همه روي زمين نفاق گرفت

شاعر : اوحدي مراغه اي

مردمي ترک اتفاق گرفت		همه روي زمين نفاق گرفت
مصحفي ماند و کهنه گوري چند		از حقيقت به دست کوري چند
سر قرآن کسي نمي‌جويد		کور با کس سخن نميگويد
نقد تحقيق ازين ميان بردند		روح قرآن بر آسمان بردند
پيش نيکان قيامت اين باشد		روز بد را علامت اين باشد
بي‌ريا دم نميزند مردي		در جهان نيست صاحب دردي
روش و سيرت سلف بنماند		شرع را يک تن خلف بنماند
همه زرقست و شيد قاف به قاف		روي گيتي پر از صلف شد و لاف
صادقان را به خون دل کشتند		اهل زرق و نقاق هم پشتند
راستي در زمانه نيست پديد		راستي را نشانه نيست پديد
به حجاب خمول مستورست		مرد معني ازين ميان دورست
چهره‌ي مردمي نهفته بماند		چشم اخلاص و صدق خفته بماند
ديده ور شو که نيست خير امروز		بي‌خطر نيست کار سير امروز
به ريا روي دين بپوشيدند		اهل مکر و حيل بکوشيدند
دين چو سيمرغ رو به قاف آورد		سخن صدق سر بلاف آورد
با چنينها بهوش باش، اي دل		طالبي، چشم و گوش باش، اي دل
گذرت جمله بر سر چاهست		که بسي دام و دانه در راهست
همه در نيل غرق و گشته نهان		چو نهنگند باز کرده دهان
دست غولت به دام در نکشد		تا نهنگت به کام در نکشد
گرد او چند ناتراشيده		پير شياد دانه پاشيده
سرکه بر روي نان و تره زده		ريش را شانه کرده، پره زده
سر خود را فرو کشيده به فکر		پنج شش جا نهاده حلقه‌ي ذکر
يا که سازد برنج و برياني؟		تا که مي‌آورد ز در خواني؟
کش تخلص به نام زر نکند		سخني از درون بدر نکند
پر بري، زود در بغل گيرد		کم بري زر، ز زرق نپذيرد
ندهد باز اگر دهي، دانم		گر چه گويد که: هيچ نستانم
جستجوي دليل ناچارست		دل آنرا که درد اين کارست
سر به فرمان فگنده باشيمش		زنده‌اي کو؟ که بنده باشيمش
زنگ مردي و بوي نامردان؟		چند ازين هايهوي بي‌دردان؟
صيد را گرگ اين تهامه شده		همچو گردون کبود جامه شده
وز درون صدهزار مابوني		از برون خرقه‌هاي صابوني
کار بندند عرف و عادت را		چون بيابند نو ارادت را
بر دلش حب مال سرد کنند		جامه‌ي زرق و شيد زرد کنند
تا در افتد زنان خلق به شرم		ببرندش به دعوتي دو سه گرم
کاي پسر، وقت ميرود، درياب		پس به رمزش درآورند از خواب
ور نداري درين ميانه مباش		گر مريدي کجاست سفره‌ي آش؟
که: دم نقد را غنيمت دان		دردمند از دم عزيمت خوان
ساده دارا درافگنند به دام		به فريب وخيم و دانه‌ي خام
ناخن اندر قفا و سر در پيش		از ميانشان برون رود درويش
از در و کوچه اقچه وام کند		روي در روي ننگ و نام کند
پير و همخرقه را پلاو دهد		درمي چند را بلاو دهد
با مريدان سخت پيشاني		ببرد شيخ را به مهماني
آستين از دو دست باز کشند		صوفيان سفره را فراز کشند
خود نگويند کز کجا قرضست؟		همه در هم خورند کين فرضست
مخور اين نان و آش، خون خور خون		کودکان ناشتا، پدر مديون
نام آتش چرا نهي بردود؟		فقر بيرون ز ازرقست و کبود
جرم او نيست، ديده‌ها کورست		حقه خالي و بوالعجب عورست
پير محراب کوب منبر سوز		شب کس را کجا کند چون روز؟
تا ازو ديگري نياموزد		شيخ بايد که سيم و زر سوزد
زان بهشتي چرانياموزي؟		گر نداني تو اين درم سوزي
پس به پيلي درم يخ آبي ساخت		کو به عمري چنين کتابي ساخت
شاه را طرح دادن ايشان		بنگر پيل مات درويشان
نه چنين روبهان و گرگانند		شيخ ما آنچنان بزرگانند
قلعه‌اي برگشاي و کاري کن		متصرف شدي، شکاري کن
لاغران را مکش، که مردارند		تو کت اين گاوهاي پروارند
در فريب تواند، تا داني		ايکه اندر فريب ايشاني
کاه پيشت نهند و سنبوسه		گر دهندت به دست بر بوسه
گاه پيش ملک دوانندت		گه به باغ و به خانه خوانندت
به شود، حرمتش زيادت کن		خواجه رنجور شد، عيادت کن
وين درآمد، نگر سالش چيست؟		آن نيامد ببين که: حالش چيست
تن بهل، تا درو همي دوسند		دست بگذار تاش مي‌بوسند
مدح گويند، تا غرور کني		شعر خوانند، تا تو شور کني
ور برقصي، به عيب مرد شوند		گر نيايي به رقص، سرد شوند
وان سفر ميکند، چنين منشين		اين يکي از سفر رسيد، ببين
بروي جمله در مجاز استند		نروي از در تو باز استند
ببرد دوستي به پنهاني		با رفيقانت ار به مهماني
« فقنا ربنا» زکين شکم		زان ميان گر بود مريدي کم
تن خود را به کارشان داده		تو چو اشتر مهارشان داده
کي تواني که با خدا باشي؟		روز و شب چون درين بلا باشي
دانه‌شان پر مخور، که دامند اين		خاص خودشان مکن که عامند اين
گر تمامي تو ناتمامي چيست؟		رد عام و قبول عامي چيست؟
بعد از آن همچو بز ببازندت		گوسفندي به سفره سازندت
گر بلغزي ترا درشت زنند		از براي تو گر چه مشت زنند
در گماني که رفتي و رستي		لوت خوردي و زله بر بستي
خانه‌ي نقره‌خشت ميخواهند		اين جماعت بهشت ميخواهند
ميوه‌هاي شگرف و مرغ و کباب		حور و غلمان و جوي شير و شراب
ورنه بنشين، به ريش خويش مخند		گر تواني تو بر گشاي اين بند
مردمان را چه خواني از چپ و راست؟		چون نداني که اين بهشت کجاست؟
چون زند همت تو زرين خشت؟		تو که پولي نميتواني هشت
نيک ترسم تو بد فروماني		گر بپرسم به خود فرو ماني
خلق را بر دلت گمان دگرست		به تو پندار مردمان دگرست
حکم داري بر آنچه ميجويي		که سخن با خدا هميگويي
وانکه را رد کني به زشتي شد		هر کرا بر کشي بهشتي شد
جز دل گرم و آه سردت نيست		به شب و روز خواب و خوردت نيست
ورنه نامت باقچه نفروشند		در قبولت به اين همي کوشند
هرزه‌اي چند بر دراييدن		فقر اگر خوردنست و گاييدن
بر سر جاه و ملک و شوکت و مال		همه را بهتر از تو هست اين حال
رقعه بر دلق پاره‌ي خود کن		برو، اي خواجه، چاره‌ي خود کن
وين برنج و ترنج خوردن تو		زهر مارست گنج بردن تو
برساند مراد را به مريد		اينکه گفتي که مرشدست مفيد
زانکه رسوا شد از نمايش تو		فارغست او ازين ستايش تو
ميپزي ديگ او، که آش خوري		ميفروشي، که خود بهاش خوري
چه فروغت دهد چراغ کسان؟		ميوه تا کي خوري ز باغ کسان؟
چوب همسايه سوختن تا چند؟		نام مردم فروختن تا چند؟
حال آن ترکمان و آن طرار		هست حال شما درين بازار
به بهشتت کجا تواند خواند؟		آنکه از خود مگس نداند راند
چون رخ دوستان برافروزد؟		وانکه از خشم دشمنان سوزد
کمرش بر ميان عور مبند		بر وي اين نام را به زور مبند
صلواتي ميان هنگامه		پيش ما چيست نشر اين نامه؟
تا بليسي تو در ميانجي دست		چشم صد کون خر بخواهي بست
کار من نيست چوب بد مردي		به نصيحت نکو نميگردي
مگر ايزد کند مکافاتت		پر شد اين شهر و ده ز آفاتت
هنر و نام او بپوشاني		ديگ اهل هنر بجوشاني
به ديار تو ارجمند شود		تا مبادا که سربلند شود
يا کند قصد رزق و روزي تو		بدهد شرح شهر سوزي تو
جز مقلد ترا که داند شيخ؟		اهل داند ترا بخواند شيخ

همه روي زمين نفاق گرفت

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته