مادر، عاشق بی‌عار است

مضمون قطعه، شعری به نام «مادر» از «ایرج میرزا»، شاعر دوره قاجار است. معشوقه سنگ‌دل که مادر عاشق را مزاحم خود می‌بیند، با شرح مزاحمت‌های او، از عاشق می‌خواهد مادرش را بکشد و قلب او را برایش بیاورد. عاشق چنین می‌کند،
چهارشنبه، 28 اسفند 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مادر، عاشق بی‌عار است
مادر، عاشق بی‌عار است

 





 

زمینه پیدایش

مضمون قطعه، شعری به نام «مادر» از «ایرج میرزا»، شاعر دوره قاجار است. معشوقه سنگ‌دل که مادر عاشق را مزاحم خود می‌بیند، با شرح مزاحمت‌های او، از عاشق می‌خواهد مادرش را بکشد و قلب او را برایش بیاورد. عاشق چنین می‌کند، قلب مادر را بیرون می‌آورد تا آن را برای معشوقش ببرد، ولی هنگام خارج شدن از خانه به زمین می‌افتد و قلب مادر بر زمین می‌افتد. آن دل گرم که جان داشت هنوز * اوفتاد از کف آن بی‌فرهنگ از زمین باز چو برخاست نمود * پی برداشتن دل آهنگ دید کز آن دل آغشته به خون * آید آهسته برون این آهنگ آخ دست پسرم یافت خراش * وای پای پسرم خورد به سنگ(1)

پیامها

مادر، جسم و جانش را فدای فرزند خود می‌کند و با همه بی‌مهری‌های فرزند از او دل نمی‌کند.
مادر بی‌هیچ توقعی به فرزندش مهر می‌ورزد.
کاربرد: این ضرب‌المثل و موارد مانند آن به مهر و وفا و محبت مادر به فرزند اشاره دارد.

ضرب المثل های هم مضمون

پدر و مادر، عاشق بی‌عارند.
پدر و مادر میوه نایابند.
کس نزاده است مهتر از مادر.(2)

اشعار هم مضمون

حق اینها بدان که اربابند * مقبلان این دقیقه دریابند حب ایشان سرت برافرازد * بغض ایشان به خاکت اندازد (اوحدی)
سر ز مادر مکش که تاج شرف * گردی از راه مادران باشد خاک شو زیر پای او که بهشت * در قدمگاه مادران باشد(3) (جامی)

ریشه های قرآنی حدیثی

قرآن کریم: «وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَاناً؛ به پدر و مادر خود نیکی کنید». (بقره: 83)
رسول خدا(صلی الله علیه وآله): «اَلْجَنَّةُ تَحْتَ اَقْدامِ الْاُمَّهاتِ؛ بهشت، زیر پای مادران است».(4)

پی‌نوشت‌ها:

1. فرج الله شریفی گلپایگانی، امثال و حکم دهخدا، تهران، هرمند، 1381، چ 2، ج 2، ص 669.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، 1385، چ 1، صص 697 و 698.
3. همان، ص 698.
4. متقی هندی، کنز العمال، ترجمه: صفوة السقا، بیروت، مؤسسه الرسالة، 1389 هـ.ق، چ 1، ح 45439.

منبع مقاله :
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
play_arrow
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
play_arrow
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
play_arrow
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
play_arrow
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
play_arrow
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
play_arrow
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
play_arrow
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
play_arrow
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
play_arrow
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
play_arrow
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
play_arrow
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
play_arrow
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری
play_arrow
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری