نویسنده: دکتر بنفشه غرایی
آيا اگر کسي به هويت مناسبي دست بيابد همواره آن را حفظ خواهد کرد؟
به نظر مي رسد که اين وضعيت ها ثابت و غيرقابل تغيير نيستند و از توالي خاصي پيروي نمي کنند، زيرا تحقيقات در اين زمينه نشان داده که پنجاه و هفت درصد از افرادي که در اواخر دوره ي نوجواني در وضعيت کسب هويت ارزيابي شده بودند، يعني مرحله ي بحران هويت را پشت سر گذاشته و به يک هويت کامل دست يافته بودند، شش سال بعد به وضعيت هاي قبلي شکل گيري هويت، يعني تفويض اختيار برگشتند، بدين معنا که مجدداً باورهاي خود را بر اساس باورهاي افراد مهم زندگي خود و نه بررسي هاي شخصي انتخاب کردند. مرحله اي که انتظار مي رود قبل از ورود به بحران هويت اتفاق بيفتد. هم چنين بيست و نه درصد از افرادي که در وضعيت تعليق ارزيابي شده بودند، يعني در وضعيت کاوش و بررسي باورهاي خود قرار داشتند، به جاي آن که به مرحله ي بعدي يعني رسيدن به يک هويت پخته برسند، در وضعيت قبلي يعني وضعيت تفويض اختيار ديده شدند.هم چنين بر اساس مصاحبه با دويست و چهل و نه دوقلو در سنين بيست و هفت تا سي و شش سال کشف شد که سي و چهار درصد از اين افراد که در سن بيست و هفت سالگي به وضعيت کسب هويت رسيده بودند در سن سي و شش سالگي در وضعيت قبلي آن يعني تفويض اختيار، ارزيابي شدند و بيست و نه درصد از اين افراد که در وضعيت تعليق بودند بعد از نُه سال در وضعيت تفويض اختيار قرار گرفتند. هم چنين در حوزه هاي مختلفي که براي ارزيابي هويت در نظر گرفته مي شود نيز تفاوت هاي زيادي مشاهده شد. به طور مثال در حوزه ي شغلي، بيش از شصت و يک درصد از افراد، نُه سال پس از رسيدن به مرحله ي تعهد و کسب هويت به وضعيتي پايين تر بازگشته بودند. بنابراين صِرف حل بحران هويت، مشکل نوجوانان را براي هميشه حل نخواهد کرد، زيرا امکان دارد که فرد بر اساس تغيير موقعيت هاي زندگي اش و يا استرس هاي خاص مجدداً به وضعيت هاي قبلي برگردد. پس بايد علاوه بر حل بحران هويت به حفظ آن نيز توجه شود.
از طرف ديگر، نتايج تحقيقاتي که در زمينه ي هويت يابي انجام شده، نشان مي دهد که هر چند شکل گيري هويت بيش تر در دوره ي نوجواني اتفاق مي افتد، ولي درصد کمي از افراد تا پايان نوجواني به يک هويت مستقل دست مي يابند. نتايج تحقيقاتي که در زمينه ي شکل گيري هويت در دانشجويان انجام شده است، نشان مي دهد که از سال اول تا چهارم دانشگاه، هر چند که انتظار مي رود افراد وارد دوره ي جواني شده و دوران نوجواني را پشت سر گذاشته باشند، ولي هنوز روند شکل گيري هويت ادامه دارد.
در واقع تحقيقات نشان داده که بيش ترين تغييرات در وضعيت هاي هويتي در سنين هجده تا بيست و چهار سالگي رخ مي دهند. به طور مثال معمولاً شکل گيري هويت شغلي، مذهبي و سياسي در سال هاي اول دوره ي جواني، يعني تقريباً همزمان با ورود افراد به دانشگاه شروع مي شود و تا سال هاي آخر دانشگاه ادامه مي يابد. بنابراين بر اساس نتايج حاصل از اين تحقيقات، محققان پيشنهاد مي کنند که با توجه به تغييرات اجتماعي شايد نياز باشد که در مفهوم و طول مدت دوران نوجواني تجديدنظر شود.
منبع مقاله :
غرایی، بنفشه؛ (1387) بحران هویت و مهارت های مقابله ای (نظریه ها و راهبردها)، تهران: نشر قطره
