نوشابه انرژي‌زا را با احتياط بنوشيد
ترجمه: دكتر ياشا نهريني
اين روزها نوشابه‌هاي انرژي‌زا را در هر جايي مي‌توان يافت. از دكه‌هاي روزنامه‌‌فروشي گرفته تا فروشگاه‌هاي بزرگ زنجيره‌اي. نوشابه‌هاي انرژي‌زا در اين سال‌ها بدون سروصدا طرفداران زيادي براي خود دست و پا كرده‌اند.
باوجود اين در آخرين شماره نشريه داخلي مايوكلينيك، پژوهشگران توصيه كرده‌اند كه مشتريان پروپاقرص اين نوشيدني‌هاي تازه وارد با احتياط بيشتري به مصرف‌شان بپردازند.
دكتر جان هيگنز از دانشگاه پزشكي هوستون تگزاس دراين‌باره مي‌گويد: «آنچه ما مي‌دانيم اين است كه يك قوطي نوشابه انرژي‌زاي معمولي يك چهارم فنجان شكر و بيش از يك فنجان قهوه كافئين دارد.» محدوده كافئين موجود در اين محصولات از 70 تا 200 ميلي‌گرم ارزيابي ميشود. اين در حالي است كه هر فنجان قهوه، بسته به نوع و روش دم‌كردن آن، تنها 40 تا 150 ميلي‌گرم كافئين دارد. دكتر هيگنز اعتقاد دارد كه مشكل اصلي كافئين نيست. مشكل اصلي تركيباتي است كه ما از آن بي‌خبريم و ميزان كالري آنها هم اغلب ناديده گرفته ميشود:
«اغلب نوشابه‌هاي انرژي‌زا، حاوي محرك‌هاي گياهي همچون گوآرانا، اسيد آمينه تورين، ويتامين‌‌ها، مواد معدني و گياهان ديگر هستند كه به ندرت ميزان كالري آنها محاسبه شده است.» به همين دليل نگراني عمده دكتر هيگنز و همكاران‌اش اين است كه تركيب اين افزودني‌هاي كم و بيش ناآشنا با ميزان بالاي كافئين‌شان ضربان و ريتم قلب، فشارخون و حتي وضعيت عملكرد مغزي مصرف‌كنندگان را به طرز غيرقابل پيش‌بيني تحت‌الشعاع قرار دهد. اين نگراني وقتي حادتر ميشود که فرد مصرف‌کننده همراه اين نوشيدني‌ها به مصرف الکل يا به دنبال آن به ورزش‌هاي سنگين بپردازد.
دکتر هيگنز و همکاران‌اش براي ارايه يک دستورالعمل جامع، تمام مطالعات موجود را در خلال سال‌هاي 1976 تا 2010 بازبيني کردند. آنها در کمال تعجب دريافتند که در اين سال‌ها به جز چند مطالعه کوچک و متمرکز روي يک گروه سني خاص، هيچ مطالعه همه‌جانبه‌اي صورت نگرفته است.
به عبارت ديگر به غير از افزايش ضربان قلب و فشارخون هيچ کارآزمايي باليني يا تحقيق ميداني مشخصي در مورد احتمال بروز عوارض جدي‌تر همچون تشنج، حمله قلبي و مرگ ناگهاني انجام نگرفته است.
براساس مکانيسم اثرگذاري کافئين و برخي ديگر از محتويات اين نوشابه‌ها، فرد ورزشکار در خطر جدي از دست دادن آب بدن قرار دارد. علاوه بر اين به دنبال يک کارآزمايي روي موش‌هاي آزمايشگاهي، فرانسه، نروژ و دانمارک واردات يکي از برندهاي معروف نوشابه‌هاي انرژي‌زا به نام ردبول را ممنوع کردند. در اين کارآزمايي پس از اينکه به موش‌ها مقدار مشخصي اسيدآمينه تورين خورانده شد، آنها شروع به رفتارهاي عجيب و غريب از جمله خودزني کردند. با وجود اينکه به گفته دکتر هيگنز، هيچ محدوديتي در توليد و توزيع اين نوشابه‌ها در آمريکا و بسياري از کشورها وجود ندارد، نوشابه‌هاي انرژي‌زا فقط در سال 2005 در ايالت متحده 650 ميليون دلار فروش داشتند و اين رقم در سراسر دنياي چيزي حدود 5 ميليارد دلار تخمين زده ميشود.
نکته جالب توجه اين است که شرکت‌هاي توليدکننده اين محصولات بار تبليغاتي خود را اغلب روي ورزشکاران و آنهايي که درگير فعاليت‌هاي ذهني شديد هستند، متمرکز کرده‌اند. كساني كه به اعتقاد دکتر هيگنز اين نوشابه‌ها بيش از همه به دليل شيوه زندگي عوارض گوناگوني براي‌شان در پي دارد.
