خیالتان راحت

کارکرد قصه در منبر (4)
گزیده ای از منبر شهید سید عبدالحسین دستغیب
 بهره گیری از داستان های تمثیلی و خیالی از ابزار مورد استفاده وعاظ برای تفهیم بهتر مطلبشان است. معمولاً این داستان ها مضامین طنزآمیز دارند و واعظ از آن ها برای تغییر فضای جلسه و رفع خستگی مخاطب کمک می گیرد. قصه این شماره حکایتی است که سید عبدالحسین دستغیب در توضیح مفهوم «عمل به احتیاط» و نشان دادن برداشت های غلطی که ممکن است از این مفهوم شود، در میان منبرش آورده است.
یک روز مولایی غلامش را می فرستد بازار تا خرما و انجیر بگیرد. غلام وقتی می رود بازار، خرما را می گیرد ولی پیش خودش می گوید: «انجیر توی این گرما به چه درد می خورد؟ خرما و انجیر هر دو گرمند.»خلاصه، انجیر را نمی خرد.
وقتی برمی گردد، مولا می پرسد «چه کار کردی؟»
می گوید «خرما را گرفتم دیگر. بَسِتان است.»
مولا غلام را می بندد به فلک و چوب و می گوید: «دفعه بعد، وقتی کاری به ات گفتم، عمل به احتیاط کن؛ یعنی اگر گفتم یک چیز بخر؛ تو باید سه چیز بخری. اگر گفتم دو چیز بخر، تو باید چهار چیز بخری. دوبل کن! این عمل یعنی عمل به احتیاط.» غلام گفت «چشم! چشم! اطاعت دیگر نزن!»
بعضی ها این جور نقل کرده اند که این مولا و غلام، روزی در مجلسی بودند. مولای دیگری به غلامش می گوید: «برو آب بیاور!» آن غلام می رود آب و شکر و لیمو می آورد و هر سه را می گذارد جلوی مولا. به اش می گویند «مولایت گفت بروی آب بیاوری. شکر و لیمو چیست دیگر؟»
می گوید:«من عمل به احتیاط کردم. گفتم الان مولا تشنه است، آب آوردم بعد شاید بخواهد شربت بخورد، شکر هم آوردم. بعد شاید خواست لیمو چاشنیش کند.»
آن مولای اولی رو می کند به غلامش و می گوید: «دیدی؟ غلام خوب باید اینجوری باشدها. باید همیشه عمل به احتیاط کند. تمام حالات و محتملات را هم رعایت کند.»
خلاصه، گذشت تا یک روز جناب مولا مریض شد. به غلامش گفت «برو دکتر بردار بیاور!»
غلام گفت «چشم» و رفت دنبال دکتر. توی راه با خودش فکر کرد، گفت مگر نه این که من باید عمل به احتیاط کنم؟ آمدیم و دکتر فایده نکرد و مولا مرد. پس باید کفنش را هم آماده کنم. رفت بازار و از پول مولا، مقداری کفن خرید. باز پیش خودش گفت شاید موقعی که خواستند غسلش بدهند، سدر و کافور آماده نباشد. پس بهتر است آن ها را هم بخرم. سدر و کافور هم خرید. خب، می خواست عمل به احتیاط کند دیگر. دوباره گفت شاید غسال باشی آن وقت آماده نباشد. توی راه در خانه غسال باشی را هم زد و گفت شما هم بیایید برویم.
همراه هم، کفن زیر بغلش، سدر و کافور در دستش، دکتر یک طرفش و غسال باشی هم طرف دیگر، با چنین وضعیتی برگشت پیش مولایش. همین که وارد منزل شدند، بوی کافور همه جا پیچید. بوی کافور را که می دانید. وای وای وای! آن ناخوش بدبخت گفت: «چه خبره؟ این ها چیه؟»
غلام گفت: «هیچ قربان، خیالتان راحت باشد، کارها همه درست است. عمل به احتیاط کردم. این از دکتر و اگر هم خوب نشدید و مردید، این سدرتان، این کافورتان. ایشان هم جناب غسال باشی است. خلاصه، دیگر هیچ غصه ای نداشته باشید
خب، یک صلواتی بفرستید...
منبع: نشریه همشری داستان شماره 5