آرام‌بخش معتادتان نکند!

آشنايي با رايج‌ترين داروهاي اعتيادآور
 

هميشه هنگامي که از اعتياد صحبت مي‌کنيم به ناگهان ذهن همه ما به طرف ترياک و حشيش و کراک مي‌رود. اما آيا مي‌دانيد برخي اوقات استفاده نابجا از داروها نيز مي‌تواند اعتيادزا باشد؟
سوءمصرف يا استفاده غلط از داروهاي اعتيادزا از معضلات جدي و رو به گسترش در اغلب کشورهاي دنيا است. بحث سوء مصرف، تنها داروهاي غيرمجاز و قاچاق را دربرنمي‌گيرد. در واقع سوء مصرف يعني دريافت نامناسب و بي‌ جاي يک دارو براي مقاصد غيردرماني يا به شکل و ميزان غيرمجاز. نيکوتين و الکل نيز از جمله مواد اعتيادزا به شمار مي‌روند.
سوءاستفاده از داروها دلايل گوناگوني دارد. يکي از مهم‌ترين اين سوءمصرف‌ها مربوط به داروهاي روان‌گردان است و مصرف‌کنندگان اين داروها ممکن است به آن معتاد شوند. داروهايي که ترکيبات آن از خشخاش به وجود مي‌آيد، ترکيبات توهم‌زا، داروهاي صنعتي مانند اکستازي، مواد افيوني مانند مسکن‌هاي مخدر از قبيل مورفين و کدئين که به شکل طبيعي از ترياک به دست مي‌آيند يا به صورت مصنوعي تهيه مي‌شوند و همچنين آرام‌کننده‌هاي دستگاه عصبي از قبيل ديازپام، آلپرازولام، لورازپام، کلونازپام و کلرديازپوکسايد از نمونه‌هاي شايع اين داروها هستند. هميشه و در هر حالي داروهاي نسخه‌اي يا غيرنسخه‌اي مي‌توانند مورد سوء‌استفاده قرار گيرند. اين سوء‌استفاده‌ها گاهي چنان عوارض ناگواري به بار مي‌آورد که نياز به اقدامات درماني را ضروري مي‌کند. سوءاستفاده از داروهاي نسخه‌اي به ويژه مسکن‌ها و آرام‌بخش‌ها به وفور مشاهده مي‌شود. همچنين بسياري از افراد از داروهاي بدون نسخه هم استفاده‌هاي نابه‌جا مي‌کنند. مصرف داروهايي مانند آسپرين، داروهاي ضد سرفه، مسهل‌ها، قرص‌هاي رژيمي، اسپري‌هاي بيني و بسياري از داروهاي ديگر در دوزهاي بالا يا به دفعاتي بيش از حد مجاز خود نوعي سوء استفاده به شمار مي‌رود.

اعتياد به آرام‌بخش‌ و خواب‌آور
 

اعتياد به آرام‌بخش‌ها، داروهاي ضداضطراب و خواب‌آور، معضل بزرگ دارويي در سراسر جهان است. آرام‌بخش‌هايي مانند ديازپام، آلپرازولام و کلرديازپوکسايد همگي از خانواده بنزوديازپين‌ها هستند که اغلب براي مدت محدود و به منظور رفع عصبانيت يا تنش‌هاي عصبي ناشي از استرس روزمره يا مرتبط با يک اختلال رواني تجويز مي‌شوند. خواب‌آورهايي مانند فلورازپام نيز از همين خانواده هستند.
مشکلات وقتي به وجود مي‌آيند که فردي اين داروها را خيلي طولاني، خيلي زود به زود يا خيلي زياد مصرف کند. مشکل ديگر مرتبط با سوء استفاده از بنزوديازپين‌ها اين باور غلط است که داروهاي اين گروه، اعتيادآور نيستند. هنگامي که اين داروها براي نخستين بار وارد بازار شدند، بسياري از مردم از آنها به جاي باربيتورات‌ها استفاده کردند. باربيتورات‌ها خانواده ديگري از آرام‌بخش‌ها هستند که خطر ايجاد مسموميت با آنها بيشتر است. اما معلوم شده است که ترکيبات بنزوديازپين‌ قابليت اعتيادزايي بيشتري دارند. در حقيقت، همه داروهاي گروه بنزوديازپين در صورت مصرف طولاني‌ يا در دوزهاي بالا مي‌تواند سبب اعتياد جسماني و رواني شوند.

اعتياد به مسکن
 

يک مسکن مطلوب، ترکيبي است که قدرت تسکين کافي دارد، آثار جانبي بسيار ناچيزي دارد، سريع اثر مي‌کند، از پيدايش تحمل جلوگيري مي‌کند و اعتيادآور نيست. اما متاسفانه چنين دارويي هنوز کشف نشده است. مسکن‌ها را مي‌توان به دو گروه اعتيادآور و غيراعتيادآور تقسيم کرد. گروه اول شامل مواد افيوني و ترکيبات مخدر شبه افيوني مانند مورفين و متادون است. گروه دوم شامل ترکيبات غيرمخدر مانند آسپيرين و استامينوفن است. قوي‌ترين مسکن‌ها ترکيبات افيوني يا شبه افيوني هستند. ترکيبات افيوني داروهاي مخدري هستند که از گياه خشخاش به دست مي‌آيند. ترکيبات شبه افيوني داروهاي مخدر صنعتي با خواص مشابه ترياک هستند.
مورفين داروي مخدري است که براي دردهاي شديد از آن استفاده مي‌شود و اغلب به شکل محدود تجويز مي‌شود چون در صورت مصرف نابه‌جا و پيش از زمان درد، احتمال ايجاد اعتياد به آن وجود دارد. ماده مخدر کدئين را اغلب با داروهاي غيرمخدري همچون استامينوفن و ترکيبات ضد سرفه ترکيب مي‌کنند.
احتمال اعتياد به داروهاي مخدر در ميان افرادي که درد مزمن دارند، بيشتر از بقيه است. اگر مي‌خواهيد به افرادي که درد مزمن دارند، کمک کنيد، از ايجاد وابستگي دارويي در آنها بپرهيزيد. درمان اين افراد اغلب مستلزم اقدامات چند رشته‌اي يعني کمک يک تيم درماني براي کنترل درد است.

حاملگي و سوء مصرف دارو
 

بسياري از داروها از جفت عبور کرده و به جنين مي‌رسند. سه ماهه اول حاملگي اغلب مرحله‌اي است که در آن جنين بيشترين حساسيت را به داروهاي موجود در بدن مادر از خود نشان مي‌دهد. بسياري از زنان که در دوران حاملگي حشيش مي‌کشند، بچه‌هايي نارس يا با وزن کم به دنيا خواهند آورد. زناني که در دوران بارداري از ترکيبات آرام‌بخش و آمفتامين استفاده مي‌کنند بچه‌هايي با ناهنجاري‌هاي مادرزادي به دنيا خوهند آورد. مصرف باربيتورات‌ها، مخدرها و کوکائين در طول حاملگي به اعتياد جنين منجر مي‌شود. همچنين در صورت مصرف حشيش در دوران شيردهي اين دارو از طريق شير به طفل شما منتقل مي‌شود.
منبع: http://www.salamat.com