با انصاف باشید!

برای رابطه ی بهتر با نوجوانان

خالد حسینی نویسنده ی افغان رمانی دارد به نام «هزار خورشید تابان». یکی از شخصیت های اصلی این رمان دختری است به نام «مریم» که فرزند نامشروع جلیل - مرد ثروتمند - و یکی از کلفت های خانه اش است. وقتی موضوع آشکار می شود، آن زن به منطقه ای خارج از شهر در کلبه ای کوچک تبعید می شود و همان جا در تنهایی فرزندش را به دنیا می آورد. وقتی «مریم» 10 ساله است، مادرش در حال دعوا به او می گوید «حرامی»، یعنی حرام زاده.
واقعیت تلخ اما واضحی است که والدین فرزندان شان را به دلیل موضوعاتی سرزنش می کنند که خودشان عامل و مسبب آن بوده اند یا لااقل نقش مهمی در ایجاد آن داشته اند و فرزندشان نقش تعیین کننده ای در آن نداشته است. به این عبارت ها توجه کنید: «خنگ خدا»، «دست و پا چلفتی»، «زشت»، «بد ترکیب»، «بد قدم»، «بلیه» «سوهان روح»، «بلای جان»، «مخل آسایش»، «دو به هم زن» و ...
ممکن است این عبارت ها را به صراحت به کار نبریم ولی فرزندمان را برای بسیاری از خصوصیاتی که از ما به ارث برده سرزنش کنیم. ظاهر، بهره ی هوشی، سرشت عاطفی و ... خصوصیاتی هستند که از ما به او رسیده. حتی اگر او خصوصیاتی را از همسرمان به ارث برده باشد، خودش نقشی در آن نداشته و این ما بوده ایم که رابطه را آغاز کرده ایم و باعث تولد او شده ایم. بعد از تولد هم در سال های اولیه ی زندگی، مهم ترین نقش را در تربیت او داشته ایم و محیط زندگی او را فراهم کرده ایم. در سال های بعد نیز نقش ما اساسی و تعیین کننده بوده است. چه طور می توانیم او را به دلیل وجودش، ظاهرش، رفتارش و ... سرزنش کنیم؟!
به جای برخورد غیرمنصفانه با نقایص و کاستی های او به عقب برگردیم، نقش خود را جست و جو کنیم و بشناسیم، نه او را سرزنش کنیم و نه خود احساس گناه داشته باشیم.
شاید از بهترین روش ها برای افزایش توانایی های اخلاقی و وجدانی فرزندان مان این باشد که آن ها را سرزنش نکنیم. در مورد مشکلات آن ها سهم خود را بپذیریم و مسئولانه درصدد حل مسائل برآییم.
منبع مقاله :
موسوی، شکوفه؛ (1387)، رابطه ی والدین و نوجوان (با نوجوان خود چگونه رفتار کنید؟)، تهران: نشر قطره، چاپ چهارم