ششمین انقلاب بزرگ علمی

تاریخ علم، قصه ای از شش انقلاب است. نخستین آنها با گالیله آغاز و عمدتاً با نیوتون، که علم مکانیک و مفهوم گرانش جهانی را پدید آورد، کامل شد. پیشگام دومین انقلاب کارنو بود که به دنبال او میر، جول، هلمهولتز، تامسن، کلازیوس،
يکشنبه، 25 اسفند 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
ششمین انقلاب بزرگ علمی
ششمین انقلاب بزرگ علمی

 

نویسنده: ویلیام کروپر
مترجمان: احمد خواجه نصیر طوسی و سهیل خواجه نصیر طوسی



 

تاریخ علم، قصه ای از شش انقلاب است. نخستین آنها با گالیله آغاز و عمدتاً با نیوتون، که علم مکانیک و مفهوم گرانش جهانی را پدید آورد، کامل شد. پیشگام دومین انقلاب کارنو بود که به دنبال او میر، جول، هلمهولتز، تامسن، کلازیوس، گیبس و نرنست علم ترمودینامیک را برای ما فراهم آوردند. در انقلاب سوم، فارادی و ماکسول مفهوم میدان را ارائه و نظریه ی الکترومغناطیس را مطرح کردند. کارهای کلازیوس، ماکسول، بولتزمن، وگیبس در انقلاب چهارم، به نام مکانیک آماری دری به سوی فیزیک مولکولی گشود و در انقلاب پنجم، نظریه ی نسبیت اینشتین، دید ما از فضا، زمان وگرانش را تجدید بنا کرد. انقلاب کوانتومی در سال 1900 آغاز، و بیست و پنج سال بعد در علم جدیدی که امروزه «نظریه کوانتومی»، «مکانیک کوانتومی» یا «فیزیک کوانتومی» نامیده می شود که بیشتر ریز جهان مولکولها، اتمها و ذرات زیر اتمی را کندوکاو می کند آغاز می شود. به عنوان تذکر، من به جای فیزیک کوانتومی اولیه و فیزیک کوانتومی بعدی، از صفت «کلاسیک» برای اولیه و «کوانتومی» برای بعدی استفاده خواهم کرد، مثلاً در «مکانیک کلاسیک» و «مکانیک کوانتومی» و همچنین در «فیزیک کلاسیک» و «فیزیک کوانتومی». («کوانتال، Quantal» همتای بهتری برای «کلاسیکال» خواهد بود امّا این واژه به ندرت به کار گرفته می شود).
در مراحل اولیه، انقلاب کوانتومی سه رهبر بزرگ داشت: ماکس پلانک، که درک و بینشهای منضبطش آنچه را که در پیش می آمد نشان می داد، آلبرت اینشتین، که عمیقاً به این ماجرای عقلانی همچون نظریه نسبیت توجه داشت، و نیلس بور، که در بزرگترین بحرانش انقلابی ایجاد کرد. هر یک از این سه پیشگام، نخست با این وظیفه مواجه شدند تا فیزیک کلاسیک را با استنتاجات عجیبی که در فیزیک جدید اعمال می شد آشتی دهند و هر یک از آنها در راه خود ناکام ماندند. پلانک و بور کوشیدند تا ابهاماتی را که تا حدی با ایجاد فیزیک جدید در قالب فیزیک قدیم پیش می آمد رفع کنند. اینشتین به سرعت اساسی ترین ویژگیهای جدید را پذیرفت، و سپس سرسختانه برای سطح عمیقتری از واقعیت فیزیکی کندوکاو کرد.
هیچ یک از این تلاشها به طور کامل موفقیت آمیز نبود و مدتی طول کشید تا نسل دیگری از نظر پردازان کوانتومی این انقلاب را کامل کنند. در این نسل دوم، ورنر هایزنبرگ (1)، اِروین شرودینگر (2)، ولفگانگ پائولی (3)، و لویی دوبروی (4) بودند. میراث آنان مکانیک کوانتومی، نوعی از فیزیک بود که احتمالاً از نظر فکری و عقلانی چالش انگیزتر از بخشهای دیگر فیزیک بود. از کاوش در جهان ریز مقیاس قانونهای از فیزیک کوانتومی حاصل می شود که برای ما در جهان بزرگ مقیاسمان بیگانه و رمز آلود است. شرودینگر این هشدار را به ما می دهد:
وقتی چشم ذهنی ما در فاصله های کوچکتر و کوچکتر و زمانهای کوتاه و کوتاهتری نفوذ می کند، در می یابیم که طبیعت، رفتاری کاملاً متفاوت از آنچه دارد که ما در اجسام مشهود و آشکار پیرامونمان مشاهده می کنیم، به طوری که هیچ مدل شکل گرفته ای از تجربه های بزرگ مقیاس ما هرگز نمی تواند «درست و حقیقی» باشد. یک مدل رضایت بخش از این نوع نه تنها عملاً غیرقابل وصول، بلکه حتی غیرقابل تصور است. یا دقیقتر بگوییم، البته ما می توانیم فکر آن را بکنیم، امّا هر قدر فکر می کنیم تصور ما نادرسیت است؛ شاید به قدر یک «دایره سه گوشه» بی معنی نباشد، امّا بسیار بی معنی تر از یک «شیر بالدار» است.

پی نوشت ها :

1.Werner Heisenberg
2. Erwin Schrodinger
3. Wolfgang Pauli
4. Louis de Broglie

منبع مقاله :
کروپر، ویلیام هـ، (1389)، فیزیکدانان بزرگ از گالیله تا هاوکینگ، احمد خواجه نصیر طوسی ـ سهیل خواجه نصیر طوسی، تهران، مؤسسه ی فرهنگی فاطمی، چاپ اول 1389



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین