آنچه در قعر جان همي‌يابم

شاعر : عطار

مغز هر دو جهان همي‌يابم		آنچه در قعر جان همي‌يابم
فوق هفت آسمان همي‌يابم		وانچه بر رست از زمين دلم
نه يقين نه گمان همي‌يابم		در رهي اوفتاده‌ام که درو
همچو باد وزان همي‌يابم		روز پنجه هزار سال آنجا
نه سر و نه کران همي‌يابم		غرق دريا چنان شدم که در آن
که منم آنچه آن همي‌يابم		گم شدم گم شدم نمي‌دانم
سر مويي نشان همي‌يابم		خاک بر فرق من اگر از خويش
جاي خود لامکان همي‌يابم		گاه گاهي چو با خودم آرند
من ز حق رايگان همي‌يابم		آنچه آن کس نيافت و جان درباخت
جاي صد مژدگان همي‌يابم		هر دم از آفتاب حضرت حق
خار را ضيمران همي‌يابم		گوييا اي نيم من آنکه بدم
اين دمش پهلوان همي‌يابم		آنکه پهلو نسود با موري
با تو هم داستان همي‌يابم		گر تو گويي که من نيم خود را
که تني ناتوان همي‌يابم		جان من زان چنين توانا شد
دل و جان شادمان همي‌يابم		ز غم حق که هر دم افزون باد
شادي از زعفران همي‌يابم		چون نيم در سبب چرا گويم
گاه پيل دمان همي‌يابم		گاه خود را چو مور مي‌بينم
برتر از هفت خان همي‌يابم		گاه سر را به نور ديده‌ي سر
فرق بر فرقدان همي‌يابم		پاي جان بر ثري همي‌بينم
مردم از ديدگان همي‌يابم		چون پري گوشه‌اي گرفتن از آنک
کاثري از فلان همي‌يابم		من بمردم از آن نگويد کس
همه دل بوستان همي يابم		تا گل دل ز خاوران بشکفت
در ره خاوران همي‌يابم		طرفه خاري که عشق خود گل اوست
خار را گلستان همي‌يابم		عرش بالا درخت خوشه‌ي عشق
دولتي کين زمان همي‌يابم		از دم بوسعيد مي‌دانم
دولتي ناگهان همي‌يابم		از مددهاي او به هر نفسي
گنج اين خاکدان همي‌يابم		دل خود را ز نور سينه‌ي او
خويش صاحب قران همي‌يابم		تا که بي‌خويش گشته‌ام من ازو
همچو صد ديده‌بان همي‌يابم		بر تن خويش جزو جزوم را
پاي خود در ميان همي‌يابم		هرچه رفت ارچه من نيم بر هيچ
نقطه‌ي جمله جان همي‌يابم		هر کجا در دو کون دايره‌اي است
قيد شير ژيان همي‌يابم		سر مويي که پي به جان دارد
همه يک خاندان همي‌يابم		چون ز يک قالبند جمله‌ي خلق
جمله يک داستان همي‌يابم		از ازل تا ابد هرآنچه برفت
من نه تنها چنان همي‌يابم		جمله‌ي کاينات زندگي است
اين به عين عيان همي‌يابم		همه يک رنگ و او ندارد رنگ
خود به کنجي نهان همي‌يابم		هر وجودي که آشکارا گشت
عقل بر گستوان همي‌يابم		رخش دل را که جان سوار بر اوست
از دو کون آشيان همي‌يابم		مرغ جان را که علم دانه‌ي اوست
سر برين آستان همي‌يابم		عقل را آستين به خون در غرق
چار جوي روان همي‌يابم		پنج حس را ميان هشت بهشت
دام دارالهوان همي‌يابم		نفس خاکي روح بسته‌ي اوست
دايه‌ي انس و جان همي‌يابم		گردش چرخ را شبان روزي
وين جهان استخوان همي‌يابم		آن جهان مغز اين جهان است همه
قيمت او گران همي‌يابم		هر سبک روح را که اخلاصي است
دانه‌ي دام نان همي‌يابم		هر صناعت که خلق مي‌ورزند
پير بازارگان همي‌يابم		اهل بازار را ز غايت حرص
زيرک و خرده دان همي‌يابم		خلق را در امور دنياوي
تا کيان را کيان همي‌يابم		رفت نسل کيان کنون بنگر
دو سه گرگي شبان همي‌يابم		بر سر يوسفان کنعاني
رايت کاويان همي يابم		بر سر هر خري که گاو سر است
مردگان زندگان همي‌يابم		زندگان مردگان بي‌خبرند
تاج نوشيروان همي‌يابم		جمله ذره‌هاي تحت زمين
در خم صولجان همي‌يابم		چرخ را همچو گوي سرگردان
روم و هندوستان همي‌يابم		روز و شب را که خصم يکدگرند
در خروش و فغان همي‌يابم		خلق را در ميان جنگ دو خصم
که جهان را جهان همي‌يابم		از جهان جهنده هيچ مگوي
چون بهار و خزان همي‌يابم		اندرين باغ کفر و ايمان را
زير نه پرنيان همي‌يابم		صد هزاران هزار بوقلمون
جان و دل خان و مان همي‌يابم		نقش بندان آفرينش را
شاه خسرو نشان همي‌يابم		ژنده‌پوشان لاابالي را
برنهاده بران همي‌يابم		توسنان را به زجر داغ ادب
مژه همچون سنان همي‌يابم		پيش چشم کسي که راه نديد
پشت او چون کمان همي‌يابم		هر که دل همچو تير دارد راست
محک امتحان همي‌يابم		خلق همچو زرند و دنيي را
حکمت جاودان همي‌يابم		بود و نابود ما که پنداري است
پايه نردبان همي‌يابم		ذره‌هاي جهان به عرش خداي
اشک کروبيان همي‌يابم		گفتي آن آب را که عرش بر اوست
با فلک هم عنان همي‌يابم		رخش فکرت که رستم جان راست
قصه باستان همي‌يابم		قصه خود چگويمت که دو کون
زير بار گران همي‌يابم		هر کجا ذره‌اي است در دو جهان
راستي جاي آن همي‌يابم		چيست آن بار عشق حضرت اوست
اوفتاده ستان همي‌يابم		زير عرشش دو کون پر عاشق
نور بخش جنان همي‌يابم		شمع جان هاي عاشقانش را
عشق يک دلستان همي‌يابم		دل ذرات هر دو عالم را
باز مانده دهان همي‌يابم		در کمالش دو کون را دايم
عقل يک ريسمان همي‌يابم		در رسن‌هاي منجنيق شناخت
دست بر سر زنان همي‌يابم		طوطي روح در رهش چو مگس
در پس دوکدان همي‌يابم		شير مردان مرد را اينجا
چون نم ناودان همي‌يابم		جمله‌ي خلق را درين دريا
کمري بر ميان همي‌يابم		کوه را تا به کاه بر در او
عقل بر سر دوان همي‌يابم		بر درش سر بريده همچو قلم
چون ره کهکشان همي‌يابم		راه او از نثار دانه‌ي جان
يک دل و يک زبان همي‌يابم		بر گواهي او دو عالم را
آن کفي وين دخان همي‌يابم		آسمان و زمين و مطبخ او
صد جهان ميهمان همي‌يابم		خوان کشيده است دايم و هر دم
کرمش ميزبان همي‌يابم		خوانده و رانده‌اي چو درماندند
حفظ او پاسبان همي‌يابم		بر سر هر چه در وجود آورد
لطف او مهربان همي‌يابم		بر همه کاينات تا موري
قهر او قهرمان همي‌يابم		بر سر هر که سر نباخت درو
صد جهان بحر و کان همي‌يابم		در عطاهاي دست حضرت او
دست او درفشان همي‌يابم		بر سر نيستان هست نماي
روي چون ارغوان همي‌يابم		زرد رويان درگه او را
دو جهان کامران همي‌يابم		در تماشاي او که اوست همه
همه کارش زيان همي‌يابم		هر که سودي طلب کند به از او
هم دم همکنان همي‌يابم		گر چه توفيق کرد تکليفش
ره بر کاروان همي‌يابم		ملک و جن و انس را که بوند
من بدين صد بيان همي‌يابم		ره‌بر و راه و راه‌رو همه اوست
حکم او خود روان همي‌يابم		غير چون نيست حکم بر که نهند
پيش او سايه‌بان همي‌يابم		آفتابي است حضرتش که دو کون
اثر غيب دان همي‌يابم		اين جهان و آن جهان هر دو يکي است
نور عقل و روان همي يابم		معطي جان که خاک درگه اوست
تا قلم در بنان همي‌يابم		جان در اوصاف او همي‌جوشد
زيور شعريان همي‌يابم		شعر عطار را که نور دل است
وايمنم کن که امان همي‌يابم		خالقا عفو کن بپوش و مپرس

آنچه در قعر جان همي‌يابم

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته