد: از یک سو، به تکلیف فردی و امنیت جانی مؤمنان احترام میگذارد و به آنها رخصت تأخیر میدهد. از سوی دیگر، به عنوان یک حاکمیت اسلامی، مسیر حج را باز نگه میدارد تا کسانی که با بصیرت و شجاعت و بدون ترس میتوانند حضور یابند، این فرصت طلایی را از دست ندهند.
🔹 آیه نفی حرج
قرآن کریم اصل «نفی حرج» (نبودن تنگنا و مشقت غیرقابل تحمل) را در تشریع احکام الهی مبنا قرار داده است. خدای متعال میفرماید: «وَمَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ»؛ «و خداوند در دین هیچ تنگنا و مشکلی برای شما قرار نداده است.» [۹]
فتوای مراجع مبنی بر ساقط شدن وجوب حج در صورت خوف و ترس عقلایی، دقیقاً بر اساس همین اصل قرآنی است. کسانی که احساس ترس یا مشقت غیرمعمول دارند، نه تنها معذورند، بلکه مستحق اجر و ثواب نیز هستند. اما این اصل، به هیچ وجه نافی وجوب «حفظ مسیر حج توسط نظام اسلامی» نیست.
۱-۷. حج ۱۴۰۵؛ فرصت طلایی صدور انقلاب در قلب جهان اسلام
🔹 دو قرائت از اسلام در برابر هم
حج در منطق قرآن، آیین «سیاسی-عبادی» است. به تعبیر امام راحل و شهید مدرس، «سیاست ما عین دیانت ماست». امروز دو قرائت در برابر هم قرار دارند: اسلام ناب که بر نفی عبودیت غیرخدا و ایستادگی در برابر مستکبران تأکید دارد، و اسلام سکولار (یا همان خائنان به حرم) که دین را از سیاست جدا میبیند؛ با کفر و ابتذال (کاباره و رقص) سازش دارد اما با اسلام ناب میستیزد.
🔹 ایران مقتدر در چشم مسلمانان جهان
امروز ایران در چشم مسلمانان جهان، عزیزتر و مقتدرتر از هر زمان دیگری است. پیروزی در جنگ ۴۰ روزه با آمریکا و اسرائیل، جایگاه ایران را به عنوان «قدرت اول جبهه مقاومت» تثبیت کرده است. شکست آمریکا و اسرائیل در این جنگ، نشان داد که تنها کشوری که توانست در رویارویی مستقیم با ارتش مدرن آمریکا و اسرائیل، پیروز میدان باشد، جمهوری اسلامی ایران است. این اقتدار، در حج ۱۴۰۵ به نمایش درخواهد آمد.
🔹 حج؛ فرصتی برای صدور آرمانهای انقلاب
حج امسال، نهتنها یک عبادت، بلکه فرصتی استثنایی برای صدور آرمانهای انقلاب به قلب جهان اسلام است. حجاج ایرانی، نه به عنوان زائرانی عادی، بلکه به عنوان «سفیران مقاومت» وارد سرزمین وحی میشوند. آنها با اخلاق حسنه، با منطق قرآنی، و با شعارهای برائت از مشرکین، این پیام را به مسلمانان جهان منتقل میکنند که «اسلام ناب محمدی (ص)» همان اسلام مبارز، عدالتخواه و تسلیمناپذیر در برابر استکبار است؛ نه اسلام سازشکار و سکولاری که دشمنان اسلام ترویج میکنند.
🔹 آیه لزوم ابلاغ پیام
قرآن کریم مسلمانان را موظف میکند که پیام الهی را به گوش جهانیان برسانند و از کتمان آن خودداری کنند. خدای متعال میفرماید: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ»؛ ترجمه: «ای پیامبر، آنچه از سوی پروردگارت به تو نازل شده است، ابلاغ کن و اگر نکنی، رسالت او را انجام ندادهای.» [۱۰] هرچند این خطاب مستقیم به پیامبر (ص) است، اما امت نیز در طول تاریخ مسؤولیت ابلاغ پیام الهی را بر عهده دارند. حضور حجاج ایرانی در جمع میلیونها مسلمان از سراسر جهان، بزرگترین فرصت برای «ابلاغ» پیام اسلام ناب و مقاومت در برابر استکبار است.
🔹 آیه وحدت امت اسلامی
خدای متعال، تفرقه و پراکندگی را از صفات مذموم میشمارد و مؤمنان را به وحدت و چنگ زدن به ریسمان الهی فرمان میدهد: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»؛ ترجمه: «و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید.» [۱۱] حج، بزرگترین تجلی این «حبل الله» و نماد وحدت امت اسلامی است. حضور مقتدرانه ایران در حج، نه تنها باعث تفرقه نمیشود، بلکه محور وحدت حول محور مقاومت و برائت از مشرکین را تقویت میکند.
🔹 تدبیر مسئولان در پیچ تاریخی
اگرچه حفظ جان حجاج اهمیت بالایی دارد، اما تصمیم نهایی با تدبیر مسئولان عالی نظام گرفته شده است تا در این پیچ تاریخی، بهترین مسیر را برای امت انقلابی رقم بزنند. حج ۱۴۰۵، نقطه عطفی در دیپلماسی عمومی و صدور انقلاب اسلامی خواهد بود، مشروط بر آنکه حضور حجاج با بصیرت، برنامه و اتحاد صورت گیرد. مسئولیت نظام، «باز نگه داشتن مسیر» است؛ مسئولیت فردی زائر، «تصمیم آگاهانه» بر اساس فتوای مراجع و تشخیص شخصی خود.
بخش دوم: جام جهانی ۲۰۲۶؛ نبرد ورزشی در قلب خاک دشمن
۲-۱. پارادوکس حضور در خاک آمریکا پس از جنگ ۴۰ روزه🔹 یک پارادوکس ظاهری
برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ در ایالات متحده آمریکا (به همراه کانادا و مکزیک) آن هم در فاصله کمتر از یک سال پس از جنگی چهلروزه میان ایران و آمریکا، در نگاه نخست یک پارادوکس غریب به نظر میرسد. چگونه کشوری که تا چند ماه پیش، ناوهای هواپیمابر آمریکا را در خلیج فارس هدف قرار داده و پاسخ کوبندهای به تجاوز مستقیم واشنگتن داده است، میتواند به ورزشکاران خود اجازه دهد در دل خاک همان کشور حاضر شوند؟ آیا این حضور، نوعی «عادیسازی روابط با دشمن» محسوب نمیشود؟
🔹 بازتعریف «حضور راهبردی»
پاسخ به این پرسشها، نیازمند یک بازتعریف دقیق از مفهوم «حضور راهبردی» است. حضور تیم ملی فوتبال ایران در خاک آمریکا، به هیچ عنوان به معنای «تسلیم شدن در برابر نظام سلطه» یا «عادیسازی روابط» نیست. بلکه دقیقاً برعکس، این حضور یک «حرکت تهاجمی دیپلماتیک» در قلب قلمرو دشمن است. تفاوت اساسی میان «حضور ذلتبار» و «حضور عزتمندانه» در نیّت، رفتار، پیام و کارکرد آن است.
🔹 دوگانه دروغین دشمن؛ جنگجو یا ذلیل
یکی از حیلههای همیشگی دشمنان اسلام، تحمیل این دوگانه دروغین به جهان بوده است: «یا جنگجو و تروریست، یا سازشکار و ذلیل». بر اساس این دوگانه، اگر کشوری علیه ظلم میجنگد، لاجرم در قامت «جنگطلب خشن» معرفی میشود؛ و اگر به دنبال صلح است، باید تسلیم خواستههای قدرتهای بزرگ شود. اما جمهوری اسلامی ایران، با الهام از گفتمان انقلاب اسلامی و سیره اهل بیت (ع)، راه سومی را طراحی کرده است: «حضور عزتمندانه از موضع قدرت» . جام جهانی ۲۰۲۶، عرصه تحقق همین راه سوم است.
🔹 آیه نفی سبیل
قرآن کریم قاعده محکم «نفی سبیل» را به عنوان یک اصل راهبردی در روابط مسلمانان با کافران قرار داده است: «وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا»؛ ترجمه: «و خداوند هرگز برای کافران بر مؤمنان راه تسلطی قرار نداده است.» [۱۲] حضور در خاک آمریکا، اگر از موضع ذلت و تسلیم باشد، مصداق «سبیل کافران» خواهد بود. اما اگر از موضع قدرت، عزت و با اهداف راهبردی صورت گیرد، نه تنها نقض این قاعده نیست، بلکه عین «نفی سبیل» در عرصه دیپلماسی عمومی است. تیم ملی ایران با پرچم سهرنگ و سرود ملی، در قلب خاک دشمن، نشان میدهد که کافران هیچ سلطهای بر مؤمنان ندارند.
۲-۲. سنگرهای کلیدی جهان در کلام امام خمینی (ره)
🔹 فتح سنگرها؛ نوید الهی امام
امام خمینی (ره) در ۶ مرداد ۱۳۶۶ - در اوج جنگ تحمیلی و فشارهای بینالمللی - فرمودند: «اسلام سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد». این جمله، یک نوید الهی و یک نقشه راه بود. ایشان معتقد بودند که فتح این سنگرها تنها با موشک و گلوله نیست، بلکه با فرهنگ، منطق، حضور هوشمندانه و دیپلماسی عمومی نیز محقق میشود.
🔹 استادیومهای آمریکا؛ سنگرهای کلیدی امروز
امروز، استادیومهای ورزشی در لسآنجلس، نیویورک، دالاس، سیاتل و میامی، همان سنگرهایی هستند که جمهوری اسلامی میتواند بدون شلیک یک گلوله، پیام صلحطلبی، مقاومت، تمدن کهن و تسلیمناپذیری ملت ایران را به گوش میلیاردها انسان جهان برساند. فتح این سنگرها یعنی تصرف قلب رسانهای جهان در پربینندهترین رویداد ورزشی تاریخ.
🔹 رسانهای به وسعت جهان
جام جهانی ۲۰۲۶ با حضور ۴۸ تیم و ۱۰۴ مسابقه، در ۱۶ شهر آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود. تخمین زده میشود بیش از ۵ میلیارد نفر در سراسر جهان حداقل بخشی از این مسابقات را تماشا کنند. این یعنی یک «رسانه بینظیر» با کمترین هزینه تبلیغاتی برای معرفی ایران. هیچ شبکه تلویزیونی، هیچ آژانس تبلیغاتی و هیچ کمپین روابط عمومی نمیتواند چنین پوشش عظیم و بیواسطهای برای یک ملت ایجاد کند.
۲-۳. تحریم جام جهانی به مثابه خودتحریمی رسانهای
🔹 اگر ایران نرود، چه کسی روایت میکند؟
اگر ایران تصمیم به تحریم یا انصراف از حضور در این رویداد میگرفت، چه اتفاقی رخ میداد؟ پاسخ روشن است: رسانههای بیگانه - اعم از سیانان، فاکس نیوز، بیبیسی، و شبکههای صهیونیستی - تمام تلاش خود را به کار میگرفتند تا «تصویری مخدوش، منزوی، وحشی و تروریستی از ایران» ارائه دهند. آنها بدون هیچ رقیبی در فضای رسانهای، میتوانستند روایت خود را از ایران پس از جنگ ۴۰ روزه به جهان تحمیل کنند: «ایرانی که از رویارویی نظامی میترسد و به انزوای خود دامن میزند»، «ایرانی که حتی جرأت حضور در یک رویداد ورزشی را ندارد.»
🔹 خودتحریمی؛ بزرگترین خدمت به دشمن
دشمنان سالهاست که تحریمهای یکجانبه و چندجانبه را علیه ایران طراحی میکنند. اما تا به امروز، «انزوای کامل» محقق نشده است، چرا که ایران همواره روزنههایی برای حضور در عرصه جهانی یافته است. اما اگر ایران خود داوطلبانه از بزرگترین رویداد ورزشی جهان کنارهگیری کند، بزرگترین خدمت را به دشمنان خود خواهد کرد، بدون اینکه حتی یک گلوله شلیک کنند. رسانههای غربی تیتر خواهند زد: «ایران از ترس انزوا، خود را منزوی کرد» یا «نظام ایران حتی جرأت حضور در رویدادهای غیرسیاسی را نیز ندارد».
🔹 کنترل بخشی از روایت
اما با حضور فعال تیم ملی، ایران «کنترل بخشی از روایت» را به دست میگیرد. دوربینهای هزاران شبکه تلویزیونی به ناچار تصاویری از ایران خواهند ساخت: بازیکنان ایرانی در حال سرود ملی، هواداران ایرانی با پرچم سهرنگ، مصاحبههای کادر فنی درباره فرهنگ و تمدن ایران، و مهمتر از همه، نمایش «یک ملت عادی اما مقتدر» در قلب خاک آمریکا. این تصاویر، حتی اگر با نگاه خصمانه روایت شود، باز هم یک «ترکش روایی» در پیکره ایرانهراسی ایجاد میکند.
۲-۴. راه رفتن روی «گونه ابرقدرت» با کفشهای ورزشی
🔹 معنای راه رفتن روی گونه ابرقدرت
شاید تأثیرگذارترین عبارت در تحلیل راهبردی حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ این باشد: حضور تیم ملی فوتبال در خاک آمریکا، راه رفتن روی «گونه ابرقدرت» با کفشهای ورزشی است. این عبارت، به خوبی ژرفای عملیات روانی معکوس ایران را نشان میدهد. یعنی کشوری که در میدان نبرد، ابرقدرت را به زانو درآورده است، اکنون در قلب قلمرو او، با عزت و صلابت، پیام صلح و قدرت خود را به نمایش میگذارد.
🔹 تلاش آمریکا برای انزوای ورزشی ایران
آمریکا پس از شکست در جنگ ۴۰ روزه، تلاش کرد تا از تمام ظرفیتهای دیپلماتیک، اقتصادی و رسانهای خود برای «تحریم همهجانبه ایران» استفاده کند. یکی از اهداف اصلی واشنگتن، ایجاد «انزوای ورزشی» ایران به مانند انزوای ورزشی روسیه پس از حمله به اوکراین بود. فشار به فیفا برای ممانعت از حضور ایران، لابی با کشورهای میزبان (آمریکا، کانادا و مکزیک) برای ایجاد محدودیتهای امنیتی و ویزا برای کاروان ایران، و تلاش برای تبدیل جام جهانی به سکویی علیه ایران، همه در دستور کار قرار داشت.
🔹 نتیجه معکوس؛ اصرار فیفا بر حضور ایران
اما نتیجه معکوس داد. نه تنها فیفا و «جیانی اینفانتینو» رئیس این نهاد، بر حضور ایران اصرار ورزیدند، بلکه یوزهای ایرانی به عنوان یکی از تیمهای نخست صعودکننده به جام جهانی (از گروهی سخت در انتخابی آسیا) معرفی شدند و استقبال جهانی از این تیم، خود به یک خبر بینالمللی تبدیل گشت. این استقبال، نشاندهنده یک حقیقت راهبردی است: جهان تشنه شنیدن صدای «رادمردان مقاومت» است. جهانی که از سلطه یکقطبی آمریکا خسته شده، در تیم ملی ایران نمادی از «ایستادگی در برابر قلدری» میبیند.
🔹 اعاده حیثیت در برابر دشمن تحقیرگر
«راه رفتن روی گونه ابرقدرت با کفشهای ورزشی» یعنی: یک کشور پس از نبردی سخت و خونین، بدون ذرهای عقبنشینی و ذلت، وارد خانه دشمن میشود و در پرتماشاگرترین رویداد دنیا، با سر بالا و سربلند، پیام «ما شکستناپذیریم و منزوی نیستیم» را به تمام جهان مخابره میکند. این اعاده حیثیت در برابر دشمنی که همه تلاش خود را برای تحقیر ایران به کار گرفته بود، خود یک پیروزی راهبردی بزرگ است.
🔹 آیه استکبار در زمین
قرآن کریم سرانجام مستکبران را ذلت و خواری در زمین معرفی میکند، هرچند که ظاهراً قدرتمند به نظر برسند. خدای متعال میفرماید: «إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ یُورِثُهَا مَنْ یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ»؛ ترجمه: «بیگمان زمین از آن خداست، آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد به ارث میدهد، و فرجام (نیک) از آن پرهیزگاران است.» [۱۳]
حضور تیم ملی ایران در خاک آمریکا، مصداق همین وعده الهی است. آمریکا که خود را مالک و سلطان جهان میپندارد، اکنون میبیند که جمهوری اسلامی بدون هیچ هراسی، در قلب قلمرو او پرچم برافراشته است. این «ارث بردن زمین» در معنای غیرنظامی آن، تحقق «عاقبت للمتقین» در عرصه دیپلماسی عمومی است.
۲-۵. مشروعیتبخشی سیاسی از طریق قدرت نرم ورزشی
🔹 مشروعیت؛ مفهوم کلیدی در روابط بینالملل
فراتر از جنبه رسانهای و روانی، حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ یک «مشروعیتبخشی سیاسی» در سطح جهانی را نیز به همراه دارد. در عرصه روابط بینالملل، «مشروعیت» یک مفهوم کلیدی است که تعیین میکند یک کشور تا چه حد در نهادهای بینالمللی، معاهدات، بازارهای اقتصادی و افکار عمومی جهان پذیرفته شده است.
🔹 تلاش دشمن برای نامشروع جلوه دادن ایران
آمریکا و اسرائیل پس از جنگ ۴۰ روزه، تلاش گستردهای را برای «نامشروع جلوه دادن نظام جمهوری اسلامی» آغاز کردند. اتهامات بیاساسی نظیر «جنایت علیه بشریت»، «تروریسم دولتی» و «بیثباتکننده منطقه» در دستور کار دادگاههای اقلیمی (از جمله دیوان کیفری بینالمللی) قرار گرفت. هدف این بود که ایران در افکار عمومی جهان به عنوان یک «کشور طردشده» معرفی شود.
🔹 بازشناسی رسمی در بزرگترین رویداد جهانی
اما حضور در جام جهانی، به عنوان یک رویداد که زیر چتر نهادهای معتبر بینالمللی (فیفا) برگزار میشود و کشورهای مختلف جهان در آن مشارکت دارند، نوعی «بازشناسی رسمی» از ایران تلقی میشود. وقتی تیم ملی ایران در کنار تیمهای آمریکا، انگلیس، آلمان، فرانسه و دیگر کشورها وارد زمین میشود، این پیام مخابره میگردد که «ایران بخش جداییناپذیر از جامعه جهانی است؛ نه یک کشور طردشده و منزوی».
🔹 کد مشروعیت در افکار عمومی جهان
به عبارت دیگر، حضور در جام جهانی، «کُد مشروعیت» ایران را در افکار عمومی جهان تثبیت میکند. این تثبیت، مقدمهای برای باز شدن پای دیپلماسی سیاسی و اقتصادی در عرصههای دیگر است. یک ملت منزوی، نمیتواند در مذاکرات هستهای، تجارت بینالمللی و ائتلافهای منطقهای حرفی برای گفتن داشته باشد. اما ملتی که روی سکوهای جهانی میدرخشد، این حق را برای خود محفوظ میدارد که از موضع قدرت سخن بگوید.
