خواص گياهان دارويي

گشنيز
کليات گياه شناسي
 

گشنيز گياه بومي جنوب اروپا و مناطق مديترانه است و در بيشتر نقاط ايران نيز مي رويد.
بقراط اين گياه را مي شناخته و براي درمان بيماري هاي مختلف از آن استفاده کرده است. در قرون وسطي ضعف جنسي را با گشنيز درمان مي کردند.
گشنيز گياهي است علفي و يک ساله، به رنگ سبز که ارتفاع آن تا هشتاد سانتي متر نيز مي رسد. برگ هاي آن به دو شکل ظاهر مي شود؛ آنهايي که در قاعده ي ساقه وجود دارند، به شکل دندانه دار و آنهايي که در طول ساقه هستند باريک و نخي شکلند.
قسمت مورد استفاده ي گياه، ساقه، برگ و ميوه ي آن است. ميوه ي گشنيز گرد و به رنگ زرد است. بوي تازه ي آن مطبوع نبوده و تقريباً بدبو است. ولي بر اثر خشک شدن، اين بو از بين رفته و خوشبو مي شود.

ترکيبات شيميايي
 

در يکصد گرم گشنيز مواد زير وجود دارد.
آب: 7/5 گرم
مواد چرب: 15 گرم
سلولز: 38 گرم
اسانس: 1 گرم
اسيد اگزاليک: 12 ميلي گرم
کلسيم: 170 ميلي گرم
ويتامين A: واحد 200
ويتامين C: ميلي گرم 50
ومواد چرب گشنيز مرکب از اسيد اولئيک، اسيد پالمتيک، اسيد لينولئيک و اسيد پتروسه لينيک است.
در برگ هاي خشک گشنيز مقدار زيادي ويتامين A يافت مي شود.

خواص دارويي:
 

گشنيز و تخم گشنيز از نظر طب قديم ايران سرد و خشک است.
تخم گشنيز را پودر کرده و با نسبت مساوي با شکر يا عسل مخلوط کنيد. براي تقويت بدن بسيار مفيد است.
معده را تقويت مي کند.
خوردن تخم گشنيز با غذا به هضم غذا کمک مي کند.
ادرارآور است.
قاعده آور است.
کرم هاي معده و روده را از بين مي برد.
براي برطرف کردن تب تيفوييد مفيد است.
خاصيت ضدباکتري دارد و بيماري هاي عفوني روده را برطرف مي کند.
تب هاي نوبه يي را از بين مي برد.
براي نرم کردن سينه از جوشانده ي تخم گشنيز استفاده کنيد.
جوشانده تخم گشنيز خواب آور است.
زکام را برطرف مي کند. تخم گشنيز شير را در مادران شيرده زياد مي کند.
براي تسکين درد دندان، تخم گشنيز بجويد.
تقويت کننده قلب است.
جوشانده ي تخم با خوردن تخم بوداده ي آن، اسهال خوني را برطرف مي کند.

خواص برگ و ساقه ي گشنيز:
 

گشنيز خواب آور است.
مسکن و آرام کننده است.
مسموميت هاي حاصله از مواد پروتئيني را برطرف مي کند.
تشنگي را برطرف مي کند.
طحال را تميز و تقويت مي کند.
براي فتق مفيد است.
براي برطرف کردن بوي بد دهان سوپ گشنيز بخوريد.
دل درد را برطرف مي کند.

طرز استفاده:
 

فرمول برطرف کردن بواسير
حدود ده گرم تخم گشنيز را در ماهي تابه ريخته و بو دهيد تا رنگ آن قهوه يي شود، سپس آن را پودر کنيد و با سرکه مخلوط کرده و چند روز از آن بنوشيد تا بواسير از بين برود.
براي برطرف کردن دندان درد
حدود ده گرم تخم گشنيز را در چهار ليتر آب ريخته و بگذاريد بجوشد تا حجم آن به يک ليتر برسد، سپس آن را کمي سرد و در دهان غرغره کنيد تا درد دندان برطرف شود.
براي شستن دهان و دندان؛
يک قاشق چايخوري پودر تخم گشنيز را در يک ليوان آب جوش ريخته و به مدت پنج دقيقه دم کنيد، سپس آن را براي شستن دهان، دندان و گلو غرغره کنيد.

مضرات:
 

گشنيز اگر به اندازه استفاده شود، هيچ گونه ضرري ندارد، ولي مصرف بيش از حد آن منجر به بي خوابي عميق، گنگي و بي حسي مي شود.
منبع:هفت روز زندگي شماره 92