تشي ها

تشي ها جوندگان بزرگي هستند که بدن آنها پوشيده از خارهاي کوتاه يا بلندي است که معمولا تمامي يا قسمتي از سطح پشتي بدن آنها را مي پوشانند. اين حيوانات گياهخوار هستند و در برخي مواقع به مزارع حمله مي کنند و باعث ايجاد خسارت مي شوند و به همين علت به عنوان يک آفت کشاورزي نيز شناخته شده اند. تشي ها با جوجه تيغي تفاوت بسيار دارند. جوجه تيغي ها داراي خارهاي کوچک و نيز اندازه اي کوچک هستند و به راسته حشره خواران تعلق دارند. جوجه تيغي ها از حشرات، ساير بي مهرگان و مهره داران کوچک تغذيه مي کنند. اما از خانواده تشي ها در ايران فقط يک گونه وجود دارد.

تشي
نام علمي: Hystrixindica
 

تشي در ايران داراي ظاهر مشخصي است و به واسطه جثه بزرگ و خارهاي بلندي که دارد به راحتي از ساير جوندگان و نيز از پستانداران ديگر قابل تشخيص است. به دليل اين که يک آفت کشاورزي محسوب مي شود، به خوبي شناخته شده است.

طول بدن 70 تا 90 سانتي متر و گاهي تا يک متر و وزن آن تا 25 کيلوگرم نيز مي رسد. نسبت به جثه اي که دارد داراي دمي کوچک است. خارهاي پشتي که در واقع همان موهاي معمولي بدن هستند که تغيير شکل داده اند و در نواحي مختلف بدن به اندازه هاي متفاوت ديده مي شوند به طوري که در پشت گردن به طول 30 سانتي متر و در پهلوها و پشت بدن به طول 36 سانتي متر هستند. در برخي نواحي بدن نيز خارهاي کوچکي به اندازه حدود 20 سانتي متر ديده مي شوند. همچنين خارها داراي طرح گوناگوني هستند به طوري که خارهاي بلند ناحيه پشتي بدن باريک، در انتها داراي انحنا و داراي پنج نوار سياه يا قهوهاي و خارهاي تازه روييده شده با يک نوار سياه و باريک تر هستند. خارهاي روي دم کوتاه، کلفت تر و داراي يک نوار و خارهاي زير دم بدون نوار هستند. خارها در بالاي سر به شکل تاجي در آمده اند و به واسطه همين تاجي شکل بودن بالاي سر به تشي تاج دار نيز در زبان انگليسي معروف هستند.
پوزه تشي پهن و از موهاي زبر و ضخيمي پوشيده شده است. گوش ها و چشم ها کوچک هستند. رنگ عمومي تشي (موهاي معمولي) در نواحي جلويي بدن قهوه اي است.

تشي در بيشتر مناطق ديده مي شود. اين حيوان در نواحي جنگلي، کوهستاني، دشتي، کويري و حتي در مجاورت روستاها و مزارع نيز زندگي مي کند. بيشتر دره هاي عميق، کوهپايه هاي دشتي، تپه ها، خرابه ها، اطراف زمين هاي کشاورزي و باغ ها، غارها و زمين هايي را که داراي شکاف ها و بريدگي هاي زياد هستند را ترجيح مي دهد. شب ها به فعاليت مي پردازد و تا قبل از روشن شدن هوا به لانه خود بر مي گردد. در بيشتر مواقع لانه را خودش حفر مي کند و معمولا در جاهايي که آب به داخل لانه وارد نمي شود، لانه سازي مي کند. لانه آن شامل چندين متر دالان هاي پيچ و خم دار است که در انتها به يک اطاقک بزرگ ختم مي شود.

هنگام احساس خطر صداي خرخر مانندي توليد مي کند وخارها را برافراشته کرده و با ماليدن آنهابه يکديگر صداي خش خش توليد مي کند. اگر جانوري به طرف تشي بيايد با خارهاي برافراشته به سوي آن حمله مي کند. برخلاف باور برخي افراد که تشي خارهاي خود را پرتاب ميکند، نمي تواند خار را به سوي دشمن پرتاب کند.
همان طور که گفته شد، تشي از گياهان تغذيه مي کند و به صيفي جات علاقه زيادي دارد. در مواقعي که نياز به کلسيم دارد از استخوان ديگر حيوانات تغذيه مي کند.

بيشتر در فصل بهار جفت گيري مي کنند و دوران بارداري آنها 2 ماه است که پس از آن 1 تا 5 نوزاد مي زايند. بچه ها در موقع تولد داراي مو و چشم ها باز هستند، تا دو ماهگي وابسته به مادر هستند. تشي ها در يک سالگي بالغ مي شوند.
تشي در تمامي نواحي ايران به غير از نواحي شمال غرب، ديده مي شوند.
منبع: مجله اطلاعات علمي شماره 368