🔹 آیه عزت مؤمنان
قرآن کریم عزت و شرافت را از آن خدا، پیامبر و مؤمنان میداند و هرگونه عزتجویی از راه غیر خدا را محکوم میکند. خدای متعال میفرماید: «فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِیعًا»؛ «پس همانا همه عزت از آن خداست.» [۱۴]
در آیه دیگر میفرماید: «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ»؛: «و عزت از آن خدا و پیامبر او و مؤمنان است.» [۱۵] حضور عزتمندانه تیم ملی در جام جهانی، تجلی عملی این آیه است. ایران با تکیه بر عزت الهی (نه ذلت در برابر دشمن)، وارد میدان میشود و نشان میدهد که مؤمنان هرگز برای عزت به کافران نیاز ندارند.
۲-۶. جهان نمیتواند ایران را نادیده بگیرد
🔹 واقعیت انکارناپذیر قدرت ایران
استقبال فیفا و کشورهای میزبان از حضور ایران، نشاندهنده یک واقعیت تلخ برای دشمنان و شیرین برای دوستان است: جهان نمیتواند ایران را نادیده بگیرد. ایران به عنوان یک قدرت منطقهای با جمعیت ۹۰ میلیونی، اقتصاد نسبتاً بزرگ، موقعیت ژئوپلیتیک حیاتی و تأثیرگذاری فرهنگی گسترده، بخش جداییناپذیر از معادلات جهانی است. هر تلاشی برای حذف ایران از رویدادهای بزرگ بینالمللی (چه ورزشی، چه مذهبی و چه سیاسی)، محکوم به شکست است.
🔹 دلیل اول؛ نتایج درخشان فوتبال ایران
تیم ملی ایران در سالهای اخیر با تکیه بر استعدادهای داخلی و برنامهریزی دقیق، به یکی از تیمهای ثابت جامهای جهانی تبدیل شده است. نتایج درخشان در انتخابیهای آسیا (به ویژه صدرنشینی در گروههای سخت)، عملکرد قابل قبول در جامهای جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ (علیرغم حذف در مراحل گروهی، اما با ارائه بازیهای شرافتمندانه در برابر قدرتهای بزرگ)، و میانگین سنی مناسب و تجربه بینالمللی بازیکنان، همه عواملی هستند که ایران را به یک «برند جدی» در فوتبال جهان تبدیل کردهاند.
🔹 دلیل دوم؛ دایاسپورای ایرانی در سراسر جهان
فوتبال ایران دارای «مخاطب عاطفی» عظیمی در سراسر جهان است. ایرانیان خارج از کشور (دایاسپورای ایران) در اروپا، آمریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای حوزه خلیج فارس، هواداران پرشوری هستند که برای دیدن تیم کشورشان در جام جهانی، استادیومها را پر میکنند. این حضور، یک «لابی طبیعی» به نفع ایران ایجاد میکند که حتی فشارهای سیاسی آمریکا و اسرائیل نیز نمیتوانند آن را نادیده بگیرند.
🔹 دلیل سوم؛ جذابیت رسانهای مسابقه با آمریکا
فیفا به عنوان یک نهاد تجاری-رسانهای، به خوبی میداند که حضور ایران (با توجه به تنشهای سیاسی و علاقه جهانی به داستانهای «ایستادگی در برابر قدرتهای بزرگ») یک «سرمایه خبری» و «جذابیت رسانهای» محسوب میشود. مسابقه احتمالی ایران و آمریکا در جام جهانی ۲۰۲۶ - که با توجه به قرعهکشی احتمالی و سطح تیمها کاملاً محتمل است - میتواند یکی از پربینندهترین و پرحاشیهترین مسابقات تاریخ جامهای جهانی باشد. فیفا اجازه نمیدهد چنین سرمایهای از دست برود.
🔹 خودتحریمی؛ هدیه به دشمن
در نقطه مقابل، اگر ایران - چه تحت فشار برخی گروههای تندرو داخلی و چه به دلیل محاسبات نادرست راهبردی - تصمیم بگیرد که «به دست خود، حق حضورش را در مجامع جهانی سلب کند»، بزرگترین خدمت را به دشمنان خود خواهد کرد. رسانههای غربی تیتر خواهند زد: «ایران از ترس انزوا، خود را منزوی کرد» یا «نظام ایران حتی جرأت حضور در رویدادهای غیرسیاسی را نیز ندارد». این روایت، دقیقاً همان چیزی است که دشمن برای «تثبیت پروژه ایرانهراسی» نیاز دارد.
🔹 آیه وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ
قرآن کریم نعمت الفت و همبستگی میان مؤمنان را از بزرگترین نعمتهای الهی میداند. خدای متعال میفرماید: «وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا مَا أَلَّفْتَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَکِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَیْنَهُمْ»؛ «و میان دلهای آنان الفت ایجاد کرد. اگر تمام آنچه را در زمین است هزینه میکردی، نمیتوانستی میان دلهایشان الفت برقرار کنی، اما خدا بود که میان آنان الفت ایجاد کرد.» [۱۶]
حضور تیم ملی در جام جهانی، موجب الفت و همبستگی میان ایرانیان داخل کشور و دایاسپورای خارج از کشور میشود. این الفت ملی، یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی نظام اسلامی است که دشمنان به دنبال تخریب آن هستند.
بخش سوم: صلحطلبی مقتدرانه؛ اشتراک راهبردی دو منبر جهانی
۳-۱. نقد منتقدان: آیا حضور در خاک دشمن، «اعتبار ملی» را خدشهدار میکند؟🔹 نگاه شتابزده به اصل «نفی سبیل»
همواره در تاریخ انقلاب اسلامی، جریانی فکری وجود داشته است که هرگونه حضور در عرصههای بینالمللی - به ویژه در کشورهای غربی یا در کنار حکومتهایی که با ایران اختلاف سیاسی دارند - را نوعی «کوتاهآمدن در برابر دشمن» یا «خدشه به اعتبار ملی» تلقی میکند. این نگاه، ریشه در قرائتی شتابزده و غیرراهبردی از اصل «نفی سبیل» دارد. بر اساس این قرائت، هرگونه تعامل با کافران و مستکبران، حتی اگر در قالب مسابقه فوتبال یا مناسک عبادی در کشوری همسایه باشد، حرام و مذموم شمرده میشود.
🔹 پاسخ به منتقدان؛ اعتبار در گرو پیامرسانی است
پاسخ به این نقد، نیازمند یک حرکت نظری دقیق و راهبردی است. حقیقت آن است که «اعتبار» یک ملت در گرو «پیامرسانی» اوست، نه در گرو «انزوای فیزیکی» او. ملتی که حرفی برای گفتن دارد، باید وارد صحنه شود. ملتی که پیام عدالت، مقاومت و توحید را حمل میکند، نمیتواند در حصار بنشیند و انتظار داشته باشد جهان صدایش را بشنود.
🔹 هجرت؛ الگوی حضور در قلب دشمن
پیامبر اسلام (ص) نیز برای ابلاغ رسالت خود، به قلب دشمنترین سرزمینها سفر کرد؛ از طائف تا حبشه و از مدینه تا مکه. «هجرت» و «تبلیغ» در دل دشمن، هرگز نشانه ذلت نبوده است، بلکه نشانه «جرأت ایمانی» و «قدرت نرم» است. موضع درست این است: نه «تحریم بیحاصل» و نه «تسلیم خاموش»، بلکه «حضور عزتمندانه از موضع قدرت» . همانطور که سرداران مقاومت در میدان نبرد، با شلیک موشکهای نقطهزن ثابت کردند که «ما حرف اول را در معادلات نظامی میزنیم»، در عرصه دیپلماسی عمومی و رویدادهای جهانی نیز باید ثابت کرد که «ما حرف اول را در معادلات فرهنگی و رسانهای میزنیم».
🔹 آیه جهاد کبیر
قرآن کریم به پیامبر (ص) فرمان میدهد که با کافران و منافقان «جهاد کبیر» کند؛ جهادی که با زبان و قرآن است، نه فقط با شمشیر. خدای متعال میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ جَاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنَافِقِینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ»؛ ترجمه: «ای پیامبر، با کافران و منافقان جهاد کن و بر آنان سخت بگیر.» [۱۷] مفسران گفتهاند «جهاد» در این آیه، فقط جهاد نظامی نیست، بلکه شامل جهاد تبیین، جهاد رسانهای و جهاد فرهنگی نیز میشود. حضور در جام جهانی و حج، مصداق بارز «جهاد کبیر» در عرصه دیپلماسی عمومی است.
۳-۲. صلحطلبی از موضع قدرت؛ نه جنگطلبی و نه سازشکاری
🔹 دوگانه دروغین را بشکنیم
یکی از حیلههای همیشگی دشمنان اسلام، تحمیل این دوگانه دروغین به جهان بوده است: «یا جنگجو و تروریست، یا سازشکار و ذلیل». بر اساس این دوگانه، اگر کشوری علیه ظلم میجنگد، لاجرم در قامت «جنگطلب خشن» معرفی میشود؛ و اگر به دنبال صلح است، باید تسلیم خواستههای قدرتهای بزرگ شود. اما جمهوری اسلامی ایران، با الهام از گفتمان انقلاب اسلامی و سیره اهل بیت (ع)، راه سومی را طراحی کرده است: «صلحطلبی از موضع قدرت» .
🔹 تعریف صلحطلبی از موضع قدرت
صلحطلبی از موضع قدرت یعنی: شما آماده دفاع مقتدرانه هستید (و این را در میدان نبرد اثبات کردهاید)، اما در عین حال، شروعکننده جنگ نیستید و خواهان تنش نیستید، و مهمتر از همه، «صلح» را نه از سر ضعف، بلکه از سر «عقلانیت راهبردی» و «التزام به کرامت انسانی» انتخاب میکنید. ایران پس از ضربات سنگین نظامی به متجاوزان (آمریکا و اسرائیل در جنگ ۴۰ روزه)، اکنون نیازمند آن است که وجهه «صلحطلبی مقتدرانه» خود را به نمایش بگذارد.
🔹 سه دلیل نیاز به صلحطلبی مقتدرانه
این نیاز، ریشه در سه عامل اساسی دارد:
نخست، افکار عمومی جهان از جنگ خسته است. پس از دههها تنش، بسیاری از ملتها به دنبال الگویی از «قدرت مهربان» (Soft Power with a Hard Shield) هستند. ایران با نمایش همزمان «موشکهای دقیقالاصابت» و «بازیکنان فوتبال با اخلاق ورزشی»، دقیقاً این الگو را تجسم میبخشد.
دوم، دشمنان ایران در تلاش هستند تا «پیروزی نظامی ایران در جنگ دفاعی» را به عنوان «تهاجمگری ایران» روایت کنند. حضور در حج و جام جهانی، «پادروایت» قدرتمندی است.
سوم، ایران نیازمند «تنفس اقتصادی و دیپلماتیک» پس از جنگ است. «صلحطلبی از موضع قدرت» ابزاری است که اجازه میدهد ایران بدون پرداخت بهای سیاسی-اعتقادی، درهای تعامل را به روی خود باز کند.
🔹 آیه صلح و آشتی
قرآن کریم مؤمنان را به صلح و آشتی فرمان میدهد، اما از موضع قدرت و نه از سر ذلت. خدای متعال میفرماید: «وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ»؛ ترجمه: «و اگر دشمنان به صلح گرایش نشان دادند، تو نیز به آن گرایش پیدا کن و بر خدا توکل کن.» [۱۸] این آیه نشان میدهد که اسلام نه جنگطلب است و نه صلحطلبی ذلتبار. اگر دشمن خواهان صلح است، بپذیر؛ اما با توکل بر خدا و از موضع آمادگی کامل. حضور ایران در جام جهانی و حج، عین همین منطق قرآنی است: ما به دنبال صلح و تعامل هستیم، اما نه از سر ضعف، بلکه از سر قدرت
۳-۳. فوتبالیست و حاجی؛ دو روی یک سکه از سفیران مقاومت
🔹 تصویر اول؛ فوتبالیست در قلب آمریکا
تصور کنید یک فوتبالیست ملیپوش ایرانی، در استادیوم متروپولیتن شهر نیویورک یا لسآنجلس، در حالی که نام ایران بر پیراهنش نقش بسته و میلیونها چشم به او دوخته شده است، وارد زمین میشود. او در برابر تیم آمریکا یا هر تیم غربی دیگری، با کمال ادب ورزشی دست میدهد، اما در عین حال با تمام توان و غیرت بازی میکند و اجازه نمیدهد هیچ تیمی به سادگی از سد او بگذرد. در پایان بازی نیز، چه ببرد و چه ببازد، با وقار و افتخار از زمین خارج میشود.
🔹 تصویر دوم؛ حاجی در صحرای عرفات
در سوی دیگر کره زمین، در صحرای عرفات یا مسجدالحرام مکه، یک حاجی ایرانی را تصور کنید که با لباس احرام (که نشانه برابری و برادری مسلمانان است) طواف میکند، دست به دعا برمیدارد و در کنار مسلمانی از پاکستان، نیجریه یا اندونزی، بدون توجه به نژاد و ملیت، «لبیک اللهم لبیک» میگوید. اما در عین حال، هیچگاه شعار «مرگ بر آمریکا» را فراموش نمیکند و از اعلام وفاداری به آرمان فلسطین و مقاومت ابایی ندارد.
