معنای توبه‌ نصوح

پرسش :

توبه‌ نصوح به چه معنایی است؟ آیا نصوح نام کسی بوده است؟

پاسخ :
خداوند در قرآن کریم ما را به توبه‌ی نصوح فرا می‌خواند و در آیه‌ی 8 سوره‌ی تحریم می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید به سوی خدا بازگردید و توبه کنید؛ توبه‌ای نصوح.»
 
کلمه‌ی «نصوح» به معنای خالص است. منظور از توبه‌ی نصوح یا همان توبه‌ی خالص این است که انسان واقعاً از گناهش پشیمان شود و دیگر خود را به گناه آلوده نکند. وقتی معاذبن جبل از پیامبر معنی توبه‌ی نصوح را پرسید، حضرت فرمودند: «توبه‌ی نصوح آن است که شخص توبه کننده به هیچ وجه به گناه باز نگردد؛ آن چنان که شیر هرگز به پستان بر نمی‌گردد.»
 
امام صادق (علیه السلام) هم همین معنی را برای توبه‌ی نصوح ذکر کرده است. امام هادی (علیه السلام) درباره‌ی توبه‌ی نصوح فرموده اند: «توبه‌ی نصوح یعنی باطن انسان در توبه کردن مانند ظاهر او باشد.»
 
مقصود امام هادی (علیه السلام) این است که آدمی از عمق جان توبه کند، نه اینکه در ظاهر خود را توبه کار نشان دهد اما در دل همچنان هوس گناه داشته باشد و برای انجام دوباره‌ی گناه نقشه بکشد.
 
پس نصوح در عبارت «توبه‌ی نصوح» صفت توبه است و منظور از آن شخص معینی نیست. (1)
 
پی‌نوشت:
1. پرسش‌ها و پاسخ‌های دانشجویی، ج40، ص 85.
 
منبع: هفتاد و شش پرسش و پاسخ درباره اخلاق و رفتار، غلامرضا حیدری ابهری، انتشارات قدیانی، 1393.