حریم نوجوان را بشناسید و رعایت کنید

 برای رابطه ی بهتر با نوجوانان

والدین به فرزندان زندگی می بخشند، بستر مناسب را برای رشد آنان فراهم می کنند، برای مراقبت، تعلیم و تربیت آن ها وقت بسیاری می گذارند. همه ی امکاناتی که در اختیار فرزندان است توسط والدین فراهم می شود. از یاد نبرید شما واسطه ی رشد و توانایی آن ها هستید. زمانی این امکانات را از نسل قبلی خود گرفته اید و در حال سپردن آن به نسل بعد از خود هستید. هدف از این مسیر طولانی و پر زحمت آن است که آنان قوی، مستقل و توانمند بار بیایند.
در هر زمانی که می توانید، به فرزند نوجوان خود بفهمانید که او یک موجود مستقل از شماست و برای خود محدوده و اختیارلات خاصی دارد. بدن او مال خود اوست. می تواند نیازهای بدنش را بشناسد و از خودش مراقبت کند. خودش می فهمد کیِ سردش می شود، کِی گرسنه می شود، چه وقت به خواب نیاز دارد، چه موقع باید استراحت یا فعالیت کند، چگونه باید با دیگران ارتباط برقرار کند، چه طور با اطرافیان داد و ستدِ عاطفی داشته باشد و ...
او می تواند علایق و سلایق خود را بشناسد و ابراز کند. می تواند ترجیحات خود را بداند و طلب کند. می تواند در ساعاتی که دور از خانه، مثلاً در مدرسه به سر می برد تعامل های خاص خود را داشته باشد و در حیطه های خاص خود فعالیت کند. ممکن است گاهی از روی بی تجربگی اشتباه کند. دلیلی ندارد به دنیای او و حریم او سرک بکشیم، او را تخلیه ی اطلاعاتی کنیم و اصرار داشته باشیم که از تمام کارها و افکار او سر درآوریم.
حریمِ اتاقِ خصوصی او، وسایل شخصی او، دفترچه یادداشت و محتوایِ رایانه ی او را به رسمیت بشناسیم. شاید بگویید: «ممکن است فرزند ما دنبال کار خلاف برود. ممکن است به بیراهه کشیده شود. اگر این بازی را پیش بگیریم، به او پیام داده ایم که تو مسئول مراقبت از خودت نیستی بلکه والدین، معلمان، مربیان و ... این مسئولیت را دارند.»
اما این درست نیست، ما باید این پیام را به فرزند نوجوان مان بدهیم که: «تو مسئول خودت هستی و آن قدر ارزشمندی که قدر خودت را می دانی و آن قدر توانایی که از عهده ی این کار بر می آیی و من هم هر وقت کمک یا مشورتی بخواهی در کنارت هستم.»
بارها دیده ام که والدین به حساب این که بسیار مراقب و هوشیارند، به تمامی حریم های خصوصی فرزندشان سر می کشند. کیفش را می گردند، جیبش را جست و جو می کنند، دفتر یادداشتش را می خوانند، ایمیل هایش را بررسی می کنند و ... در مقابل، فرزندان عصبانی می شوند، لجبازی و سرکشی می کنند و در نهایت به پنهان کاری و دروغ گویی متوسل می شوند.
مهم نیست ما چه قدر نگران هستیم، مهم این است که روش ما چه قدر مؤثر است. هر وقت وسوسه شدید که حریم او را در هم بشکنید، لحظه ای تأمل کنید. روش علامت سؤال را به کار گیرید.
منبع مقاله :
موسوی، شکوفه؛ (1387)، رابطه ی والدین و نوجوان (با نوجوان خود چگونه رفتار کنید؟)، تهران: نشر قطره، چاپ چهارم