🔹 هر دو سفیر یک پیام
هر دوی این چهرهها، سفیران ملتی هستند که ثابت کردهاند شروعکننده جنگ نیستند، اما در دفاع از خود قاطعاند. هر دو، در سطوح مختلف، «صلحطلبی مقتدرانه» را به تصویر میکشند. فوتبالیست، از طریق رقابت شرافتمندانه در قلب سرزمین دشمن؛ حاجی، از طریق وحدت و همدلی با مسلمانان جهان در کنار پایبندی به اصول انقلاب اسلامی. هر دو، بدون اسلحه و بدون خشونت، «قدرت نرم» ایران را به جلو میرانند.
🔹 ملتی که نه خشن است نه ذلیل
این دو سفیر، در کنار یکدیگر، تصویری کامل از «ملت ایران» ارائه میدهند: ملتی که نه خشن و منزوی است، نه ذلیل و وابسته؛ ملتی که با سر بالا، و با تکیه بر افتخارات نظامی و تمدن کهن خود، آماده است تا با تمام جهان - جز با ستمگران - با صلح زندگی کند. این دقیقاً همان پیامی است که دشمنان ایران بیشتر از همه از آن میهراسند، زیرا دوگانه دروغین خود را فرو میپاشاند.
🔹 آیه دعوت به راه درست
قرآن کریم مؤمنان را به دعوت دیگران به راه خدا با حکمت و اندرز نیکو فرمان میدهد و جدال احسن را توصیه میکند. خدای متعال میفرماید: «ادْعُ إِلَى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ»؛ ترجمه: «با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با آنان به شیوهای نیکوترین مجادله کن.» [۱۹] فوتبالیست و حاجی، هر دو به شیوه خود، در حال «دعوت به راه خدا» هستند؛ یکی با اخلاق ورزشی و نمایش اقتدار متمدنانه، دیگری با معنویت و در عین حال اعلام برائت از مشرکین. هر دو مصداق «جدال احسن» در عرصه دیپلماسی عمومی هستند.
۳-۴. جشن پیروزی اراده بر تحریم و انزوا
🔹 پشت صحنه پروژه انزوای ایران
دشمنان پس از جنگ ۴۰ روزه، تمام تلاش خود را به کار بستند تا «دیوار تحریم» را چنان کلفت و بلند بسازند که ایران نتواند از آن عبور کند. تحریم بانکی، نفتی، حمل و نقلی، فناوری و حتی تحریمهای فرهنگی و ورزشی، همگی بخشی از یک پازل منسجم با عنوان «پروژه انزوای ایران» بودند. رسانههای غربی هر روز تیتر میزدند: «ایران منزویتر از همیشه»؛ «جامعه جهانی از ایران روی گردانده است»؛ «هیچ کشوری حاضر به تعامل با ایران نیست».
🔹 دو مشت محکم بر دیوار شیشهای
اما حضور در حج و جام جهانی، همانند دو مشت محکم، این دیوار شیشهای را در هم میشکند. چگونه میتوان ادعای انزوای ایران را داشت، در حالی که پرچم ایران در بزرگترین رویداد ورزشی جهان برافراشته است؟ چگونه میتوان از طردشدگی ایران سخن گفت، در حالی که سالانه صدها هزار حاجی ایرانی در کنار میلیونها مسلمان از سراسر جهان در امنیت و آرامش کامل مناسک خود را به جا میآورند؟
🔹 پاتک روایی قاطع
این حضور، یک «پاتک روایی» قاطعانه علیه پروژه ایرانهراسی است. وقتی جهانیان تصاویر شاد و امیدوار ایرانیان را در جام جهانی ببینند، وقتی حاجیان ایرانی را در کنف امنیت در مکه و مدینه ببینند، دیگر نمیتوانند باور کنند که «ایران یک کشور طردشده و تحریمزده است». تحریمها شاید فشار اقتصادی ایجاد کرده باشند، اما اراده ملت ایران را نشکستهاند. و اراده شکستناپذیر ملت ایران، اکنون در قالب دستاوردهای ورزشی و حضور پرشور دینی، فضای رسانهای جهان را تسخیر کرده است.
🔹 الهامبخشی به جبهه مقاومت
این پیروزی اراده، الهامبخش دیگر ملتهای مظلوم جهان نیز خواهد بود. فلسطینیان، یمنیها، لبنانیها و دیگر آزادیخواهان جهان، در این تصاویر، نمادی از «مقاومتی که پس از میدان نبرد، در عرصه دیپلماسی عمومی نیز پیروز شده است» را مشاهده میکنند. این بزرگترین هدیه ایران به جبهه مقاومت است: نشان دادن اینکه «انزوا، پایان راه نیست؛ صبر و ابتکار راهبردی، هر دیواری را فرو میریزد.»
🔹 آیه اذن دخول
قرآن کریم وعده داده است که مؤمنان پس از دوران ترس و ضعف، به مرحله امنیت و تمکن خواهند رسید. خدای متعال میفرماید: «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا»؛: «خدا به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند وعده داده است که قطعاً آنان را در زمین جانشین (دیگران) کند، همانگونه که کسانی را که پیش از آنان بودند جانشین کرد، و دینشان را که برایشان پسندیده است برایشان تمکن و قدرت بخشد و پس از ترسشان به آنان امنیت دهد.» [۲۰]
حضور ایران در حج و جام جهانی، تحقق بخشی از همین وعده الهی است. پس از جنگ و ترس، اکنون زمان امنیت، تمکن و نمایش عزت مؤمنان در عرصه جهانی فرا رسیده است.
بخش چهارم: روشنفکران اسلامی؛ نقشه راه فتح سنگرهای فرهنگی جهان
۴-۱. میراث امام خمینی (ره) برای روشنفکران آزادیخواه
🔹 روشنفکر تراز انقلاب اسلامی
در ادبیات انقلاب اسلامی، «روشنفکر» هرگز به معنای «غربزده»، «سکولار» یا «بیتفاوت به دین» نبوده است. بلکه روشنفکر تراز انقلاب اسلامی، کسی است که «تکلیفگرایی»، «وظیفهشناسی» و «آگاهی از زمانه» را با هم جمع میکند. امام خمینی (ره) به عنوان معمار کبیر انقلاب، همواره بر نقش کلیدی این قشر در «هدایت افکار عمومی» و «ترسیم مسیرهای نوین مبارزه» تأکید داشتند.
🔹 راه سیلی زدن بر گونه ابرقدرتها
یکی از عمیقترین و راهگشاترین جملات ایشان در این زمینه، این است: **«تمام آزادیخواهان باید با روشنبینی، راه سیلی زدن بر گونه ابرقدرتها را ترسیم کنند». این جمله، یک دستورالعمل راهبردی است. «سیلی زدن بر گونه ابرقدرتها» هرگز محدود به عملیات نظامی یا موشکباران پایگاههای دشمن نیست. چه بسا که بزرگترین سیلیهایی که بر پیکر استکبار نواخته شده است، در عرصههایی فراتر از میدان نبرد رقم خورده است.
🔹 مصادیق سیلی در عرصههای غیرنظامی
سیلی «شکست پروژه انزوای ایران» در اجلاسهای بینالمللی، سیلی «در هم شکستن هژمونی رسانهای غرب» توسط شبکههای خبری مستقل، سیلی «تحقیر آمریکا در دادگاههای بینالمللی»، و سیلی «حضور مقتدرانه در قلب خاک دشمن در بزرگترین رویداد ورزشی جهان». روشنفکران وظیفه دارند این مسیرها را به جامعه نشان دهند و تبیین کنند که «جهاد تبیین» در عصر حاضر، یعنی روشن کردن همین راههای نوین مبارزه.
🔹 آیه تبیین برای مردم
قرآن کریم بر ضرورت تبیین و روشنگری برای مردم تأکید میکند و کتمان حقیقت را نکوهش مینماید. خدای متعال میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَیِّنَاتِ وَالْهُدَى مِنْ بَعْدِ مَا بَیَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِی الْکِتَابِ أُولَئِکَ یَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَیَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ»؛ ترجمه: «کسانی که دلایل روشن و رهنمودی را که نازل کردیم، پس از آنکه در کتاب برای مردم روشن ساختیم، کتمان میکنند، خدا آنان را لعنت میکند و لعنتکنندگان نیز لعنتشان میکنند.» [۲۱] روشنفکران اسلامی، وظیفه دارند حقیقت «ضرورت راهبردی حضور در حج و جام جهانی» را برای جامعه تبیین کنند و در برابر شبههپراکنیهای دشمن سکوت نکنند.
۴-۲. جنگ سخت و جنگ نرم، دو روی یک سکه
🔹 اشتباه راهبردی جدایی این دو
وظیفه روشنفکران آزادیخواه در عصر حاضر، دقیقاً «روشنبینی» در همین معادله است. روشنفکران باید به جامعه و مسئولان بگویند: جنگ سخت و جنگ نرم، دو روی یک سکهاند. جدا کردن این دو از یکدیگر و ترجیح یکی بر دیگری، یک اشتباه راهبردی فاحش است. کسی که فقط بر جنگ سخت تأکید میکند و قدرت نرم را نادیده میگیرد، مانند کمانداری است که تیر دارد اما کمانش را گم کرده است. و کسی که فقط بر جنگ نرم تأکید میکند و پشتوانه نظامی را نادیده میگیرد، مانند خطیبی است که بدون سنگر به صف دشمن یورش میبرد.
🔹 تفسیر جامع از «قوَّة» در قرآن
قرآن کریم میفرماید: «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ»(22 (مفسران بزرگ گفتهاند که «قُوَّة» در این آیه، فقط قوّت نظامی نیست؛ بلکه هرگونه توانمندی که دشمن را به هراس اندازد و از تجاوز بازدارد، شامل میشود. امروز «قوّه» یعنی توانایی در عرصه رسانه، ورزش، دیپلماسی، اقتصاد دانشبنیان و همچنین قدرت نظامی. روشنفکران وظیفه دارند این گستردگی مفهوم «قدرت» را برای جامعه تبیین کنند.
🔹 از موشک تا فرهنگ؛ امتداد پیروزی
اگر در میدان نبرد چهلروزه، «موشکهای دقیقالاصابت ایران» پایگاههای متجاوز آمریکایی و اسرائیلی را در هم کوبیدند، اکنون نوبت «جبهه دوم» فرا رسیده است. این جبهه، جبهه «فرهنگ و آرمان ایرانی» است. در این جبهه، سلاحها از جنس تصویر، روایت، دیالوگ، اخلاق ورزشی، همدلی انسانی و مقاومت معنوی هستند. هدف، «غلبه بر ذهنیتهای ساخته شده توسط رسانههای استکباری» است.
🔹 آیه أَعِدّوا
خدای متعال میفرماید: «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّکُمْ»؛ ترجمه: «و برای (مقابله با) آنان آنچه را در توان دارید از نیرو و اسبهای آماده (و هرگونه قدرت نظامی و غیرنظامی) فراهم کنید تا با آن دشمن خدا و دشمن خودتان را بترسانید.» [۲3] واژه «قُوَّة» در این آیه چنان گسترده است که مفسران معاصر آن را شامل قدرت رسانهای، ورزشی، دیپلماتیک و فرهنگی نیز دانستهاند. اعزام تیم ملی به جام جهانی و حجاج به مکه، بخشی از همین «اعداد قوّه» در برابر دشمن است.
۴-۳. مسئولیت اجتماعی در تثبیت روایت حضور؛ «خاکریز من در جنگ»
🔹 سه سطح مسئولیت
در شرایط پس از جنگ، هر فرد مسلمان و انقلابی، سه سطح مسئولیت برای تثبیت روایت حضور دارد: محله و مسجد، خانواده، فضای مجازی. این همان «خاکریز من در جنگ» است که هر کس در جای خود، وظیفه دارد از آن دفاع کند. دشمن با جنگ روانی و شبههپراکنی، تلاش میکند اراده ملت را تضعیف کند. در برابر این تهاجم، تبیین صحیح و به موقع، یک وظیفه همگانی است.
🔹 سطح اول؛ محله و مسجد
در محله و مسجد، وظیفه روشنفکران و مبلغان، تبیین «ضمانت اقتدار» برای اطمینانخاطر خانوادهها است. باید بر این منطق استراتژیک تأکید شود که حکام منطقه برای حفظ اعتبار لرزان خود، ناچار به تفکیک سیاست از مناسک حج هستند. تعرض به زائر ایرانی یعنی انتحار سیاسی میزبان. امنیت حجاج نه از روی دلسوزی آنها، بلکه از روی اجبار و ترس از قدرت ایران تأمین شده است. همچنین در مواجهه با شبهات، مرجعیت «اولیالامر» در تشخیص امنیت باید پررنگ شود.
🔹 سطح دوم؛ خانواده
در خانواده، باید خانوادههای حجاج را توجیه کرد که هرگونه پیام با منبع ناشناس که با لحن دلسوزی، ترس از سفر را ترویج میکند، تنها آرامش خانواده را هدف گرفته است. خانوادههای حجاج، در گفتگو با زائر، به جای انتقال اخبار نگرانکننده، از شوق پیروزی و معنویت صحبت کنند. آرامش خانه، قدرت قلب زائر در مکه است.
🔹 سطح سوم؛ فضای مجازی
در فضای مجازی، با بازنشر شوق زائران، اقتدار تصمیم نظام را تصویر کنید تا «ایمان به تدبیر فرماندهی» جایگزین تردیدهای القایی شود. موجسازی با «روایت حضور»: تصاویر و ویدیوهای شوق زائران و صلابت اعزامها را با هشتگهای پیروزی منتشر کنید. نشان دادن «حیات جاری جامعه» در میانه جنگ، بزرگترین ضربه به ماشین جنگ روانی دشمن است که قصد دارد ایران را مضطرب و فلج نشان دهد.
🔹 آیه اولیالامر
مرجعیت «اولیالامر» را در تشخیص امنیت تعیین میکند. خدای متعال میفرماید: «وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ» (24). این آیه، سنگ بنای فکری «خاکریز من در جنگ» است. تشخیص امنیت برای اعزام حجاج و شرکت در جام جهانی، بر عهده اولیالامر (مسئولان نظام) است. شبههپراکنی در شرایط بحران، رفتاری است که قرآن به شدت از آن نهی کرده است.
تیجهگیری:
🔹 عبور از مرزهای تحریم در دو منبر جهانیترک کردن صحنه کنگره عظیم حج و جام جهانی به بهانه مسائل امنیتی، فرو افتادن در تله «انزوای خودخواسته» است. همانطور که امام (ره) با اطمینان میگفتند اسلام ابرقدرتها را به خاک مذلت مینشاند، این پیروزی نه فقط در میدان مین، بلکه در میدانهای ورزشی و مناسک مذهبی نیز رقم میخورد. ملت ایران، ملتی است که هم «دیپلماسی میدان» را بلد است و هم «دیپلماسی منبر».
🔹 دو منبر بزرگ جهانی
حج تمتع ۲۰۲۶ و جام جهانی ۲۰۲۶، دو منبر بزرگ جهانی هستند. یکی برای بیداری امت اسلامی و دیگری برای بیداری افکار عمومی جهان. حضور نمایندگان ایران در این دو رویداد، تیر خلاصی بر پروژه ایرانهراسی و تاییدی بر این واقعیت است که ایران، کشوری مقتدر، صلحطلب و شکستناپذیر است که حتی در قلب خاک دشمن نیز، پرچم آرمانهای خود را برافراشته نگاه میدارد.
🔹 ضرورت حضور به جای تحریم
راهبرد «حضور فعال» به جای «تحریم»، نه یک توصیه ساده، که یک ضامن حیاتی برای «اعتبار ملی» و «مصلحت عالی نظام» در گذار از بحرانهای پس از جنگ خواهد بود. ایران باید در کنگره عظیم حج تمتع ۲۰۲۶ و در بزرگترین جشن ورزشی تاریخ بشر (جام جهانی ۲۰۲۶) حاضر باشد، تا ثابت کند که هیچ قدرتی - نه آمریکا، نه اسرائیل و نه هیچ نیروی دیگری - قادر نیست صدای توحید و ندای مظلومیت این ملت قهرمان را خاموش کند.
🔹 امتداد مقاومت از میدان نبرد به دیپلماسی عمومی
حضور در این دو میدان، نه عقبنشینی، بلکه امتداد همان مقاومتی است که در میدان نبرد صورت گرفت؛ این بار در قالب «دیپلماسی عمومی» و «فتح سنگرهای کلیدی جهان». از کعبه تا استادیوم، از عرفات تا نیویورک، از طواف تا گلزنی، ملت ایران ثابت خواهد کرد که «اسلام سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد» و این فتح، با قدمهای استوار سفیران ورزشی و عبادی ایران در قلب جهان اسلام و قلب غرب رقم خواهد خورد.
🔹 وعده الهی و تحقق عزت مؤمنان
آنچه در این تحلیل راهبردی به دنبال آن بودیم، نشان دادن این حقیقت قرآنی بود که عزت از آن خدا، پیامبر و مؤمنان است و هیچ سلطهای برای کافران بر مؤمنان وجود ندارد. حضور در حج و جام جهانی، تجلی عملی این وعده الهی است: پس از جنگ و ترس، اکنون زمان امنیت، تمکن و نمایش عزت مؤمنان در عرصه جهانی فرا رسیده است.
🔹 ایران پیروز است، در میدان و منبر
ایران پیروز است، در میدان و منبر. و این پیروزی، پایدار و تثبیتشده خواهد ماند. ملت ایران ثابت کرده است که هم «دیپلماسی میدان» را بلد است و هم «دیپلماسی منبر». در میدان نبرد، پاسخی کوبنده و پشیمانکننده به متجاوزان داد و معادلات قدرت را در منطقه دگرگون ساخت. در منبر جهانی حج و جام جهانی، نیز باید صدای توحید، عدالت، مقاومت و صلحطلبی مقتدرانه خود را به گوش جهانیان برساند
ارجاعات:
سوره توبه آیه ۳۲. سوره بقره آیه ۲۵۶
۳. سوره نساء آیه ۸۳
۴. سوره نساء آیه ۵۹
۵. سوره مائده آیه ۲
۶. سوره مائده آیه ۳۲
۷. سوره توبه آیه ۳۷
۸. سوره قریش آیه ۳-۴
۹. سوره حج آیه ۷۸
۱۰. سوره مائده آیه ۶۷
۱۱. سوره آل عمران آیه ۱۰۳
۱۲. سوره نساء آیه ۱۴۱
۱۳. سوره اعراف آیه ۱۲۸
۱۴. سوره یونس آیه ۶۵
۱۵. سوره منافقون آیه ۸
۱۶. سوره انفال آیه ۶۳
۱۷. سوره توبه آیه ۷۳
۱۸. سوره انفال آیه ۶۱
۱۹. سوره نحل آیه ۱۲۵
۲۰. سوره نور آیه ۵۵
۲۱. سوره بقره آیه ۱۵۹
۲۲. سوره انفال آیه ۶۰
23. سوره انفال آیه ۶۰
۲4. سوره نساء آیه ۸۳
منبع:
تحریریه راسخون
.jpg)
.jpg)