ورزشکاران با مصرف اين نوشيدني‌ها بيش از پيش در خطر به هم خوردن الکتروليت‌هاي بدن خود هستند و افراد با فعاليت فکري بالا در کنار کم‌تحرکي يک عامل خطر ديگر را هم به بدن خود اضافه مي‌کنند.
منبع:www.salamat.com
باوجود اين در آخرين شماره نشريه داخلي مايوكلينيك، پژوهشگران توصيه كرده‌اند كه مشتريان پروپاقرص اين نوشيدني‌هاي تازه وارد با احتياط بيشتري به مصرف‌شان بپردازند.
دكتر جان هيگنز از دانشگاه پزشكي هوستون تگزاس دراين‌باره مي‌گويد: «آنچه ما مي‌دانيم اين است كه يك قوطي نوشابه انرژي‌زاي معمولي يك چهارم فنجان شكر و بيش از يك فنجان قهوه كافئين دارد.» محدوده كافئين موجود در اين محصولات از 70 تا 200 ميلي‌گرم ارزيابي ميشود. اين در حالي است كه هر فنجان قهوه، بسته به نوع و روش دم‌كردن آن، تنها 40 تا 150 ميلي‌گرم كافئين دارد. دكتر هيگنز اعتقاد دارد كه مشكل اصلي كافئين نيست. مشكل اصلي تركيباتي است كه ما از آن بي‌خبريم و ميزان كالري آنها هم اغلب ناديده گرفته ميشود:
«اغلب نوشابه‌هاي انرژي‌زا، حاوي محرك‌هاي گياهي همچون گوآرانا، اسيد آمينه تورين، ويتامين‌‌ها، مواد معدني و گياهان ديگر هستند كه به ندرت ميزان كالري آنها محاسبه شده است.» به همين دليل نگراني عمده دكتر هيگنز و همكاران‌اش اين است كه تركيب اين افزودني‌هاي كم و بيش ناآشنا با ميزان بالاي كافئين‌شان ضربان و ريتم قلب، فشارخون و حتي وضعيت عملكرد مغزي مصرف‌كنندگان را به طرز غيرقابل پيش‌بيني تحت‌الشعاع قرار دهد. اين نگراني وقتي حادتر ميشود که فرد مصرف‌کننده همراه اين نوشيدني‌ها به مصرف الکل يا به دنبال آن به ورزش‌هاي سنگين بپردازد.
دکتر هيگنز و همکاران‌اش براي ارايه يک دستورالعمل جامع، تمام مطالعات موجود را در خلال سال‌هاي 1976 تا 2010 بازبيني کردند. آنها در کمال تعجب دريافتند که در اين سال‌ها به جز چند مطالعه کوچک و متمرکز روي يک گروه سني خاص، هيچ مطالعه همه‌جانبه‌اي صورت نگرفته است.
به عبارت ديگر به غير از افزايش ضربان قلب و فشارخون هيچ کارآزمايي باليني يا تحقيق ميداني مشخصي در مورد احتمال بروز عوارض جدي‌تر همچون تشنج، حمله قلبي و مرگ ناگهاني انجام نگرفته است.
براساس مکانيسم اثرگذاري کافئين و برخي ديگر از محتويات اين نوشابه‌ها، فرد ورزشکار در خطر جدي از دست دادن آب بدن قرار دارد. علاوه بر اين به دنبال يک کارآزمايي روي موش‌هاي آزمايشگاهي، فرانسه، نروژ و دانمارک واردات يکي از برندهاي معروف نوشابه‌هاي انرژي‌زا به نام ردبول را ممنوع کردند. در اين کارآزمايي پس از اينکه به موش‌ها مقدار مشخصي اسيدآمينه تورين خورانده شد، آنها شروع به رفتارهاي عجيب و غريب از جمله خودزني کردند. با وجود اينکه به گفته دکتر هيگنز، هيچ محدوديتي در توليد و توزيع اين نوشابه‌ها در آمريکا و بسياري از کشورها وجود ندارد، نوشابه‌هاي انرژي‌زا فقط در سال 2005 در ايالت متحده 650 ميليون دلار فروش داشتند و اين رقم در سراسر دنياي چيزي حدود 5 ميليارد دلار تخمين زده ميشود.
نکته جالب توجه اين است که شرکت‌هاي توليدکننده اين محصولات بار تبليغاتي خود را اغلب روي ورزشکاران و آنهايي که درگير فعاليت‌هاي ذهني شديد هستند، متمرکز کرده‌اند. كساني كه به اعتقاد دکتر هيگنز اين نوشابه‌ها بيش از همه به دليل شيوه زندگي عوارض گوناگوني براي‌شان در پي دارد.
ورزشکاران با مصرف اين نوشيدني‌ها بيش از پيش در خطر به هم خوردن الکتروليت‌هاي بدن خود هستند و افراد با فعاليت فکري بالا در کنار کم‌تحرکي يک عامل خطر ديگر را هم به بدن خود اضافه مي‌کنند.
منبع:www.salamat.com
