مست شبانه بودم افتاده بي‌خبر

شاعر : انوري

دي در وثاق خويش که دلبر بکوفت در		مست شبانه بودم افتاده بي‌خبر
داد از ره صماخ دماغ مرا خبر		چون اصطکاک و قرع هوا از طريق صوت
گفت آنکه نيست در غم و شاديت ازو گذر		بر عادتي که باشد گفتم که کيست اين
کان دم به پاي مي روم از عشق يا به سر		جستم چنان ز جاي که جانم خبر نداشت
تنگش چو خرمن گل و تنگ شکر ببر		در باز کرد و دست ببوسيد و در کشيد
گفت و شنيد از انده و شادي و خير و شر		القصه اندر آمد و بنشست و هر سخن
يزدانت به کناد که کردست خود بتر		پس در ملامت آمد کين چيست مي‌کني
يا در شراب خفته‌اي از شام تا سحر		يا در خمار مانده‌اي از صبح تا به شام
خاموش و سرفکنده که هين بوک و هان مگر		تو سر به ناي و نوش فرو برده‌اي و من
سردي مکن که گرم کني همچو دل جگر		دل گرم کرده‌اي ز تف عشق من به سست
در خدمت بساط خداوند خواجه خور		باري ز باده خوردن و عشرت چو چاره نيست
در شان ملک آيتي از نصرت و ظفر		صدر زمانه ناصر دين طاهر آنکه هست
تا مجلسي بيابي از خلد برده فر		تا حضرتي ببيني بر چرخ کرده فخر
رضوان ميان کوثر و تسنيم را کمر		بربسته پيش خدمت اسبان رتبتش
گفتا که بهتر از کرم او کسي دگر		گفتم که پايمرد و وسيلت که باشدم
روزي که هست از شب قدري خجسته‌تر		فردا که ناف هفته و روز سه‌شنبه است
يک حاشيه به خاور و ديگر به باختر		روزي چنان که گويي فهرست عشرتست
و اوقات او چو صورت افلاک بر گذر		آثار او چو عدت ايام بر قرار
داني چه کن و گرچه تو داني خود اين قدر		بي هيچ شک نشاط صبوحي کند به‌گاه
ترتيب کن هم امشب و فردا به گه ببر		کاري دگر نداري بنشين و خدمتي
نظمي چنان که داني رفتست مختصر		دوش آنچنان که از رگ انديشه خون چکيد
آهسته همچنين به همين صورت پرده‌در		گر زحمتت نباشد از آن تا ادا کنم
وي در مسير کلک تو اسرار نفع و ضر		اي در ضمان عدل تو معمور بحر و بر
وي آسمان ثابت و خورشيد سايه‌ور		اي روزگار عادل و ايام فتنه‌سوز
با خشک ريش جور فلک هيچ خشک و تر		عدل تو بود اگرنه جهان را نماندي
بيجاده از تعرض کاهست بر حذر		در روزگار عدل تو با جبر خاصيت
در آب ساده گوهر و در خاک تيره زر		گيتي ز فضله‌ي دل ودست تو ساختست
بر خوان دهر هرچه فلک راست ماحضر		وز مابقي خوان تو ترتيب کرده‌اند
بردوختست از ابره‌ي افلاک آستر		قدر تو کسوتيست که خياط فطرتش
دريا بر لطافت طبعت بود شمر		گردون بر نتايج کلکت بود عقيم
از راز دهر اگرچه گرفتست پرده بر		بر ملک پرده کلک تو دارد همي نگاه
زين روي پرده‌دار و زان روي پرده‌در		در ملک دهر کيست که بودست سالها
اي آقتاب تخاطر و اي مشتري خطر		اي چرخ استمالت و مريخ انتقام
گر در قواي ناميه پيدا کند اثر		حرص ثنا و عشق جمالت مبارکت
وان در طباق ديده‌ي نرگس نهد بصر		اين در زبان خامش سوسن نهد کلام
با انگبين همي نبرد دوستي به سر		از عشق نقش خاتم تست آنکه طبع موم
چون موم نرم سجده‌ي طاعت برد حجر		نشگفت اگر نگين ترا در قبول مهر
کاسيب او دخان کند انديشه در فکر		قهر تو آتشي است چنان اختيارسوز
هستي و نيستيش به يک بار چون شرر		از شر دشمن ايمني از بهر آنکه هست
کس در جهان نديده و نشنيده در سمر		بر کشتن حسود تو مولع چو آسمان
فرياد از اخترانش برآمد که لاتذر		طوفان چرخ جان يکي را چو غوطه داد
آثار حسن عاريتي بر رخ قمر		نگذارد ار به چرخ رسد باد قهر تو
در طبع کو کنار مرکب کند سهر		ور سايه‌ي تغير تو بر جهان فتد
هم سوي تو به ديده‌ي احول کند نظر		بيند فلک نظير تو ليکن به شرط آنک
کرد از طريق نشو به هر شش جهت سفر		چون زاب تيغ دوده‌ي سلجوق بيخ ملک
وان شاخ و برگ را تو خداوند بار و بر		آمد نظام شاخس و صدر شهيد برگ
در بيخ اين درخت نخواهد زدن تبر		دست زوال تا ابد از بهر چون تو بار
ارواح را مشيمه و اشباح را گهر		ز اول که داشت در تتق صنع منزوي
اي مادر جهان به جهاني همه هنر		در خفيه با زمانه قضا گفت حاملي
زايد وزير عالم عادل يکي پسر		گفتا چگونه، گفت به آخر زمان ترا
هم در نهاد خويش بود پادشا سير		هم در نفاذ امر بود پادشا نشان
با سنگ حلم او به مثل کوه تيز پر		عقلي مجرد آمده در حيز جهت
کان وعده را نبود کسي جز تو منتظر		مي‌بود تا به عهد تو بيچاره منتظر
کانچ از قضا شنيد همان ديد از قدر		و امروز چون به کام رسيد از نشاط آن
با يک دهان ز شکر قضا تا به سر شکر		گردان به گرد کوي زمانه زمانه‌ايست
از بهر مدت تو گشادست بال و پر		داني چه خود هماي بقا در هواي دهر
کو روزگار خويش به هرکس کند هدر		ورنه نه آن درشت پسندست روزگار
چونان که سطح آب حکايت کند صور		خود خاک درگه تو حکايت همي کند
ذات تو آمد اول و پس دهر بر اثر		کز روي سبق مرتبه در مجمع وجود
در زير چرخ و کس نرسيدست بر زبر		من اين همي ندانم دانم که چون تو نيست
در طول و عرض دامن آخر زمان نگر		در جيب چرخ گر نشود دست امتحانت
ترکيب چار مادر و تاثير نه پدر		تا تربيت کنند سه فرزند کون را
در پاي قدر تارک آن نه فرو سپر		از طوق طوع گردن اين چار نرم دار
دوران بي‌شمار به شادي همي شمر		تا واحد است اصل شمار و نه از شمار
تا چرخ را مدار بود گرد اين مدر		بر مرکز مراد تو ايام را مدار
روحي مقدس آمده در صورت بشر		جوينده‌ي رضاي تو سلطان دادبخش
تا باغ چرخ را ز مجره است جويبار		با سير حکم او به مثل چرخ کند سير

مست شبانه بودم افتاده بي‌خبر

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته