کبد غير الکلي
نويسنده: دکتر هايده عديلي پور ـ متخصص داخلي
هپاتيت ناشي از چربي حالتي است که با التهاب، تجمع چربي و بافت فيبروز در کبد مشخص مي شود. در اين حالت ممکن است با بزرگي خفيف تا متوسط کبد همراه باشد. اين وضعيت ارتباطي با هپاتيت B و بيماريهاي خود ايمني کبد ندارد.
با و جودي که اين يافته ها در کساني که الکل استفاده مي کنند هم ديده مي شود، اما کبد چرب حتي در کساني که الکل استفاده نکرده اند نيز رخ مي دهد. علت دقيق هپاتيت ناشي از چربي هنوز مشخص نيست، ولي در کساني که ديابت مليتوس، چاقي، سوءتغذيه، افزايش چربي هاي خون مقاومت به انسولين دارند بشتر ديده مي شود. همينطور در کساني که کاهش يا افريش وزن سريع داشته اند و يا تحت عمل جراحي تعبيه راه فرعي از معده به قسمت مياني يا انتهاي روده باريک، براي درمان چاقي يا برداشتن قسمت زيادي از روده باريک قرار گرفته اند هم ديده مي شود.
کبد چرب غيرالکلي با هپاتيت C بيمار ويلسون و احتمالاً بيماري سلياک ارتباط دارد. برخي بيماريهاي ديگر و مصرف بعضي از داروها و مواد شيميائي نيز مي تواند باعث بروز کبد چرب شود که لازم است پزشک در جريان آنها قرار گيرد. کبد چرب ممکن است در افرادي که چاق نيستند و حتي در کودکان هم ديده شود.
کبد چرب ممکن است منجر به آسيب پيشرونده کبد سيروز شود.
اغلب بيماران کبد چرب هيچ علامتي ندارند و امکان دارد اين حالت بطور اتفاقي در طول آزمايشاتي که براي بيماريهاي ديگر درخواست شده است يافت شود و يا ممکن است بيمار بعلت درد هاي مبهم شکم، احساس خستگي يا علائم غير اختصاصي ديگر مراجعه کند. در آزمايشات ممکن است افزايش خفيف آنزيمهاي کبدي ديده شود.
سونوگرافي در تشخيص بسيار کمک کننده است اما تشخيص قطعي از طريق بيوپسي ( نمونه برداري ) کبد داده مي شود که تحت بيحسي موضعي انجام مي شود. بيمار براي انجام بيوپسي کبد حداکثر يک روز در بيمارستان بستري مي شود، همچنين لازم است ديگر علل بيماريهاي کبدي با روش هاي تشخيص مربوطه رد شود.
در حال حاضر درمان قطعي مشخص که همگان با آن موافق باشند براي کبد چرب وجود ندارد. البته داروهائي وجود دارد که باعث بهبود آنزيمهاي کبد مي شود. درمان با کنترل شرايط مرتبط با کبد چرب انجام مي شود مانند کنترل ديابت، چربي خون بالا و چاقي. کاهش وزن مي تواند در کنترل کبد چرب مفيد بوده، البته کاهش سريع وزن بايد طبق يك برنامه مشخص و تحت نظر کارشناس تغذيه و پزشک باشد. براي بيماران ديابتي معمولاً يک رژيم کم چرب با کالري کم همراه با انسولين يا داروهاي خوراکي پائين آورنده قند خون توصيه شده. براي بيماراني که افزايش وزن و ديابت هم ندارند نيز اغلب يک رژيم کم چرب توصيه مي شود.
اقداماتي که در جهت حفظ قواي بدني و بهبود برخي علائم مي توان انجام داد: اجتناب از کارهائي که کبد را تحت استرس قرار مي دهد از جمله نوشيدن الکل، مصرف بي رويه داروهاي غير ضروري، حتي داروهائي که نياز به نسخه ندارند.
