باشدش کار از اول پايه

باشدش کار از اول پايه شاعر : اوحدي مراغه اي طلب شير و جستن دايه باشدش کار از اول پايه گاه صبرش دهند و گاهي شهد گه به دوشش کشند و گاه به مهد در دگر گونه گير و دار آيد چون ز گهواره در کنار آيد آفت خفت و خيز و گريه و خواب باشدش خوف و بيم از آتش و آب و آنچه خواهند خواست بشناسد چون چپ خود ز راست بشناسد هر سه بي‌رنج و درد سر نبود از سه حالش سخن بدر نبود: تا دهد فرض و سنتي يادش يا به مکتب دهند و استادش در کف چوب و مار و موش افتد ...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

باشدش کار از اول پايه

شاعر : اوحدي مراغه اي

طلب شير و جستن دايه		باشدش کار از اول پايه
گاه صبرش دهند و گاهي شهد		گه به دوشش کشند و گاه به مهد
در دگر گونه گير و دار آيد		چون ز گهواره در کنار آيد
آفت خفت و خيز و گريه و خواب		باشدش خوف و بيم از آتش و آب
و آنچه خواهند خواست بشناسد		چون چپ خود ز راست بشناسد
هر سه بي‌رنج و درد سر نبود		از سه حالش سخن بدر نبود:
تا دهد فرض و سنتي يادش		يا به مکتب دهند و استادش
در کف چوب و مار و موش افتد		باز در گريه و خروش افتد
راه يابد به خانقاهي چند		شود آخر فقيه و دانشمند
راتب هفته و وظيفه‌ي ماه		دل او را کند نژند و سياه
بدهد، تا رسد به حد بيان		اي بسا! نان وقف کو به زيان
يا معيد و خطيب شهر و امام		بعد از آن يا شود مدرس عام
يا به تزوير و شيد و زراقي		يا برون اوفتد به دقاقي
زانکه غرقند در فروع و اصول		کم رسد زين ميان يکي به وصول
به معانيش دسترس نبود		وگرش در سر اين هوس نبود
آتشي بر دماغش افشانند		به دکانش برند و بنشانند
گز و مقراض واره و تيشه		ز غم و داغ حرفت و پيشه
نان بي‌وقت و آب پر خاشاک		خوردني بد، نشستني غمناک
گرم گردد، رها کند سردي		چو در آيد به پايه‌ي مردي
باد در بوق و آب در خايه		افتدش زين سر سبک سايه
بازش آرند و باز در ماند		به کف حرص و آز در ماند
نه به دانش گرايد و نه هنر		نشنود پند اوستاد و پدر
چون نماند شود به دزدي شاد		تا زرش هست ميدهد بر باد
ببرد هرچش اوفتد در دست		فاش و پنهان ز هوشيار و ز مست
دست آخر سرش به دار کنند		بلتش چند پي فگار کنند
تا يکي در هنر خلف گردد		صد ازين بي‌هنر تلف گردد
نام بر دار و ارجمند بود		و گرش بخت يارمند بود
يا سرافرازي ار اکابر شهر		يا شود خواجه‌ي گرامي بهر
يا دبيري ديار سوزنده		يا اميري شود فروزنده
کرده بر خود حرام راحت و خواب		رنج بسيار برده از هر باب
دل در اندوه و درد سر بسته		سالها حاضر و کمر بسته
با سعادت دلش کند خويشي		چون ز سوداي قربت و پيشي
ناگهان بر نشانش آيد تير		جور و خواري کشد ز شاه و امير
خانه و آسياب و باغي چند		از عمل برکند چراغي چند
دست بر صورتي جميله کشد		مرکبي چند در طويله کشد
آز و حرص و نياز پيرامن		غم آنها بگيردش دامن
خرج ده، ساز خانه، آلت راه		محنت جامه و غم جو و کاه
نان دربان و اجرت مزدور		زر خر بنده و بهاي ستور
ور سقوط شد ستور، بارد ميغ		گر غلامش گريخت آه و دريغ
حاجت دوستان به جانب وي		حسد دشمنانش اندر پي
آتش دوزخ اندرو گيرد		بار صد کس به تن فرو گيرد
جان محکوم منکر خردش		دل مظلوم در دعاي بدش
بسته بر وي ز بيم دلها خواب		در دل او ز هر طرف قلاب
که زماني به خود نپردازد		سالها کار اين و آن سازد
نکند مرگ و آخرت را ياد		نتواند دمي نشستن شاد
حب دنيا ربوده هوش او را		دست منصب گرفته گوش او را
شده با بينش و حضور به خشم		روز و شب هم چو باز دوخته چشم
که بخواهند ناگهانش کشت		غافل و خط آگهان در مشت
تا ازيشان يکي رسد به کنار		عالمي گم شود درين سر و کار