تقویم عربی، رومی و یهودی

ماه های عربی در دوره جاهلیت از این قرار بوده که تماماً قمری می باشند.
موتمر، ناجر، خوان، و بصان، حنین، ربی، اصم، عادل، فاتق، و عل، ورنه، برک، بودند. (مستحرجه از کتاب التفهیم)
صاحب نصاب الصبیان ماه های عربی را پس از اسلام که قمری می باشند بدین نحو آورده است:
ز محرم چو گذشتی چه بود ماه صفر
دو ربیع و دو جمادی ز پی یکدیگر
رجب است، از پی شعبان رمضان و شوال
باز ذی قعده و ذی حجه چنین است خبر
(بکن نیک نظر)
و در باره ی ماه های پارسی چنین آورده است:
ز فروردین چون بگذشتی مه اردیبهشت آید
پس آن خرداد و تیر آن گه که مردادت همی آید (بیفزاید)
پس از شهریور و مهر و آبان و آذر و دی دان
که بر بهمن جز اسفندار مذ ماهی نیفزاید
اما ماه های رومی در نصاب الصبیان چنین است:
دو تشرین و دو کانون و پس آنگه
شباط و آذر و نیسان ایار است
حزیران و تموز و آب و ایلول
نگه دارش که از من یادگار است
بدین ترتیب ماه های آذار و نیسان و ایار (بهار) و حزیران و تموز و آب (تابستان) و ایلول و تشرین اول و تشرین آخر (پائیز) و کانون اول و کانون آخر و شباط (زمستان) می باشند.
اکنون در کشورهای عربی ماه های رومی را به شمسی تبدیل داشته و آن ها را مطابق ماه های اروپائی بدین شکل منظم ساخته اند:
کانون دوم (31 روز) = Janvier
شباط (28 یا 29 روز)= Fevrier
(که دو ماه آخر زمستان می باشند)؛
آذار (31 روز)= Mars
نیسان (30روز) = Avril
ایار (31روز)= Mai
(که سه ماه بهار می باشند)؛
حریزان (30روز)= Juin
تموز (31روز) = Juillet
آب (31روز)= Aout
(که سه ماه تابستان می باشند)؛
ایلول (30روز)= September
تشرین اول (31روز)= Octobre
تشرین ثانی (30روز)= Novembre
(که سه ماه پائیز می باشند)؛
کانون اول (31روز)= Decembre
(که ماه اول زمستان است).
منبع :نجم آبادی، محمود؛ تاریخ طب در ایران پس از اسلام (از ظهور اسلام تا دوران مغول)، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ سوم 1375.