این ملاحظه بیان می‌کند که در برخی وضعیت‌های اضطراری، دسترسی سریع به فناوری‌های نوآورانه می‌تواند برای حفظ جان و سلامت اشخاص، صیانت از محیط زیست و اقلیم، و حمایت از منافع اساسی صنعتی و زیرساختی ضروری باشد.
ازاین‌رو، مقامات نظارت بر بازار می‌توانند تحت دلایل استثنایی مرتبط با امنیت عمومی یا حمایت از حیات و سلامت اشخاص حقیقی و حفاظت محیط زیست و دارایی‌های کلیدی، اجازه عرضه یا بهره‌برداری از سامانه‌های هوش مصنوعی را حتی پیش از انجام ارزیابی انطباق صادر کنند. همچنین در موارد موجه پیش‌بینی‌شده در این مقرره، مقامات اجرای قانون یا حفاظت مدنی می‌توانند یک سامانه خاص هوش مصنوعی پرخطر را بدون اخذ مجوز قبلی به کار گیرند، مشروط بر آنکه درخواست مجوز بدون تأخیر ناموجه در حین استفاده یا بلافاصله پس از آن ارائه شود.
قانون هوش مصنوعی اروپا: ملاحظه 130
در برخی شرایط، دسترسی سریع به فناوری‌های نوآورانه ممکن است برای سلامت و ایمنی اشخاص، حفاظت از محیط زیست و مقابله با تغییرات اقلیمی و برای جامعه به‌طور کلی حیاتی باشد.
ازاین‌رو، شایسته است که به‌موجب دلایل استثنایی مرتبط با امنیت عمومی یا حمایت از حیات و سلامت اشخاص حقیقی، حفاظت از محیط زیست و حمایت از دارایی‌های کلیدی صنعتی و زیرساختی، مقامات نظارت بر بازار بتوانند اجازه عرضه در بازار یا بهره‌برداری از سامانه‌های هوش مصنوعی را که ارزیابی انطباق را طی نکرده‌اند، صادر نمایند.
در وضعیت‌های به‌طور مقتضی توجیه‌شده، مطابق با آنچه در این مقرره پیش‌بینی شده است، مقامات اجرای قانون یا مقامات حفاظت مدنی می‌توانند یک سامانه مشخص هوش مصنوعی پرخطر را بدون اخذ مجوز از مقام نظارت بر بازار مورد بهره‌برداری قرار دهند، مشروط بر آنکه درخواست چنین مجوزی در جریان استفاده یا بلافاصله پس از آن، بدون تأخیر ناموجه، ارائه گردد.
تحلیل بند به بند ملاحظه 130
۱. ضرورت دسترسی سریع به فناوری‌های نوآورانهاین بند به وضعیت‌هایی اشاره دارد که در آن‌ها تأخیر در دسترسی به فناوری می‌تواند آثار زیان‌بار جدی بر سلامت، ایمنی، محیط زیست یا جامعه داشته باشد. بنابراین اصل احتیاط با اصل ضرورت و فوریت تعدیل می‌شود.
۲. ذکر حوزه‌های حمایتی گسترده
قانون‌گذار حوزه‌های متعددی را برمی‌شمارد: امنیت عمومی، حیات و سلامت اشخاص حقیقی، محیط زیست، تغییرات اقلیمی، و دارایی‌های کلیدی صنعتی و زیرساختی. این گستره نشان‌دهنده رویکرد جامع به منافع عمومی است.
۳. اختیار مقامات نظارت بر بازار برای صدور مجوز استثنایی
در شرایط استثنایی، حتی در غیاب ارزیابی انطباق، مقام نظارت بر بازار می‌تواند اجازه عرضه یا بهره‌برداری را صادر کند. این اختیار ماهیتی استثنایی دارد و نافی اصل کلی ضرورت ارزیابی انطباق نیست.
۴. امکان بهره‌برداری بدون مجوز قبلی توسط برخی مقامات عمومی
در وضعیت‌های به‌طور مقتضی توجیه‌شده، مقامات اجرای قانون یا حفاظت مدنی می‌توانند پیش از اخذ مجوز، سامانه پرخطر مشخصی را به کار گیرند. این حکم به شرایط اضطراری عملیاتی مانند حوادث یا بحران‌ها ناظر است.
۵. الزام به درخواست مجوز بدون تأخیر ناموجه
استفاده بدون مجوز قبلی مطلق نیست؛ بلکه مقام استفاده‌کننده مکلف است در جریان استفاده یا بلافاصله پس از آن، درخواست مجوز را بدون تأخیر ناموجه ارائه کند. این قید، تعادل میان فوریت عملیاتی و نظارت حقوقی را برقرار می‌سازد.
۶. تأکید بر چارچوب مقرره
عبارت «مطابق با آنچه در این مقرره پیش‌بینی شده است» بیانگر آن است که اعمال این استثنا باید در حدود و شرایط دقیق تعیین‌شده در مقرره صورت گیرد و قابل تفسیر موسع خارج از چارچوب قانونی نیست.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
