پرسش :
آیا نیت زیارت امام رضا(ع) با گردش و تفریح در آن سفر منافات دارد؟
پاسخ :
1. بر اساس روايات متعدد، نيت مؤمن و آرزوي قلبي و باطني او بهتر از عمل او مي باشد. از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که فرمود: «انّما الاعمال بالنّيات».[1] پايه و اساس اعمال، نيّات است. و نيز نقل شده که: «نية المؤمن خير من عمله».[2] نيت و قصد مومن براي انجام کاري بهتر از عمل اوست. و نيز نقل شده است که: «بالنيات خلّد اهل الجنة في الجّنة و اهل النار في النار».[3] به واسطه نيت ها اهل بهشت در بهشت جاويدانه اند و اهل جهنم در جهنم. و نيز از رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که فرمود: «و انّما لکل امرء ما نوي».[4] همانا براي هر کس است پاداش آنچه که نيت مي کند.
از مجموع اين روايات ارزش و اهميت نيت و آرزوي باطني براي انجام کارهاي خير معلوم مي شود و اينکه نيات انسان براي کارهاي خير از قبيل زيارت رفتن و تشرف به اماکن مشرّفه مانند حرم امام رضا ـ عليه السلام ـ و يا سائر ائمه و اولياء الهي ـ عليهم السلام ـ انشاء الله بي پاداش نخواهد بود. افزون بر اينکه حزن و اندوه که ناشي از محبّت و علاقه به اهل بيت ـ عليهم السلام ـ و در اثر دوري و محروميت از زيارت آن بزرگواران براي مؤمن به وجود مي آيد، خود ماية تقرّب و صفاي باطن خواهد بود و نعمتي است که خيلي از افراد از آن بي بهره اند مانند آنچه که در سئوال به آن اشاره شده است. چه بسا افرادي که داراي امکانات مادي هستند و فراوان به مشهد و يا سائر اماکن متبرکه رفت و آمد دارند اما متأسفانه هدف سياحت و خوشگذراني دارند که بي ترديد چنين افرادي از مزاياي زيارت بي بهره اند و هرگز قابل مقايسه با کساني نيستند که دوست دارند ولي توان مالي ندارند. و دقت و تأمل در احوال افراد نشان مي دهد که مومنين و دوستان اهل بيت که توفيق تشرف از نزديک را ندارند ولي قلبشان هميشه به محبت اهل بيت مي تپد، مورد توجه و عنايت آن بزرگواران هستند بر خلاف افرادي که به آساني در اثر داشتن امکانات به اماکن زيارتي رفت و آمد دارند ولي گرفتار غفلت اند و نه تنها متوجه ارزش زيارت و تشرف به محضر ائمه نيستند بلکه از نعمت هاي مادي که خدا در اختيار آنها قرار داده است نيز غافل اند.
2. شکي نيست که انجام هر کار خوب چه تشرف به اماکن متبرکه زيارتي به قصد زيارت و عرض ارادت و چه شرکت در مجالس جشن، شادي، عزاداري، اهل بيت که از مصاديق روشن قربات است بدون توفيق و کمک هاي الهي و توجه ائمه هدي امکان پذير نيست. چه آنکه شعار موحدان اين است که: «وَمَا تَوْفِيقِي إِلاَّ بِاللّهِ عَلَيْهِ تَوَکلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ».[5] توفيق من (موفقيت براي انجام کارهاي خير) تنها با خدا است: به او توکل کرده ام و به درگاه او روي مي آورم.
در دعاي بعد از زيارت امام رضا ـ عليه السلام ـ مي خوانيم «لا تحمد يا سيدي الا بتوفيق منک يقضي حمدا...».[6] کسي حمد و ستايش تو را به جز به توفيق و کمک تو نتواند و آن توفيق باز مستوجب حمد ديگري است.
و يا در خيلي از دعاها عرضه مي داريم: «اللهم مابنا من نعمة فمنک».[7] بار خدايا هر نعمتي که ما بندگان ازآن بهره مند هستيم از توست و به سبب توفيقات و کمک هاي تو است.
ائمه اطهار و اولياء الهي باب توجه خدا و وسيله تقرب ما به خداوند متعال هستند و تمام کارهاي خوبي که ما توفيق انجام آن را مي يابيم به برکت توجه و عنايت آن بزرگواران است و همه نعمت هاي الهي که ما از آن بهره منديم از جمله انجام کارهاي خوب در اثر هدايت باطني آنان است. و بدون وجود در وساطت امامان معصوم دست يابي ما به هدايت به کارها و اعمال نيک ميسر نمي باشد. در دعاي شريف عديله مي خوانيم: ... شهادت مي دهيم که پس از ( امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ ) فرزندش حجت الهي جانشين (دوازدهم) امام قائم منتظر حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ که چشم اميد عالم به اوست و دنيا به بقاي او باقي است و مردم به برکت ( و وساطت) او ( از نعمت هاي الهي) بهره مي برند و روزي مي خورند».[8] و نيز در زيارت امام عصر ـ عليه السلام ـ به آن حضرت عرض مي کنيم: السلام عليک يا نور الله الذي يهتدي به المتهدون...».[9] سلام بر تو اي نور خدا که به واسطه آن هدايت يافتگان و اهل هدايت به حق ( و انجام کارهاي نيک) هدايت مي يابند. بنابراين انجام کارهاي خوب و حتي گرفتن تصميم و اراده کارهاي خير به کمک خداوند و به وساطت و توجه و عنايت اهل بيت است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. آداب زیارت ،حسین انصاریان .
2. تفسير نمونه، ج4.ناصر مکارم شیرازی وهمکاران .
پی نوشتها:
[1]. الشيخ الصدوق، الهداية، موسسه الامام الهادي ـ عليه السلام ـ ، چاپ اول، 1418ق، قم، ص62.
[2]. همان.
[3]. همان، ص118.
[4]. الشيخ المفيد، المسائل الصاغانية، چاپ اول، 1413ق، مطبعه: مهر. ص127،
[5]. هود / 88.
[6]. شيخ عباس قمي، مفاتيح الجنان، مرکز نشر فرهنگي رجاء، چاپ سوم، 1370ش، ص917.
[7]. همان، ص32.
[8]. همان، ص155.
[9]. همان، ص106.
منبع: اندیشه قم
1. بر اساس روايات متعدد، نيت مؤمن و آرزوي قلبي و باطني او بهتر از عمل او مي باشد. از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که فرمود: «انّما الاعمال بالنّيات».[1] پايه و اساس اعمال، نيّات است. و نيز نقل شده که: «نية المؤمن خير من عمله».[2] نيت و قصد مومن براي انجام کاري بهتر از عمل اوست. و نيز نقل شده است که: «بالنيات خلّد اهل الجنة في الجّنة و اهل النار في النار».[3] به واسطه نيت ها اهل بهشت در بهشت جاويدانه اند و اهل جهنم در جهنم. و نيز از رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که فرمود: «و انّما لکل امرء ما نوي».[4] همانا براي هر کس است پاداش آنچه که نيت مي کند.
از مجموع اين روايات ارزش و اهميت نيت و آرزوي باطني براي انجام کارهاي خير معلوم مي شود و اينکه نيات انسان براي کارهاي خير از قبيل زيارت رفتن و تشرف به اماکن مشرّفه مانند حرم امام رضا ـ عليه السلام ـ و يا سائر ائمه و اولياء الهي ـ عليهم السلام ـ انشاء الله بي پاداش نخواهد بود. افزون بر اينکه حزن و اندوه که ناشي از محبّت و علاقه به اهل بيت ـ عليهم السلام ـ و در اثر دوري و محروميت از زيارت آن بزرگواران براي مؤمن به وجود مي آيد، خود ماية تقرّب و صفاي باطن خواهد بود و نعمتي است که خيلي از افراد از آن بي بهره اند مانند آنچه که در سئوال به آن اشاره شده است. چه بسا افرادي که داراي امکانات مادي هستند و فراوان به مشهد و يا سائر اماکن متبرکه رفت و آمد دارند اما متأسفانه هدف سياحت و خوشگذراني دارند که بي ترديد چنين افرادي از مزاياي زيارت بي بهره اند و هرگز قابل مقايسه با کساني نيستند که دوست دارند ولي توان مالي ندارند. و دقت و تأمل در احوال افراد نشان مي دهد که مومنين و دوستان اهل بيت که توفيق تشرف از نزديک را ندارند ولي قلبشان هميشه به محبت اهل بيت مي تپد، مورد توجه و عنايت آن بزرگواران هستند بر خلاف افرادي که به آساني در اثر داشتن امکانات به اماکن زيارتي رفت و آمد دارند ولي گرفتار غفلت اند و نه تنها متوجه ارزش زيارت و تشرف به محضر ائمه نيستند بلکه از نعمت هاي مادي که خدا در اختيار آنها قرار داده است نيز غافل اند.
2. شکي نيست که انجام هر کار خوب چه تشرف به اماکن متبرکه زيارتي به قصد زيارت و عرض ارادت و چه شرکت در مجالس جشن، شادي، عزاداري، اهل بيت که از مصاديق روشن قربات است بدون توفيق و کمک هاي الهي و توجه ائمه هدي امکان پذير نيست. چه آنکه شعار موحدان اين است که: «وَمَا تَوْفِيقِي إِلاَّ بِاللّهِ عَلَيْهِ تَوَکلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ».[5] توفيق من (موفقيت براي انجام کارهاي خير) تنها با خدا است: به او توکل کرده ام و به درگاه او روي مي آورم.
در دعاي بعد از زيارت امام رضا ـ عليه السلام ـ مي خوانيم «لا تحمد يا سيدي الا بتوفيق منک يقضي حمدا...».[6] کسي حمد و ستايش تو را به جز به توفيق و کمک تو نتواند و آن توفيق باز مستوجب حمد ديگري است.
و يا در خيلي از دعاها عرضه مي داريم: «اللهم مابنا من نعمة فمنک».[7] بار خدايا هر نعمتي که ما بندگان ازآن بهره مند هستيم از توست و به سبب توفيقات و کمک هاي تو است.
ائمه اطهار و اولياء الهي باب توجه خدا و وسيله تقرب ما به خداوند متعال هستند و تمام کارهاي خوبي که ما توفيق انجام آن را مي يابيم به برکت توجه و عنايت آن بزرگواران است و همه نعمت هاي الهي که ما از آن بهره منديم از جمله انجام کارهاي خوب در اثر هدايت باطني آنان است. و بدون وجود در وساطت امامان معصوم دست يابي ما به هدايت به کارها و اعمال نيک ميسر نمي باشد. در دعاي شريف عديله مي خوانيم: ... شهادت مي دهيم که پس از ( امام حسن عسکري ـ عليه السلام ـ ) فرزندش حجت الهي جانشين (دوازدهم) امام قائم منتظر حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ که چشم اميد عالم به اوست و دنيا به بقاي او باقي است و مردم به برکت ( و وساطت) او ( از نعمت هاي الهي) بهره مي برند و روزي مي خورند».[8] و نيز در زيارت امام عصر ـ عليه السلام ـ به آن حضرت عرض مي کنيم: السلام عليک يا نور الله الذي يهتدي به المتهدون...».[9] سلام بر تو اي نور خدا که به واسطه آن هدايت يافتگان و اهل هدايت به حق ( و انجام کارهاي نيک) هدايت مي يابند. بنابراين انجام کارهاي خوب و حتي گرفتن تصميم و اراده کارهاي خير به کمک خداوند و به وساطت و توجه و عنايت اهل بيت است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. آداب زیارت ،حسین انصاریان .
2. تفسير نمونه، ج4.ناصر مکارم شیرازی وهمکاران .
پی نوشتها:
[1]. الشيخ الصدوق، الهداية، موسسه الامام الهادي ـ عليه السلام ـ ، چاپ اول، 1418ق، قم، ص62.
[2]. همان.
[3]. همان، ص118.
[4]. الشيخ المفيد، المسائل الصاغانية، چاپ اول، 1413ق، مطبعه: مهر. ص127،
[5]. هود / 88.
[6]. شيخ عباس قمي، مفاتيح الجنان، مرکز نشر فرهنگي رجاء، چاپ سوم، 1370ش، ص917.
[7]. همان، ص32.
[8]. همان، ص155.
[9]. همان، ص106.
منبع: اندیشه قم
