سنگ زمرد جذاب ترين گوهر

سنگ زمرد با اينکه پديده آتش دروني و تلألو بسيار خوب برليان را ندارد، اما به دليل رنگ زيباي سبز زيبايش که به ندرت در کاني جواهر ديگر ديده مي شود از محبوبيت خاصي برخوردار است. همين ويژگي و کميابي نسبي موجب شده که زمرد در مقايسه با ساير نگين هاي جواهر از ارزش بسياري برخوردار باشد و نگاه آدمي را به خود جذب سازد. اگر چشم از ديدن ساير جواهرات خسته شده باشد با ديدن زمرد آرامشي دوباره مي يابد.
ساختار اين سنگ به دليل وجود مقادير ناچيزي از فلزات کروم، واناديم و آهن موجب سبز رنگي آن مي گردد. زمرد يکي از کاني هاي دو رنگي است که در نور غير معمولي(E) اغلب به صورت سبز مايل به آبي و در نور معمولي(O) به شکل سبز مايل به زرد ديده مي شود. در برابر اشعه ايکس زمردهاي طبيعي شفاف مي باشد. اين سنگ در انواع کاملاً شفاف تا نيمه شفاف ديده مي شود. سطح خارجي نگين صيقل شده و جلاي شيشه مانندي دارد و در امتداد سطوح داخلي ترک خوردگي با جلاي مايل به کهربايي رنگ در خود حفظ کرده است.
متخصصين براي تشخيص اين گونه شيارها از ذره بين با قدرت 10 برابر از ديد چشم، و يا ديکروسکپ(Dichroscope) استفاده مي نمايند. در جدول(فرديک هريس مو) آلماني اين سنگ با سختي 5 /7، يعني پنج درصد بالاتر از کاني کوارتز قرار دارد. البته اين ميزان سختي براي نگين جواهري که فوق العاده ارزشمندي است کافي نيست، زيرا بسيار ترد و شکننده است، اما با احتياط همين مقدار سختي را هم مي توان به خوبي تراش و صيقل و جلا داد.
ظاهراً در عهد باستان واژه زمرد فقط در مورد يک کاني به خصوص به کار نمي رفته و چندين نوع از کاني هاي سبز رنگ را هم به اين نام مي خواندند. اما امروزه متخصصين متوجه شده اند که اين گونه کاني ها صرف نظر از رنگ سبز که شايد تا حدودي شبيه زمرد باشد، هيچ وجه مشترک ديگري اعم از خواص فيزيکي، شيميايي و يا اپتيکي با اين سنگ جواهر ندارد.
بعضي از کاني هاي گرانبها و کم بها مثل کوارتز را مي توان تقريباً در همه جاي دنيا پيدا کرد ولي تعداد ديگري مثل الماس، زمرد، ياقوت را به علت آنکه در شرايط خاص به وجود مي آيند نمي توان در همه جاي دنيا يافت.

گرماي زيادي که در مناطق حاره حکم فرماست، کاني زمرد در آنجا متبلور شده و به کمال زيبايي مي رسد. شايد بر همين اساس است که مردم جهان اين سنگ را نماد متولدين ماه مي که از(يازدهم ارديبهشت تا يازدهم خرداد) مي باشد مي شناسند و بنا به عقايدشان اين سنگ را به عزيزان خود هديه مي دهند تا هميشه سر سبزي بهاران را در خاطره شان زنده بدارند.
استخراج اين سنگ افسانه اي خوش رنگ در کشورهايي چون هندوستان، برزيل، آفريقاي جنوبي، آمريکا، نروژ، اطريش، استراليا، پاکستان، کلمبيا، زامبياء تاکنون صورت گرفته است. اخيراً محققين معدن جديدي در کشور افغانستان کشف کرده اند که گفته مي شود از نظر مرغوبيت در سطح بالايي قرار دارد ولي به علت آشوب هاي فرقه اي و عدم ثبات سياسي هنوز نتوانسته اند از اين معدن به مقادير زياد بهره برداري کنند و يا صادراتي چشمگيري در جهان داشته باشند.
کارشناسان معتقدند قديمي ترين معدن زمرد در جهان معدني به نام کلوپاترا در مصر مي باشد، اما از نظر خوش رنگي و مرغوبيت معدن کلمبيا(آمريکاي جنوبي) است که شهرت جهاني دارد. در نوشته هاي اساطير هندوها سنگ زمرد را(Emerald) مي گويند که در اصل از کلمه(Marakta) در زبان سانسکريت مشتق شده که به معني رنگ سبز نباتات است. اما برخي از پژوهشگران معتقدند که ريشه اصلي اين کلمه به زمان هاي دورتر بر مي گردد و از زبان فارسي باستاني مشتق شده که بعد ها با تغييراتي در زبان يوناني و لاتين اسماراگدوس(Smaragdos) خوانده شده است.

ساير تأليفات:
 

1- فرهنگ ساعت و ساعت سازي
2- فرداي بهتر
منبع:نشريه راه کمال- شماره 30