توصيه به مصرف يک غذاي متعادل که حاوي غذاي کم چرب و يا فيبر غذائي زياد مثل سبزيجات، کاهو و ميوه هاي تازه که مي توانند سلامت فرد را حفظ کنند.
reference:2008uptodate
منبع: نشريه پيام پزشک شماره 56. .
با و جودي که اين يافته ها در کساني که الکل استفاده مي کنند هم ديده مي شود، اما کبد چرب حتي در کساني که الکل استفاده نکرده اند نيز رخ مي دهد. علت دقيق هپاتيت ناشي از چربي هنوز مشخص نيست، ولي در کساني که ديابت مليتوس، چاقي، سوءتغذيه، افزايش چربي هاي خون مقاومت به انسولين دارند بشتر ديده مي شود. همينطور در کساني که کاهش يا افريش وزن سريع داشته اند و يا تحت عمل جراحي تعبيه راه فرعي از معده به قسمت مياني يا انتهاي روده باريک، براي درمان چاقي يا برداشتن قسمت زيادي از روده باريک قرار گرفته اند هم ديده مي شود.
کبد چرب غيرالکلي با هپاتيت C بيمار ويلسون و احتمالاً بيماري سلياک ارتباط دارد. برخي بيماريهاي ديگر و مصرف بعضي از داروها و مواد شيميائي نيز مي تواند باعث بروز کبد چرب شود که لازم است پزشک در جريان آنها قرار گيرد. کبد چرب ممکن است در افرادي که چاق نيستند و حتي در کودکان هم ديده شود.
کبد چرب ممکن است منجر به آسيب پيشرونده کبد سيروز شود.
اغلب بيماران کبد چرب هيچ علامتي ندارند و امکان دارد اين حالت بطور اتفاقي در طول آزمايشاتي که براي بيماريهاي ديگر درخواست شده است يافت شود و يا ممکن است بيمار بعلت درد هاي مبهم شکم، احساس خستگي يا علائم غير اختصاصي ديگر مراجعه کند. در آزمايشات ممکن است افزايش خفيف آنزيمهاي کبدي ديده شود.
سونوگرافي در تشخيص بسيار کمک کننده است اما تشخيص قطعي از طريق بيوپسي ( نمونه برداري ) کبد داده مي شود که تحت بيحسي موضعي انجام مي شود. بيمار براي انجام بيوپسي کبد حداکثر يک روز در بيمارستان بستري مي شود، همچنين لازم است ديگر علل بيماريهاي کبدي با روش هاي تشخيص مربوطه رد شود.
در حال حاضر درمان قطعي مشخص که همگان با آن موافق باشند براي کبد چرب وجود ندارد. البته داروهائي وجود دارد که باعث بهبود آنزيمهاي کبد مي شود. درمان با کنترل شرايط مرتبط با کبد چرب انجام مي شود مانند کنترل ديابت، چربي خون بالا و چاقي. کاهش وزن مي تواند در کنترل کبد چرب مفيد بوده، البته کاهش سريع وزن بايد طبق يك برنامه مشخص و تحت نظر کارشناس تغذيه و پزشک باشد. براي بيماران ديابتي معمولاً يک رژيم کم چرب با کالري کم همراه با انسولين يا داروهاي خوراکي پائين آورنده قند خون توصيه شده. براي بيماراني که افزايش وزن و ديابت هم ندارند نيز اغلب يک رژيم کم چرب توصيه مي شود.
اقداماتي که در جهت حفظ قواي بدني و بهبود برخي علائم مي توان انجام داد: اجتناب از کارهائي که کبد را تحت استرس قرار مي دهد از جمله نوشيدن الکل، مصرف بي رويه داروهاي غير ضروري، حتي داروهائي که نياز به نسخه ندارند.
توصيه به مصرف يک غذاي متعادل که حاوي غذاي کم چرب و يا فيبر غذائي زياد مثل سبزيجات، کاهو و ميوه هاي تازه که مي توانند سلامت فرد را حفظ کنند.
reference:2008uptodate
منبع: نشريه پيام پزشک شماره 56. .
