دور سفره حمامي

در موزه-رستوران حمام قلعه همدان، طعم غذاهاي سنتي را بچشيد
وقتي علاوه بر طعم و كيفيت خوراك، مكان خوردن هم مهم باشد و البته پاي يك انتخاب ايراني هم در ميان باشد، سفره خانه سنتي پيشنهاد بسيار خوبي است. اين سال ها اگر هماي بخت بر شانه هاي يك كاروانسرا، خانه اي قديمي يا آب انبار بنشيند و اقبال ديده شدن داشته باشند، به جاي تخريب و ساخت و ساز، به فرهنگسرا، كتابخانه، موزه يا سفره خانه تبديل مي شوند و باز هم مي توانند داستان هاي روزگار قديمي را برايمان بازگو كنند و حال و هواي آن دوران را به ما منتقل كنند. «حمام قلعه» همدان يكي از همين هاست، بنايي تاريخي مربوط به دوران قاجار كه حدود 130 سال قبل به نام حمام «حاج محمد سعيد» مشهور بوده و حالا با حدود هزار و 500 متر مربع مساحت با يك سردر زيباي آجري و هشتي ورودي، آماده پذيرايي از مشتريان است. حمام قديمي همدان، البته فقط يك رستوران سنتي نيست، در عين حال موزه مردم شناسي هم هست، همراه با مجسمه هايي از دلاكان حمام و كساني كه براي شست و شوي بدن به حمام مي آمدند. رستوراني درون يك موزه مردم شناسي كه غذاخوردن را در اين مكان بسيار دلپذيرتر مي كند. حمام قلعه كه تا سال ها كاربري حمام داشته، معماري چشمگيري دارد و تا دوره پهلوي اول، صبح ها مردانه و بعد ازظهرها زنانه بوده. بعد از آن دوره، بخش ديگري به آن اضافه شده كه موجب تفكيك بخش هاي مردانه و زنانه شده است. اين اثر تاريخي از سال 1380 خورشيدي توسط سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي مورد مرمت مستمر قرار گرفته و در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. حمام قلعه چند سال پس از مرمت در اختيار بخش خصوصي به شكل اجاره اي قرارداده شده و سرانجام به سفره خانه اي سنتي براي پذيرايي از مهمانان و مسافران تبديل شده است. حالا مي توانيد در كنار مجسمه ها غذا بخوريد.

چه بخوريم؟
 

از كباب داغ تا آبگوشت همدان
 

در سفره خانه، صرفاً خوراك هاي ايراني طبخ مي شود، تنور هم هست و نان سنگك براي آبگوشت مهياست

غذاهاي عمومي:
 

ارزان ترين خوراك، نان داغ كباب داغ و گران ترين غذا، چلووزيري است.

غذاي مخصوص:
 

ديزي با 3 طعم ترش، تند و ساده در فهرست خوراك هاي سفره خانه است. اگر نوروز و فصل بهار را براي صرف نهار در سفره خانه سنتي حمام قلعه انتخاب كنيد، يك طعم ديگر اضافه مي شود، ديزي سيب و غوره.

ترشي ها:
 

همداني ها آبگوشت را با انواع ترشي، به خصوص ترشي بادمجان، ليته و فلفل (بيوَر) مي خورند. اين ترشي ها مخصوص همدان به همراه انواع سالاد و ماست مزين به پودر نعنا خشك، شويد و گل محمدي در روزهاي تعطيل و نوروز به شكل سلف سرويس روي ميز مخصوص قرار داده مي شوند. در ديگر روزها هم بسته به سفارش مهمان روي سفره مي آيند.

همراه غذا:
 

اينها را هم مدنظر داشته باشيد؛ نعنا، شويد، گل محمدي، گل كُفته،آذُربه به شكل پودر خشك روي ماست و به شكل عرقيجات مانند عرق آذُربه، مُفرّا، تيغ دوراغ (از گياهان خودرو در كوهپايه هاي الوند) و نعنا به همراه دوغ.

چايخانه:
 

بخشي از سفره خانه، عطاري و چايخانه سنتي است كه مي توانيد عرقيجات و ترشي هاي سنتي همدان را در همين مكان تهيه كنيد.

ناهار با مجسمه ها
 

صرف غذا در يک موزه مردم شناسي حال و هواي خاصي دارد که هرجايي نمي توان نظيرش را پيدا کرد. حمام قلعه همدان يکي از معدود جاهايي است که اين حس را به مشتريان منتقل مي کند. مي توانيد روي فرش قديمي و دستباف بنشينيد و غذا بخوريد، آن هم وقتي که مجسمه ها در گوشه هاي ديگري از حمام مشغول کار خودشان هستند.

چطور برسيم؟
 

موزه غذاخوري
 

رستوران سنتي و موزه مردم شناسي حمام قلعه نزديك بقعه استر و مردخاي در همدان است
از ميدان امام (ره)، خيابان شريعتي (عباس آباد) را پياده به سمت بقعه استر و مردخاي برويد. انتهاي كوچه كناري بقعه را به سمت چپ كه برويد، ورودي قديمي و آجري موزه مردم شناسي و سفره خانه سنتي حمام خودنمايي مي كند. بهتر است براي رسيدن به ميدان امام (ره) از وسايل نقليه عمومي استفاده كنيد. دسترسي با وسيله نقليه شخصي از طريق چهار راه شريعتي (عباس آباد) نرسيده به ميدان امامزاده عبدالله (ع) و خيابان انحرافي سمت راست است.

منبع: نشريه سرزمين من شماره 31