پنجمين دوره تاريخي امامت(1)

مهدويت در اندشه ي اسلامي
 

چكيده
 

اشاره شد كه امام عسكري(ع)،شرايط را براي ورود به دوره ي غيبت فراهم ساختند، كه با شهادت آن امام بزرگوار (ع)،شيعه عملاً به دوره ي غيبت وارد گرديد.غيبت فرزند گرامي اش حضرت مهدي (عج)،سر آغاز فصلي مهم و پر از ماجرادر تاريخ شيعه است. مهم ترين فلسفه ي غيبت عدم آمادگي جامعه براي پذيرش پيام ياري آن حضرت(ع) است، كه بايد در پس پرده ي غيبت بماند تا رسماً شرايط و زمينه هاي آن با گرايش همگاني جهاني آمده شود.
مهدويت با همين بينش رخ داد و در واقع، مقوله اي الحاقي به بحث امامت شيعي است كه در همه ي اديان گذشته هم با رويكرد فلسفه ي نجات موجود بوده است. مهدويت، ميراث نبوت و آرمان هاي بعثت ها و رسالت هاست؛ فلسفه ي شدن و خودسازي، كادرسازي تشكيلاتي و مهيا شدن است و همين است كه درانتظار مهدي(عج)دردوره ي غيبت، جهاد مردمي و مسلكي و عقيدتي يك رسالت و وظيفه است. اين اعتقاد بسيار شورآفرين و الهام بخش مدينه ي فاضله ي اسلامي است. وجود مقدس امام زمان(ع)، مصداق اتمّ وعده ي الهي مبني بر نجات بشريت است. انتظار اين نجات، برترين و شورانگيزترين عبادت است و افضل اعمال. بايد روح انتظار در جامعه ي اسلامي دميده شود تا آثار عظيمش نمايان و ظهور دولت يار محقق گردد.
واژگان كليدي: مهدويت، مهدي، فرج، غيبت، انتظار، اميد، جامعه ي برين، مدينه ي فاضله ي اسلامي.

دوره ي غيبت
 

چنان كه مورد اشاره قرارداديم،امام عسكري (ع) شرايط را براي ورود به دوره ي غيبت فراهم نمودند و شيعه عملاً با شهادت آن حضرت(ع)،به دوره ي غيبت واردشدند؛غيبت امام معصوم(ع)،غيبت مهدي (عج)تعالي فرجه الشريف.
بالاخره آن حضرت در سال 255 هجري ولادت يافتند ودرسال260 هجري هنگام شهادت پدربزرگوارشان منصب امامت را به عهده گرفتند؛آن هم مخفيانه و درپوششي‌غليظ و رمزآلود.

مهدويت مقوله ي الحاقي به بحث امامت
 

يكي از بخش هاي كليدي و مهمي كه در راستاي مباحث امامت مطرح است، بحث مهدويت است. مهدويت در اديان آسماني به طور كلي مطرح بوده و در انديشه ي اسلامي، خصوصاً شيعي، نمود و تجلي روشن تري يافته است.
در انديشه ي اسلامي، چنان تصويرگري روشني شده كه وجود مقدس حضرت حجت ارواحنا فداه در ميان انسان هاي روي كره ي زمين، منبع بركت، علو، زيبايي و همه ي خيرات است و براي انساني كه برخوردار از معرفت و بينش صحيحي باشد، موهبتي الهي برتر از اين وجود ندارد كه خداوند حجت خويش را براي آينده ي بشريت حفظ كرده باشد و او را در روزگار حاكميت تباهي ها، به بشر ارزاني فرمايد تا نور علو و حقيقت را در جهان پراكنده سازد.

اهميت وجود نوراني حضرت مهدي(عج)
 

نور وجود حضرت مهدي(ع) همچون خورشيدي تابناك پرتوافشاني مي كند.«امروز وجود حضرت حجت(ع)، در ميان انسان هاي روي زمين،منبع بركت،منبع،علم منبع درخشندگي،زيبايي وهمه ي خيرات است. براي انساني كه داراي معرفت باشد، موهبتي برتر از اين نيست كه احساس كند ولي خدا، امام برحق، عبد صالح، بنده ي برگزيده در ميان همه ي بندگان عالم و مخاطب به خطاب خلافت الهي بر زمين، با او و در كنار او است، او را مي بيند و با او مرتبط است» (روزنامه جمهوري اسلامي، 78/9/4). در كلامي ديگر فرمودند:
«مهدي موعود، مظهر رحمت و قدرت حق و مظهر عدل الهي است، و كساني كه بتوانند با اين كانون و شعاع رحمت و تفضلات الهي ارتباط روحي و معنوي بر قرار كنند، در تقرب به خداوند توفيق بيشتري مي يابند. زيرا نفس توسل و توجه و ارتباط قلبي با آن حضرت(ع)، موجب عروج و رشد روحي و معنوي انسان مي شود» ( روزنامه رسالت، 74/10/16).
«يكي از آن خورشيدهاي فروزان، به فضل و كمك پروردگار و به اراده ي الهي، امروز در زمان ما به عنوان «بقيهًْ الله في ارضه»، و به عنوان حجهًْ الله علي عباده»، و به عنوان «صاحب الزمان»، «ولي مطلق الهي» در روي زمين وجود دارند. انوار ساطعه از وجود او، امروز هم به بشر مي رسد؛ آن خورشيد معنوي و الهي بازمانده ي اهل بيت (ع) است» (سخنراني در تاريخ78/9/3).
«ولي عصر، ميراث بر همه ي پيامبران(ع) است» (نماز جمعه، 59/4/6).
«امام بزرگوار و عزيز و معصوم و قطب عالم امكان و ملجأ همه ي خلايق، اگر چه غايب است و ظهور نكرده، اما حضور دارد» (روزنامه جمهوري اسلامي، 74/10/19).
«امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف، امانت و گوهر درخشنده ي عظيم آفرينش در ميان ما، امروز بي گمان بيش از هر زمان متوجه و مراقب ماست» (نماز جمعه، 59/10/19).

ميراث نبوت در تنظيم جامعه ي آرماني
 

امام زمان (ع)، در واقع ميراث نبوت است، زيرا ايشان در ادامه ي اهداف و آرمان هاي رسالت ها و بعثت ها و نبوت هاي پيامبران الهي (ع) مطرح هستند.
«جامعه ي مهدوي، يعني آن همه ي پيامبران (ع) براي تأمين آن در عالم ظهور كردند، يعني همه ي پيغمبران(ع)، مقدمه بودند تا آن جامعه ي ايده آل انساني، كه بالاخره به وسيله ي ولي عصر و مهدي موعود (ع) در اين عالم پديد خواهد آمد و پايه گذاري خواهد شد به وجود بيايد. مانند يك بناي مرتفعي كه كسي مي آيد، زمين آن را تسطيح مي كند و خار و خاشاك را از آن مي كند، كس ديگري پس از او مي آيد و زمين را براي ساختن پايه ريزي مي كند و گود مي كند.كس ديگري پس از او مي آيد، تا پايه ي او را شالوده ريزي كند و كس ديگري پس از او مي آيد، تا ديوار را بچيند، و يكي پس از ديگري مأموران و مسؤولان مي آيند، تا اين كاخ مرتفع، اين بنيان رفيع، به تدريج در طول زمان ساخته و پرداخته بشود.انبياي الهي (ع)، از آغاز بشريت، يكي پس از ديگري آمدند تا جامعه را قدم به قدم به آن جامعه ي آرماني و آن هدف نهايي نزديك كنند.انبيا(ع)همه موفق شدند، حتي يك نفر از رسولان الهي (ع)هم در اين راه و در اين مسير ناكام نماند؛ باري بود كه بردوش اين مأوران عالي مقام نهاده شده بود، هر كدام قدمي آن بار را به مقصد و سر منزل نزديك كردند، كوشش كردند، هر چه توان داشتند به كار بردند، آن وقتي كه عمر آنان سر آمد، اين بار را ديگري از دست آنان گرفت و همچنان قدمي و مسافتي آن را به مقصد نزديك تر كرد. ولي عصر(ع) ميراث بر همه ي پيامبران الهي (ع) است كه مي آيد و گام آخر را در ايجاد آن جامعه ي الهي بر مي دارد» (خطبه ي نماز جمعه، 59/4/6).

تحقق بخش رسالت پيامبران(ع)
 

آن وجود نوراني در ادامه ي تاريخ بشري، پس از تكامل عقل ها و خردها و پس ازافت و خيزهايي كه بشريت با آنها دمساز شده، و پس از بينش روشني كه براي تجلي دولت كريمه ي الهي مي يابند، به رسالت پيام آوران الهي جامه ي عمل مي پوشاند و جامعه اي آميخته از عدالت را بر پا مي نمايد، چنان كه در حديث شريف نبوي هم آمده است كه فرمود:
«يملأالله الارض به قسطاً و عدلاً بهد ما ملئت ظلماً و جوراً» (مجلسي، 1987، 32)؛ خداوند زمين را به وسيله ي او پراز عدل و قسط مي نمايد، پس از آن كه از ظلم و ستم آكنده شده باشد.
«در آن جامعه اي كه دردوران ظهورحضرت ولي عصر(عج) به وجود خواهد آمد، همان جامعه اي است كه پيغمبران الهي(ع) براي تهيه ي مقدمات آن از جانب الهي مبعوث شدند،يعني ايجاد يك جامعه اي كه بشريت در آن جامعه بتواند به رشد و كمال متناسب خود برسد. اگر اين آيه ي قرآن، كه درباره ي بعثت پيامبر(ع)مي فرمايد: «ليقوم الناس بالقسط»؛ يعني پيامبران مبعوث شدند تا قسط و عدل در جامعه ي بشري استوارگردد،اشاره به هدف بعثت مي كند، پس حكومت مهدوي و جامعه ي مهدوي، همان جامعه اي است كه اين هدف را به طور كامل تأمين مي كند» (خطبه ي نماز جمعه، 60/3/29).
منبع: دانشگاه علوم اسلامی رضوی ع ،دو ماهنامه اندیشه حوزه(81/82) ،1389