شب ادراری کودک
پرسش :
فرزند ده ساله ام دچار شب ادراری است و پزشک علت را مشکلات عصبی می داند. در این مورد لطفا راهنمایی بفرمایید.
پاسخ :
شب ادراری در کودکان زیر پنج سال کم و بیش اتفاق می افتد. کودکان زیر پنج سال گاه و بیگاه نمی توانند ادرار خود را کنترل کنند. اما اگر شب ادراری بعد از پنج سالگی ادامه پیدا کرد و با شدت تداوم داشت، باید علت آن بررسی شود. یکی از اولین کارهایی که باید انجام داد بررسی فیزیکی است. باید بررسی کرد که در مجاری ادرار مشکلی وجود دارد یا خیر؟ چرا که بسیاری از مشکلات جسمانی هم ممکن است در کودکان چنین مشکلی را ایجاد بکند. باید دید که حجم مثانه اش کوچک است یا نه.
برخی از بچه ها به دلیل کوچکی حجم مثانه نمی توانند مقدار زیادی ادرار را در آن جای بدهند. در طول روز به چنین کودکانی باید مایعات بیشتری داد و تعداد دفعاتی که برای تخلیه مثانه به دستشویی می روند باید بیشتر باشد. بچه ها در شب به سختی بیدار می شوند. زمانی که باید ادرار تخلیه شود، مغز باید فرد را بیدار بکند. مشکلی که در اینجا وجود دارد خواب سنگین بچه هاست. اگر دقت کنید می بینید که بچه هایی که شب ادراری دارند خوابشان سنگین است و به همین دلیل بیدار نمی شوند. بهتر است این کودکان از ساعت ۶ بعدازظهر به بعد مایعات کمتری بیاشامند و دفعات بیشتری به دستشویی بروند. کودک یکی دو ساعت بعد از اینکه به خواب رفت، دائم تکان می خورد، یعنی ادرار دارد و مادر باید او را بیدار بکند و به دستشویی ببرد. این شیوه باید تا زمانی ادامه یابد که کودک خودش بتواند بیدار شود. هیچ اشکالی ندارد که کودک در طول شب بیدار شود و مثانه اش را تخلیه کند. به ویژه کودکانی که مثانه شان کوچک است باید آن قدر تمرین کنند که این کار به صورت عادت دربیاید و این مهم ترین نکته است.
البته در برخی از کودکان هم شب ادراری از ابتدای زندگی رخ نداده و بعد پیش آمده است. به این حالت، شب ادراری ثانویه گفته می شود. بعضی از کودکان شب ادراری اولیه دارند، یعنی از همان ابتدا، شب ادراری داشته اند. شب ادراری ثانویه حاکی از نوعی افسردگی است و باید درمان شود.
منبع: پاسخ به والدین، دکتر سیما فردوسی، تهران: انتشارات صابرین، چاپ سیزدهم، 1394.
شب ادراری در کودکان زیر پنج سال کم و بیش اتفاق می افتد. کودکان زیر پنج سال گاه و بیگاه نمی توانند ادرار خود را کنترل کنند. اما اگر شب ادراری بعد از پنج سالگی ادامه پیدا کرد و با شدت تداوم داشت، باید علت آن بررسی شود. یکی از اولین کارهایی که باید انجام داد بررسی فیزیکی است. باید بررسی کرد که در مجاری ادرار مشکلی وجود دارد یا خیر؟ چرا که بسیاری از مشکلات جسمانی هم ممکن است در کودکان چنین مشکلی را ایجاد بکند. باید دید که حجم مثانه اش کوچک است یا نه.
برخی از بچه ها به دلیل کوچکی حجم مثانه نمی توانند مقدار زیادی ادرار را در آن جای بدهند. در طول روز به چنین کودکانی باید مایعات بیشتری داد و تعداد دفعاتی که برای تخلیه مثانه به دستشویی می روند باید بیشتر باشد. بچه ها در شب به سختی بیدار می شوند. زمانی که باید ادرار تخلیه شود، مغز باید فرد را بیدار بکند. مشکلی که در اینجا وجود دارد خواب سنگین بچه هاست. اگر دقت کنید می بینید که بچه هایی که شب ادراری دارند خوابشان سنگین است و به همین دلیل بیدار نمی شوند. بهتر است این کودکان از ساعت ۶ بعدازظهر به بعد مایعات کمتری بیاشامند و دفعات بیشتری به دستشویی بروند. کودک یکی دو ساعت بعد از اینکه به خواب رفت، دائم تکان می خورد، یعنی ادرار دارد و مادر باید او را بیدار بکند و به دستشویی ببرد. این شیوه باید تا زمانی ادامه یابد که کودک خودش بتواند بیدار شود. هیچ اشکالی ندارد که کودک در طول شب بیدار شود و مثانه اش را تخلیه کند. به ویژه کودکانی که مثانه شان کوچک است باید آن قدر تمرین کنند که این کار به صورت عادت دربیاید و این مهم ترین نکته است.
البته در برخی از کودکان هم شب ادراری از ابتدای زندگی رخ نداده و بعد پیش آمده است. به این حالت، شب ادراری ثانویه گفته می شود. بعضی از کودکان شب ادراری اولیه دارند، یعنی از همان ابتدا، شب ادراری داشته اند. شب ادراری ثانویه حاکی از نوعی افسردگی است و باید درمان شود.
منبع: پاسخ به والدین، دکتر سیما فردوسی، تهران: انتشارات صابرین، چاپ سیزدهم، 1394.
