پرسش :

این جانب در اواخر سال 1358 آپارتمانى را با پرداخت پنجاه هزار تومان قولنامه نمودم و قرار شد بقیه وجه را نیز در دفتر خانه پس از تنظیم سند قطعى پرداخت نمایم، در خلال این مدّت در آپارتمان سکونت کرده و مبالغى هم در آن خرج نموده‌‏ام لیکن مالک بنا به عللى حاضر به انجام معامله نیست و حاضر است علاوه بر رد پنجاه هزار تومان دریافتى، پنجاه هزار تومان هم بابت استنکاف از انجام معامله طبق قولنامه بپردازد و تقاضاى تخلیه نموده است؛ من چون در این آپارتمان با خانواده‌‏ام به عبادت مى‏پردازم تمنا دارم نظرتان را راجع به مسائل زیر اعلام فرمایید: 1- آیا با این‌که بقیه مبلغ را از روز نخست نقدا نگهدارى نموده‌‏ام تا پس از تنظیم سند به مالک بپردازم محل سکونتم غصبى است یا خیر؟ 2- شرعا مکلف به تخلیه مى‌‌‏‌باشم یا خیر؟ 3- چنانچه مکلف به تخلیه مى‌‌‏‌باشم آیا بابت این مدّت که آپارتمان را در اختیار دارم شرعا باید اجرت المثل بپردازم یا خیر؟

پاسخ :
1 و 2 و 3- اگر معامله تمام شده و شرط خیار براى خریدار یا فروشنده نشده حق فسخ معامله را ندارد مگر این‌که مغبون باشد که در صورت جهل به آن خیار غبن دارد. و نماز شما در خانه اشکال ندارد ولى در صورت تمام نشدن معامله یا اشتراط خیار یا وجود غبن که مى‏توانید معامله را فسخ کنید و در صورت فسخ، باید خانه را تخلیه کنید و نماز شما بعد از فسخ و در صورت اوّل مطلقا حکم نماز در خانه غصبى را دارد و نسبت به مدتى که بعد از فسخ و در صورت اول مطلقا در خانه سکونت کرده‏‌اید اجرت المثل بدهکارید.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏2، ص156