آب درماني

قدمت استفاده از آب جهت درمان به زمان هاي گذشته بر مي گردد در آن زمان جهت به دست آوردن آرامش و رفع خستگي يا براي درمان برخي از بيماري ها خود از آب درماني استفاده مي كردند. در هنگام قرار گرفتن يك جسم در آب به اندازه وزن حجم آبي كه جابه جا مي شود. از وزن جسم كاسته مي شود. از ويژگي هاي فوق (كاهش يافتن وزن اندام در آب) مي توان جهت اهداف درماني استفاده نمود. بنابراين از اثرات مستقيم آب درماني مي توان به اين موارد اشاره نمود:
-عضو يا اعضايي كه به خاطر نداشتن عصب و عضله در خشكي حركت ندارند به دليل سبك شدن بدن در آب، اين اعضاء‌ توسط عضلاتي كه اعصاب دارند به حركت در مي آيند.
-جريان خون عضو فلج شده زياد شده و تغذيه آن بهتر مي شود.
-از تحليل رفتن عضلات نيمه فلج جلوگيري مي شود.
-از اثرات مستقيم آب درماني ايجاد روحيه نشاط و شادابي و سرزندگي و جلوگيري از عوارضي همچون خمودگي، گوشه نشيني و ركود است كه منجر به افسردگي ها و ناراحتي هاي روحي و رواني مي گردد.
-اسپاسم يكي از معضلات بيماران نخاعي است. آب تا حد بسيار زيادي اسپاسم را كم مي كند بخصوص اگر اين آب گرم باشد.
-اثرات گرما نيز به حركت در آب اضافه شده و تأثير بسزايي در كاهش اسپاسم مي گذارد.
-افزايش گردش خون و گرم شدن نواحي دردناك روي دريچه درد در شاخ نخاع اثر گذاشته و از شدت درد مي كاهد. حركت در آب و آب درماني اثرات غير مستقيم بسياري دارد كه مي توان به آن موارد اشاره كرد:
-از بين بردن محدوديت حركتي در مفاصلي كه عضلات فلج و يا نيمه فلج دارند.
-جلوگيري از پوكي استخوان
-از ديگر فوائد غير مستقيم حركت در آب براي كساني كه مشكل حركتي دارند و يا دچار ضايعه نخاعي هستند و يا قطع عضو هستند (به خصوص در افرادي كه صدمه نخاع ديده اند) عدم تغيير-كل در ستون فقرات مي باشد. در افراد دچار ضايعه نخاع به علت عدم استفاده بيش از حد از ويلچر و نشستن دراز مدت در آن،‌ انحنايي بصورت جانبي در ستون فقرات ايجاد مي شود (اسكليوز) كه اين معضل با حركت درماني در آب حل مي شود. زيرا در آب ستون فقرات به حالت كشيده در مي آيد و حركت دستها در آب به تقويت عضلات ناحيه پشت كمك كرده و از ايجاد اسكليوز جلوگيري مي نمايد.
-اين ورزش با ايجاد افزايش گردش خون در ناحيه كليه ها و مثانه از رسوب مواد معدني به شكل سنگ در كليه ها و مجاري ادرار جلوگيري نموده و تخليه بهتر مثانه را سبب مي شود.
-حركت در آب، حجم تنفسي را بالا برده، از تجمع ترشحات و خلط در ريه و ايجاد عفونت در آن جلوگيري كرده و با تنفس بهتر، سلامت بيشتر ريه ها را تضمين مي نمايد. لازم به تذكر است كه آب به دليل برخي خواص فيزيكي نظير چسبندگي، شناوري، فشار و غلظت (ويسكوزيته) اثرات بسيار مفيدي در انجام حركات ورزشي دارد و از اين خواص در دستگاه هاي هيدروتراپي استفاده مي شود. در هيدرو تراپي عمومي معمولاً از استخر يا وان هاي پروانه اي شكل استفاده مي گردد. در حالي كه در هيدروتراپي موضعي از وان هاي كوچك يا وان گردابي استفاده مي شود. برخي از دستگاه هاي آب درماني به گونه اي طراحي شده اند كه مي توانند آب را با فشار زياد به اندام ها بپاشند و يا حالت گردابي در آب ايجاد نمايند. در اين حال علاوه بر استفاده از اثرات حرارتي آب، از اثرات مكانيكي آن نيز بهره برد. حالت گردابي آب همچون ماساژ عمل مي كند و از طريق تحريك اعصاب حسي سبب تسكين دردهاي موضعي و بهبود گردش خون مي شود. در آب درماني دماي آب،‌ مدت استفاده از آب و تعداد جلسات درماني،‌ متناسب با شدت بيماري و شرايط جسمي و رواني بيمار تنظيم مي شود. پس از صحبت درباره آب درماني به شيوه مدرن بهتر است به درمان به وسيله آب هاي معدني نيز اشاره شود. استفاده از آب هاي معدني طرفداران زيادي در سراسر جهان پيدا كرده است. در ايران نيز به دليل وجود چشمه هاي فراوان آب گرم بسياري از بيماران از اين گونه حمام ها براي درمان دردهاي خود استفاده مي كنند. به طور خلاصه مي توان گفت كه آب درماني و يا حركت در آب و جنب و جوش در آب مي تواند فوايد زير را داشته باشد:
-جلوگيري از تحليل رفتن عضلات
-رفع محدوديت حركتي و يا پيشگيري از آن
-جلوگيري از پوكي استخوان
-پيشگيري از ايجاد انحراف در ستون فقرات
-ايجاد روحيه نشاط و شادابي
-پيشگيري از رسوب سنگ در كليه ها و مجاري ادرار
-كاركرد بهتر كليه ها
-افزايش حجم تنفسي و كاركرد بهتر ريه ها
-كاهش اسپاسم
-كاهش درد
-افزايش حركت روده ها و جلوگيري از يبوست
-تقويت عضلات
-ايجاد روحيه اعتماد به نفس و ايجاد روحيه قدرتمندي براي انجام كارهاي روزمره به خصوص در افراد نخاعي
-ارتقاء بهداشت پوست و مو و جلوگيري از ايجاد زخم فشاري
منبع:نشريه از نو، شماره 5و6