نویسنده: فرینوش اکبر زاده
یک ظهر گرم تابستان را با چه غذایی خنک کنیم؟
حتماً شنیده اید که وقتی کاری درست انجام نشده، آن را « آب دوغ خیاری» توصیف می کنند. این یک ناسزا یا حرف ناشایست نیست. منظور این است که کاری بدون زحمت زیاد و صرف زمان اندک انجام شده. این ضرب المثل به این خاصیت« آب دوغ خیار» برمی گردد که درست کردنش به وقت و دقت زیادی نیاز ندارد و می شود بنا به سلیقه و مواد در دسترس، ترکیباتش را دستکاری کرد.« آب دوغ خیار». این خورا ک خوشمزه. ترکیب ساده ای دارد که در طول زمان و در هر منطقه ای به فراخور ذائقه مردمان آنجا، کم و زیاد شده اما ترکیب کلی آن تقریباً دست نخورده مانده و نکته مشترک تمام این قرائت های متفاوت را می توان در حضور ماست و سبزی و آبکی بودن آن دانست. « آب دوغ خیار» خوردنی خوشمزه و خنکی است که جان می دهد برای یک ظهر گرم تابستان، آن وقت ها که از گرمی هوا و کرختی تابستان، چیز دیگری از گلوی آدم پایین نمی رود.
نکته:
پوست های تزئینیوقتی برای مراسم خاص این غذا را درست می کنید، می توانید با تزئین خیارها به وسیله پوست کن، هم غذا را زیباتر و دلچسب تر کنید و هم اشتهای مهمان ها را تحریک کنید
چطور درست کنیم
هم شور و هم شیرین- این خوردنی، چیزی است میان خوردنی و نوشیدنی؛ چون هم ذرات جامد جویدنی دارد و هم ماست شل شده یا دوغ.
- مواد لازم برای 4 نفر:
خیار: 4 عدد
سبزی خوردن یا سبزی های معطر: نیم کیلو
ماست: یک سطل نیم کیلویی
یا یک لیتر دوغ کشمش :2 پیمانه
گردو: یک پیمانه
نمک و نعناع خشک: به میزان لازم
- روش تهیه:
برای شروع، سراغ خیارها بروید، اگر تازه هستند و خوب آنها را شسته اید، می توانید با پوست خردشان کنید. خیارها را به اندازه مربع های کوچک خرد کنید. بهتر است آنها را رنده نکنید؛ چون این کار، رنگ آمیزی طبیعی غذایتان را خراب می کند. خیارهای خرد شده را داخل ظرف بزرگی بریزید. سپس سراغ سبزی بروید و آنها را خرد کنید. اگر سبزی خوردن در دسترس نیست، سبزی های معطری مثل نعناع، ریحان و ترخون را فراموش نکنید. سبزی ها را هم داخل ظرف بریزید. کشمش های پاک شده را بشویید و اضافه کنید. مغز گردوها را هم خرد کرده و قطعات ریز شده را به خیار و کشمش بیفزایید. حالا وقت اضافه کردن ماست یا دوغ است. میزان شل و سفتی « آب دوغ» را ذائقه شما مشخص می کند. اگر دوغ شما غلیظ بود، آن را با کمی آب خنک رقیق کنید و به اندازه کافی نمک به آن بزنید. اگر قرار است از ماست استفاده کنید، اول آن را در یک ظرف جداگانه همراه نمک بزنید تا گلوله های ریزش باز شود. سپس آن را به مواد اضافه کنید و هم بزنید. بعد کم کم آب خنک را به مخلوط اضافه کنید تا به غلظت مورد نظرتان برسید. خوراک تابستانی شما آماده است. توصیه ما این است که این غذا را در کاسه های بزرگ سفالی بخورید چون علاوه بر حفظ حالت سنتی به خنک ماندن آن هم کمک کرده اید. معمولاً این غذا را به صورت تردید شده مصرف می کنند، اما می توانید نان و مخلوط را جدا جدا هم بخورید.
نکات طلایی
ماست یا دوغ مسأله این است- برای درست کردن«آب دوغ خیار» بهتر است از دوغ های معمولی و بدون گاز استفاده کنید و برای بهبود طعم آن می توانید عرق شاهسپرم هم به آن اضافه کنید.
- اگر با رژیم غذایی تان مغایرتی ندارد، ماست نیمه چرب را برای درست کردن این غذا پیشنهاد می کنیم. حواستان باشد که ماست نباید خیلی ترش مزه باشد؛ چرا که طعم تمام غذا را تحت تأثیر خود قرار می دهد.
- طبیعت ماست، دوغ و خیار سرد است، افزودن کشمش و گردو و سبزیجات گرمی مثل نعنا برای ملایم کردن طبع غذا ضروری است.
- بعضی آشپزها به این مخلوط یک قاشق خامه هم اضافه می کنند.
- اگر به سبزیجات تازه دسترسی ندارید، از سبزی های خشک استفاده کنید.
-توصیه ما این است که وقت تردید کردن، سراغ نان های خشک صنعتی و حتی نان لواش نروید؛ چرا که خیلی زود در تماس با آب له می شوند.
- در شهرهای مختلف، خوردنی های مختلفی به آب دوغ خیار اضافه می شود؛ چیزهایی مثل تربچه، پیاز، سیب گلاب یا برگه آلوی ترش، می توانید شما هم امتحان کنید.
- می توانید از کمی گرده آسیاب شده برگ گل محمدی هم استفاده کنید؛ چون هم طبیعت گرم دارد، هم رنگ غذا را خوشایندتر می کند.
- آب دوغ خیار، خوردنی بسیار خوشمزه ای است، اما زود هضم است و شما زود گرسنه خواهید شد، با این حال در خوردن آن زیاده روی نکنید.
منبع: نشریه سرزمین من، ش 14.
