جنسى را به وزن معین از خارج خریده‌‏ام که با کشتى به ایران حمل شود، این جنس مى‏‌بایست در بندر ایران تخلیه شود امّا بدون اجازه در کشور دیگرى تخلیه کرده و بعدا جنس را به ایران حمل نموده‌‏‌‌اند. گمرکات کلّ وزن خریدارى شده پرداخت شده ولى موقع تحویل معلوم شد مقدارى از وزن، کسر است و این کسرى مورد قبول بیمه یا کشتیرانى نشده که خسارت بدهند. فرض شود که اگر کلّ جنس کامل به ایران مى‏رسید، قیمت تمام شده پنجاه هزار تومان مى‌‏شد، حالا هم که کمتر از وزن خریدارى شده به ایران آمده باز قیمت تمام شده همان پنجاه هزار تومان است؛ سؤال این است که: موقع فروش کالا به رأس المال آیا باید مقدارى که موجود است پنجاه هزار تومان اظهار شود؟ یا باید ارزش تمام‏شده مقدار کسرى را از پنجاه هزار تومان کسر نمایم؟ با عنایت بر این که این جانب در ایجاد کسرى مداخله نداشته‌‏ام و اگر قیمت این کسرى را از قیمت تمام شده کسر کنم، معامله احتمالا ضرر مى‌‌‏‌کند! ضمنا اگر اجبار در فروش رأس المال نبود و به طریق مساومة(1) امکان فروش داشت، همین مقدار موجود را به قیمتى مى‏خریدند که سود هم مى‏کرد!