نمود از قصر بيرون تختگاهي

شاعر : جامي

که شاه آنجا کشيدي رخت، گاهي		نمود از قصر بيرون تختگاهي
پي ديدار يوسف آرميده		به پيشش خيل خوبان صف کشيده
گرفته آفتاب عالم‌افروز		قضا را بود ابري تيره آن روز
چو خور بر چشم مردم پرتو انداخت		چو يوسف برج هودج را بپرداخت
که طالع گشته از نيلي سحاب است		گمان ناظران را، کفتاب است!
فغان برداشتند از هر کناره		ز حيرت کف‌زنان اهل نظاره
ز لوحش حرف نسخ خويش خواندند		بتان مصر سردرپيش ماندند
سها را جز نهان بودن چه يارا؟		بلي، هر جا شود مهر آشکارا،
چو ماه نخشب اندر چاه نخشب		سه روز آن ماه در چه بود تا شب
برآمد يوسف شب رفته در چاه		چو چارم روز ازين فيروزه‌خرگاه
به عزم مصر با بخت خجسته		ز مدين کارواني رخت‌بسته
پي آسودگي محمل گشادند		ز راه افتاده دور، آنجا فتادند
به قصد آب، رو در چاه کردند		به گرد چاه منزلگاه کردند
به سوي آب حيوان رهنوردي		نخست آمد سعادتمند مردي
فرو آويخت دلو آب پيما		به تاريکي چاه آن خضر سيما
زلال رحمتي بر تشنگان ريز!		به يوسف گفت جبريل امين، خيز!
جهان را از سر نو ساز روشن!		ز رويت پرتوي بر عالم افکن!
چو آب چشمه و در دلو بنشست		روان، يوسف ز روي سنگ برجست
به قدر دلو و وزن آب، دانا		کشيد آن دلو را مرد توانا
يقين چيزي بجز آب اندر آنست		بگفت امروز دلو ما گران است
ز جانش بانگ «يا بشري» برآمد		چو آن ماه جهان‌آرا برآمد
برآمد بس جهان‌افروز ماهي»		«بشارت! کز چنين تاريک چاهي
ولي از ديگران بنهفت او را		در آن صحرا گلي بشکفت او را
به ياران خودش پوشيده بسپرد		نهاني جانب منزلگه‌اش برد
اگر پنهان ندارد رنج يابد		بلي چون نيک‌بختي گنج يابد
ز حال او تفحص مي‌نمودند		حسودان هم در آن نزديک بودند
که تا خود چون شود انجام کارش		همي بردند دايم انتظارش
خبرجويان به گرد چاه گشتند		ز حال کاروان آگاه گشتند
برون نامد ز چاه الا صدايي		نهان، کردند يوسف را ندايي
که تا آرند يوسف را فراچنگ		به سوي کاروان کردند آهنگ
ميان کاروان آمد پديدار		پس از جهد تمام و جد بسيار
سر از طوق وفا تابنده است اين		گرفتندش که: «ما را بنده است اين
ره بگريختن گيرد به هر چند		به کار خدمت آمد سست‌پيوند
به هر قيمت که باشد مي‌فروشيم»		در اصلاح‌اش ازين پس مي‌نکوشيم
به اندک قيمتي ز ايشان خريدش		جوانمردي که از چه برکشيدش
به فلسي چند مملوک خودش کرد		به مالک بود مشهور آن جوانمرد
به قصد مصر در محمل نشستند		وز آن پس کاروان محمل ببستند
فروشد پا از آن سودا به گنجي		چو مالک را برون از دست‌رنجي
دو منزل را يکي مي‌کرد و مي‌رفت		به بويش جان همي پرورد و مي‌رفت
ميان مصريان شد قصه مشهور		به مصر آمد چو نزديک از ره دور
به عبراني غلامي گشته دمساز		که: آمد مالک اينک از سفر باز
به ملک دلبري فرخنده‌شاهي		بر اوج نيکويي تابنده‌ماهي
که‌ش آرد تا در شاه جهاندار		عزيز آنگه ز مالک شد طلبکار
ولي از لطف تو اميدواريم،		بگفتا: «ز آمدن فکري نداريم
به آسايش درين منزل گذاري		که ما را اين زمان معذور داري
که از رنج سفر بي‌خواب و خورديم		بود روزي سه چار آسوده گرديم
تن پاکيزه سوي شاه پوييم»		غبار از روي و چرک از تن بشوييم
به خدمتگاري شه بازگرديد		عزيز مصر چون اين نکته بشنيد
به غيرت ساخت جان شاه را جفت		به شاه از حسن يوسف شمه‌اي گفت
به دارالملک خوبي شهرياران		اشارت کرد کز خوبان هزاران
همه زرکش قبا پوشيده در بر،		همه زرين کله بنهاده بر سر
ز گلرويان مصري برگزينند		چو گل از گلشن خوبي بچينند
کنندش عرض بر چشم خريدار،		که چون آرند يوسف را به بازار
به دعوي داري‌اش صف در مقابل		کشند اينان بدين شکل و شمايل
ازين آتش‌رخان بازار او سرد		شود گر خود بود مهر جهان‌گرد
چو زد از ساحل نيل فلک سر		به چارم روز موعد، يوسف خور
به سوي نيل حالي شد شتابان		به حکم مالک، آن خورشيد تابان
چو سيمين سروي آمد بر لب نيل		قباي نيلگون بسته به تعجيل
ز پابوسش من آسودي، چه بودي؟		به جاي نيل، من بودي ، چه بودي؟
چو سروي از کنار نيل بررست		چو گرد از روي و چرک از تن فروشست
به جلباب سمن، گل را بياراست		ز مفرش دار مالک پيرهن خواست
به چندين نقش‌هاي خوش منقش		کشيد آنگه به بر ديباي زرکش
هواي مصر راز آن شد عنبرآميز		فرو آويخت زلفين دلاويز
به قصد قصر شه مرکب براندند		بدان خوبي‌ش در هودج نشاندند

نمود از قصر بيرون تختگاهي

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته