بر اساس این ملاحظه، بهمنظور تسهیل نظارت و افزایش شفافیت عمومی، ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر (بهجز آنهایی که مشمول قوانین هماهنگسازی بخشی اتحادیه هستند) و نیز ارائهدهندگانی که مدعی عدم پرخطر بودن سامانه خود بر مبنای استثنا هستند، مکلفاند اطلاعات خود و سامانه مربوط را در پایگاه داده اتحادیه اروپا ثبت کنند.
نهادهای عمومی استفادهکننده از این سامانهها نیز پیش از بهرهبرداری باید ثبتنام نمایند. بخشی از پایگاه داده بهصورت عمومی و رایگان در دسترس خواهد بود، اما در حوزههایی مانند اجرای قانون و کنترل مرزی، ثبت در بخش غیرعمومی و امن انجام میشود. کمیسیون اروپا بهعنوان مسئول پردازش داده، موظف به رعایت الزامات امنیت سایبری و دسترسپذیری بوده و ایجاد پایگاه داده باید با تعیین مشخصات فنی و گزارش حسابرسی مستقل همراه باشد.
متن ملاحظه 131
بهمنظور تسهیل فعالیت کمیسیون و دولتهای عضو در حوزه هوش مصنوعی و همچنین افزایش شفافیت در برابر عموم، ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر ـ بهجز آن دسته از سامانههایی که در قلمرو قوانین هماهنگسازی بخشی موجود اتحادیه قرار میگیرند ـ و نیز ارائهدهندگانی که بر این باورند سامانه هوش مصنوعی مندرج در فهرست موارد کاربرد پرخطر منضم به این مقرره، بر اساس یک استثنا، پرخطر محسوب نمیشود، باید مکلف شوند خود و اطلاعات مربوط به سامانه هوش مصنوعی خود را در یک پایگاه داده اتحادیه اروپا که توسط کمیسیون ایجاد و اداره میشود، ثبت نمایند.پیش از بهکارگیری سامانه هوش مصنوعی مندرج در فهرست موارد کاربرد پرخطر منضم به این مقرره، بهرهبرداران سامانههای هوش مصنوعی پرخطر که از مقامات عمومی، سازمانها یا نهادهای دولتی هستند، باید خود را در چنین پایگاه دادهای ثبت کرده و سامانهای را که قصد استفاده از آن را دارند، انتخاب نمایند. سایر بهرهبرداران مجاز خواهند بود این اقدام را بهصورت داوطلبانه انجام دهند.
این بخش از پایگاه داده اتحادیه اروپا باید بهصورت عمومی و رایگان در دسترس باشد و اطلاعات آن باید بهگونهای طراحی شود که بهآسانی قابل جستوجو، قابل فهم و قابل پردازش ماشینی باشد. پایگاه داده اتحادیه اروپا باید کاربرپسند باشد، برای نمونه از طریق فراهم آوردن قابلیتهای جستوجو، از جمله جستوجوی مبتنی بر کلیدواژه، بهگونهای که عموم مردم بتوانند اطلاعات مرتبط با ثبت سامانههای هوش مصنوعی پرخطر و مورد کاربرد آنها را که در ضمیمه این مقرره تعیین شده است، بیابند.
هرگونه تغییر اساسی در سامانههای هوش مصنوعی پرخطر نیز باید در پایگاه داده اتحادیه اروپا ثبت شود. در خصوص سامانههای هوش مصنوعی پرخطر در حوزه اجرای قانون، مهاجرت، پناهندگی و مدیریت کنترل مرزی، تعهدات ثبت باید در بخش امن و غیرعمومی پایگاه داده اتحادیه اروپا انجام شود. دسترسی به این بخش امن و غیرعمومی باید بهطور سختگیرانه محدود به کمیسیون و همچنین مراجع نظارت بر بازار، صرفاً نسبت به بخش ملی مربوط به آن پایگاه داده، باشد.
سامانههای هوش مصنوعی پرخطر در حوزه زیرساختهای حیاتی صرفاً باید در سطح ملی ثبت شوند. کمیسیون، مطابق مقرره (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۸/۱۷۲۵، مسئول پردازش دادههای پایگاه داده اتحادیه اروپا خواهد بود. بهمنظور تضمین کارکرد کامل پایگاه داده اتحادیه اروپا در زمان بهرهبرداری، فرایند ایجاد آن باید شامل تدوین مشخصات فنی عملکردی توسط کمیسیون و ارائه گزارش حسابرسی مستقل باشد.
کمیسیون باید در انجام وظایف خود بهعنوان مسئول پردازش دادههای پایگاه داده اتحادیه اروپا، مخاطرات امنیت سایبری را مدنظر قرار دهد. بهمنظور بیشینهسازی دسترسپذیری و استفاده عمومی از پایگاه داده اتحادیه اروپا، این پایگاه داده و اطلاعات منتشرشده از طریق آن باید با الزامات مقرر در دستورالعمل (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۹/۸۸۲ مطابقت داشته باشد.
تحلیل بند به بند ملاحظه 131
۱. هدف مقررهتسهیل نظارت نهادی و افزایش شفافیت عمومی از طریق ایجاد سازوکار ثبت متمرکز.
۲. اشخاص مکلف به ثبت
- ارائهدهندگان سامانههای پرخطر (بهجز موارد مشمول قوانین بخشی هماهنگشده)
- ارائهدهندگانی که به استناد استثنا، مدعی عدم پرخطر بودن هستند
۳. تکلیف بهرهبرداران عمومی
نهادهای عمومی پیش از استفاده باید ثبتنام کنند؛ این امر جنبه پاسخگویی عمومی را تقویت میکند.
۴. ثبت داوطلبانه سایر بهرهبرداران
بخش خصوصی غیرالزامی است، اما امکان شفافیت داوطلبانه فراهم شده است.
۵. الزامات دسترسپذیری عمومی
- رایگان بودن
- قابلیت جستوجو
- قابل فهم بودن
- قابلیت پردازش ماشینی
۶. ثبت تغییرات اساسی
مفهوم «تغییر اساسی» اهمیت دارد؛ زیرا از دور زدن مقررات از طریق اصلاحات فنی جلوگیری میکند.
۷. تفکیک بخش عمومی و غیرعمومی
در حوزههای حساس مانند اجرای قانون و کنترل مرزی، اطلاعات در بخش امن و غیرعمومی نگهداری میشود. این توازن میان شفافیت و امنیت را نشان میدهد.
۸. ثبت ملی زیرساختهای حیاتی
در این حوزه، تمرکز بر امنیت ملی اقتضا میکند که ثبت صرفاً در سطح ملی انجام شود.
۹. نقش کمیسیون بهعنوان مسئول پردازش داده
تعیین صریح مسئولیت پردازش، پیوند مقرره با نظام حمایت از دادههای اتحادیه را تثبیت میکند.
۱۰. الزامات فنی و حسابرسی مستقل
ایجاد پایگاه داده باید مبتنی بر مشخصات فنی دقیق و گزارش حسابرسی مستقل باشد؛ این امر تضمینکننده اعتماد و کارایی است.
۱۱. رعایت الزامات امنیت سایبری و دسترسپذیری
پایگاه داده باید هم ایمن باشد و هم برای عموم قابل دسترس، که بیانگر تلفیق اصل امنیت و اصل شفافیت است.
منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون
