کدام روش پخت بهتر است؟!

پختن مواد غذايي علاوه بر اينکه قابليت هضم آنها را افزايش مي دهد، مزه، بو و ظاهر غذا را نيز بهبود مي بخشد. همچنين در صورت وجود آلودگي در ماده غذايي خام، بهترين روش براي رفع آلودگي پختن مي باشد. از طرفي با پخت مواد غذايي مقداري از مواد مغذي آن نيز از بين مي رود که اين ميزان بستگي به روش پخت، زمان پخت، مقدار مايع مورد استفاده و حرارت پخت دارد.
سه‌شنبه، 3 خرداد 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کدام روش پخت بهتر است؟!

 کدام روش پخت بهتر است؟!
کدام روش پخت بهتر است؟!


 

نويسنده: سالومه آرمين




 
پختن مواد غذايي علاوه بر اينکه قابليت هضم آنها را افزايش مي دهد، مزه، بو و ظاهر غذا را نيز بهبود مي بخشد. همچنين در صورت وجود آلودگي در ماده غذايي خام، بهترين روش براي رفع آلودگي پختن مي باشد. از طرفي با پخت مواد غذايي مقداري از مواد مغذي آن نيز از بين مي رود که اين ميزان بستگي به روش پخت، زمان پخت، مقدار مايع مورد استفاده و حرارت پخت دارد.

کدام روش پخت بهتر است؟!

انواع روش هاي پخت
 

الف-روش هاي مرطوب: در اين روش حرارت نسبتاً کم مي باشد و تخريب مواد مغذي توسط حرارت زياد صورت نمي گيرد، ولي به دليل زمان پخت طولاني، مقدار زيادي از مواد مغذي محلول در آب به داخل مايع مورد استفاده وارد مي شود. به علاوه مقداري از اين مواد مغذي به مدت طولاني در معرض هوا قرار مي گيرد و از بين مي رود(به خصوص ويتامين C):
1-جوشاندن و آبپز کردن:
در اين روش ماده غذايي در آب مي جوشد. مزيت اين روش اين است که آب حرارت را به خوبي به غذا منتقل مي کند و عيب آن حل شدن مواد مغذي مثل ويتامين B1 وc در آب پخت مي باشد که از دست مي رود. در اين روش با کم کردن آب براي پخت مواد غذايي و اضافه کردن ماده غذايي (به خصوص سبزيجات) بعد از جوش آمدن آب و مصرف آب پخت مي توان مواد مغذي کمتري را هدر داد. همچنين هر چه سطح ماده غذايي بيشتر باشد، کاهش مواد مغذي بيشتر خواهد بود، بنابراين خرد و له کردن، برش دادن و ريزکردن به دليل افزايش سطح باعث از دست دادن مواد مغذي مي گردد.همچنين پوست گيري سبزي ها قبل از پخت هم باعث کاهش ميزان مواد مغذي تا حجمي گردد. بازگذاشتن در ظرف شيشه اي نيز باعث افزايش از دست رفتن ويتامين ها مي گردد. به علاوه اگر نمک در ابتداي پختن اضافه گردد، موجب طولاني شدن زمان پخت و خارج شدن آب، ويتامين ها و املاح در حين پخت مي گردد.
2-بخارپز کردن:
در اين روش ماده غذايي با بخار آب جوش و با تماس کمي با آب پخته مي شود که به علت مدت پخت طولاني مقداري ويتامين C تجزيه مي شود، اما اتلاف ويتامين C کمتر از جوشيدن مي باشد که براي کاهش زمان پخت مي توان از ديگ زودپز استفاده نمود. در ديگ زودپز با افزايش فشار، نقطه جوش آب بالاتر مي رود و سرعت پخت افزايش مي يابد. يکي از مزاياي بخارپز کردن اين است که مزه و عطر مواد حتي اگر همه با هم در يک ظرف پخته شوند، با يکديگر مخلوط نمي گردد.
3-آرام پختن:
پخت ماده غذايي در آب داغي است که درجه حرارت آن از نقطه جوش پايين تر است، بنابراين ماهيت تغييرات مانند جوشاندن است، ما با سرعت کمتر. در اين روش ميزان قابل ملاحظه اي از مواد محلول از دست مي رود. در پخت ماهي به اين روش يک سوم مواد معدني و ويتامين هاي محلول در آب از دست مي رود و طعم ماهي کمتر مي شود و ارزش تغذيه اي آن از ماهي خام کمتر خواهد بود، اما با مصرف آب پخت مواد مغذي تا حدودي باز گردانده مي شود.

کدام روش پخت بهتر است؟!

يکي از مزاياي آرام پختن آن است که به علت استفاده از درجه حرارت پايين (137-76درجه سانتيگراد).پروتئين فقط اندکي منعقد مي شود و آب کمتري از دست داده و بنابراين قابل هضم ترين شکل خود را داراست و نرم مي باشد و مزيت ديگر آرام پختن، اثر ترد کنندگي آن روي غذاي پروتئيني است، زيرا کلاژن سفت و نامحلول توسط تماس طولاني با آب داغ تبديل به ژلاتين محلول مي شود و اين روش پخت مناسبي براي گوشت سفت است. همچنين به علت حرارت مستقيم، زمان طولاني پخت و بسته بودن در ظرف، ميکروب ها را از بين برده و آرام پز را به وسيله اي ايمن براي تهيه غذا تبديل مي کند. بهتر است ميوه هاي خشک قبل از پخت، خيس شوند تا حداکثر جذب آب توسط اسمز انجام گردد. و شکر کمتري به آب پخت افزوده شود، زيرا در طول خيساندن قند از ميوه خارج مي شود.
در حين آهسته پختن، سلولز نرم مي شود و پروتئين کمي منعقد مي گردد و مواد محلول وارد مايع پخت مي شود. به علت استفاده از درجه حرارت پايين و حضور اسيدهاي ميوه، PH زير 7 نگه داشته مي شود و تخريب تيامين و اسيداسکوربيک در مدت زمان پخت مشابه، کم مي شود.
در هر حال با توجه به موارد ذکر شده استفاده از اين روش جز در موارد خاص توصيه نمي شود و بهترين روش پخت مرطوب استفاده از زودپز مي باشد.
ب-روش هاي خشک: در اين روش با حرارت خشک، از درجه حرارت هاي بالاتري نسبت به روش هاي مرطوب استفاده مي شود و کاهش مواد مغذي حساس به حرارت به همان ميزان بيشتر است:
1-کباب کردن و تنوري کردن: دراين روش، پروتئين به دليل حرارت بالا سفت مي شود و قابليت هضم مناسبي نخواهد داشت. همچنين ويتامين هايي که در برابر حرارت ناپايدارترند(مثل ويتامين هاي C و B1)در کباب کردن و تنوري کردن در مدت طولاني از دست مي روند. ضمن اينکه حرارت بالا موجب سوختن مواد غذايي و ايجاد ترکيبات سرطان زا مي شود، ولي چون مدت پخت در اين روش بسيار کوتاه است مواد مغذي که نسبت به حرارت مقاومترند(مثل ويتامين B2 و A و املاح معدني مثل آهن)، در اين روش بهتر حفظ مي شوند.
اين روش براي پخت گوشت (که ويتامين C نداشته و B1 کمي دارد) در صورت استفاده از اجاق برقي مناسب بوده سپس اجاق گازي بر استفاده از زغال ارجح است. کباب کردن روي زغال، احتمال سرطانزايي را افزايش مي دهد.
2-سرخ کردن :سرخ کردن به دو روش متداول تر است:
سرخ کردن عميق که در ماهيتابه انجام مي شود و هنگامي که روغن خيلي داغ است (معمولاً بين 200-175)درجه سانتيگراد)ماده غذايي را وارد آن مي کنند. به محض آنکه ماده غذايي با روغن داغ تماس پيدا مي کند، حباب هاي زيادي خارج مي شود که نشان دهنده تبخير آب ماده غذايي مي باشد. عمل پخت با چنان سرعتي پيش مي رود که از دست دادن مواد مغذي کاهش مي يابد.
روش دوم ، سرخ کردن سطحي است که در ماهيتابه کم عمق که ته آن با روغن پوشانده مي شود، انجام مي گيرد. نقش روغن در اين روش جلوگيري از چسبيدن ماده غذايي به ماهيتابه است. در اثر سرخ کردن، ماده غذايي مقداري روغن جذب مي کند و باعث مي شود کالري آن افزايش يابد(چاق کننده تر مي شود).سبزي ها در هنگام سرخ کردن ،در مقايسه با جوشاندن مقدار بيشتري ويتامين از دست مي دهند. سيب زميني در سرخ کردن عميق نسبت به سرخ کردن سطحي مقدار کمتري ويتامين C از دست مي دهد.
در کل هنگام سرخ کردن، مواد سرطان زايي در روغن توليد مي شود. ضمناً سرخ کردن در معرض هوا(مثلا در ماهيتابه)به ضايع شدن مواد مغذي در مقابل نور و حرارت کمک مي کند.
ج-پختن با ماکروويو:
در پختن با ماکروويو به طور عمده آب موجود در ماده غذايي تابش ماکروويو را جذب مي کند و باعث پخته شدن مي شود. به اين ترتيب مواد غذايي که حاوي مقدار زيادي آب مي باشند، سريع تر از آنهايي که آب کمتري دارند، مي پزند. غذاهايي که توسط ماکروويو پخته مي شوند، از برخي جهات با غذاهاي پخته شده به روش سنتي تفاوت دارند. براي مثال، زمان پخت مورد نياز هنگام استفاده از ماکروويو به قدري کوتاه است که تغييرات کند شيميايي که در ساير روش هاي پخت اتفاق مي افتند، مجال روي دادن ندارند.
در بررسي ها، اتلاف مواد مغذي در پخت با ماکروويو با روش هاي پخت سنتي مقايسه شده و در مورد ويتامين ها اختلاف چنداني گزارش نشده است. در سبزي ها نيز، بيشتر اتلاف مواد مغذي بستگي به حجم آب مصرفي و زمان پخت دارد تا روش پخت مورد استفاده.
منبع: نشريه ي دنياي تغذيه، شماره ي 90



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
play_arrow
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
play_arrow
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
play_arrow
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
play_arrow
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
play_arrow
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
play_arrow
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
play_arrow
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب