مادر، عاشق بی‌عار است

مضمون قطعه، شعری به نام «مادر» از «ایرج میرزا»، شاعر دوره قاجار است. معشوقه سنگ‌دل که مادر عاشق را مزاحم خود می‌بیند، با شرح مزاحمت‌های او، از عاشق می‌خواهد مادرش را بکشد و قلب او را برایش بیاورد. عاشق چنین می‌کند،
چهارشنبه، 28 اسفند 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مادر، عاشق بی‌عار است
مادر، عاشق بی‌عار است

 





 

زمینه پیدایش

مضمون قطعه، شعری به نام «مادر» از «ایرج میرزا»، شاعر دوره قاجار است. معشوقه سنگ‌دل که مادر عاشق را مزاحم خود می‌بیند، با شرح مزاحمت‌های او، از عاشق می‌خواهد مادرش را بکشد و قلب او را برایش بیاورد. عاشق چنین می‌کند، قلب مادر را بیرون می‌آورد تا آن را برای معشوقش ببرد، ولی هنگام خارج شدن از خانه به زمین می‌افتد و قلب مادر بر زمین می‌افتد. آن دل گرم که جان داشت هنوز * اوفتاد از کف آن بی‌فرهنگ از زمین باز چو برخاست نمود * پی برداشتن دل آهنگ دید کز آن دل آغشته به خون * آید آهسته برون این آهنگ آخ دست پسرم یافت خراش * وای پای پسرم خورد به سنگ(1)

پیامها

مادر، جسم و جانش را فدای فرزند خود می‌کند و با همه بی‌مهری‌های فرزند از او دل نمی‌کند.
مادر بی‌هیچ توقعی به فرزندش مهر می‌ورزد.
کاربرد: این ضرب‌المثل و موارد مانند آن به مهر و وفا و محبت مادر به فرزند اشاره دارد.

ضرب المثل های هم مضمون

پدر و مادر، عاشق بی‌عارند.
پدر و مادر میوه نایابند.
کس نزاده است مهتر از مادر.(2)

اشعار هم مضمون

حق اینها بدان که اربابند * مقبلان این دقیقه دریابند حب ایشان سرت برافرازد * بغض ایشان به خاکت اندازد (اوحدی)
سر ز مادر مکش که تاج شرف * گردی از راه مادران باشد خاک شو زیر پای او که بهشت * در قدمگاه مادران باشد(3) (جامی)

ریشه های قرآنی حدیثی

قرآن کریم: «وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَاناً؛ به پدر و مادر خود نیکی کنید». (بقره: 83)
رسول خدا(صلی الله علیه وآله): «اَلْجَنَّةُ تَحْتَ اَقْدامِ الْاُمَّهاتِ؛ بهشت، زیر پای مادران است».(4)

پی‌نوشت‌ها:

1. فرج الله شریفی گلپایگانی، امثال و حکم دهخدا، تهران، هرمند، 1381، چ 2، ج 2، ص 669.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، 1385، چ 1، صص 697 و 698.
3. همان، ص 698.
4. متقی هندی، کنز العمال، ترجمه: صفوة السقا، بیروت، مؤسسه الرسالة، 1389 هـ.ق، چ 1، ح 45439.

منبع مقاله :
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم