0
ویژه نامه ها

هدفمند بودن کارهای الهی از منظر قرآن

پرسش :

آیا قرآن هدفمند بودن کارهای الهی را تأئید میکند؟


پاسخ :
قرآن مجید که کلام و سخن خداوند متعال است برای افعال الهی اهدافی را ذکر می کند که در اینجا به چند نمونه از آن اشاره می کنیم:

خداوند متعال در این مورد، در آیه 12 سوره طلاق مى فرماید:
«اللهُ الَّذِى خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَات وَمِنَ الاَْرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الاَْمْرُ بَیْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللهَ عَلَى کُلِّ شَىْء قَدِیرٌ وَأَنَّ اللهَ قَدْ أَحَاطَ بِکُلِّ شَىْء عِلْماً»؛ (خداوند همان کسى است که هفت آسمان را آفرید، و از زمین نیز همانند آنها را; فرمان (و تدبیر) او در میان آنها پیوسته فرود مى آید تا بدانید خداوند بر هر چیز تواناست و اینکه علم خدا به همه چیز احاطه دارد).

هدف از آفرینش آسمانها و زمین دو چیز است: نخست اینکه بدانیم خداوند قادر بر انجام هر کارى است و این مطلب با مطالعه در مخلوقات الهى در دریاها و خشکى ها و جنگل ها و آسمان ها و کهکشانها و درون وجود خود انسان و پرده برداشتن از شگفتى ها و اسرار آن روشن مى شود.

دیگر اینکه بدانیم خداوند بر همه چیز احاطه دارد و هیچ چیز از دید او مخفى و پنهان نمى ماند.

در آیه 5 سوره یونس در مورد خلقت کواکب و ستارگان آسمان چنین آمده است:
«هُوَ الَّذِى جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیَاءً وَالْقَمَرَ نُوراً وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِینَ وَالْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللهُ ذَلِکَ إِلاَّ بِالْحَقِّ یُفَصِّلُ الاْیَاتِ لِقَوْم یَعْلَمُونَ»؛ (او کسى است که خورشید را روشنایى بخش، و ماه را نورافشان قرار داد و براى آن منزلگاه هایى مقرّر کرد، تا عدد سالها و حساب (زمان) را بدانید؛ خداوند این را جز به حق نیافریده؛ او آیات (خود را) براى گروهى که آماده درک حقایقند، شرح مى دهد.

هدف از آفرینش خورشید و ماه استفاده بندگان، بلکه تمام موجودات، از نور آنهاست. علاوه بر اینکه یک نوع تقویم طبیعى است که در دسترس همگان است و همه مردم اعم از باسواد و بى سواد مى توانند با استفاده از آن حساب روزها و ماه ها و سالها را داشته باشند.

در مورد فلسفه خلقت انسان (1) در آیه 56 سوره ذاریات مى خوانیم:
«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالاِْنسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ»؛ (من جن و انس را نیافریدم جز براى اینکه مرا پرستش کنند و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند).

و خداوند متعال در مورد فلسفه بعثت انبیا در آیه 25 سوره حدید مى فرماید:
«لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»؛ (ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنها کتاب آسمانى و میزان (شناسایى حق از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند).

طبق این آیه شریفه، یکى از اهداف بعثت انبیا عدالت اجتماعى است.

هدف از نماز، دورى از فحشا و منکرات: «إِنَّ الصَّلاَةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ». (2)

هدف از روزه، رسیدن به تقواى الهى: «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ». (3)

هدف از حج، منافع مادّى و معنوى: «لِیَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَیَذْکُرُوا اسْمَ اللهِ فِى أَیَّام مَّعْلُومَات». (4)

هدف از قصاص، حیات و زندگى: «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُوْلِی الاَْلْبَابِ». (5)

و هدف از سایر تکالیف، امور دیگرى است که به خود ما برمى گردد.

خلاصه اینکه خداوند در همه کارهایش هدفى را دنبال مى کند، ولى این اهداف نفعى براى ذات پاک او ندارد، چرا که بى نیاز از همه چیز و همه کس است، بلکه منفعت آن به خود انسانها باز مى گردد.

پی‌نوشت‌ها:
(1). شرح بیشتر را در تفسیر نمونه، ج 22، ذیل آیه مذکور مطالعه فرمایید.
 (2). سوره عنکبوت، آیه 45
(3). سوره بقره، آیه 183.
(4). سوره حج، آیه 28.
(5). سوره بقره، آیه 179.

منبع: اهداف قیام حسینى‏، آیت الله العظمى ناصر مکارم شیرازى، انتشارات امام على بن ابى طالب علیه السلام‏، قم‏، 1389 شمسی.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اشتباهات رایج در تصمیم گیری و چگونگی غلبه بر آن ها
اشتباهات رایج در تصمیم گیری و چگونگی غلبه بر آن ها

اشتباهات رایج در تصمیم گیری و چگونگی غلبه بر آن ها

تأثیر ارزش‌ها بر تصمیم‌گیری با استفاده از پویایی مارپیچی
تأثیر ارزش‌ها بر تصمیم‌گیری با استفاده از پویایی مارپیچی

تأثیر ارزش‌ها بر تصمیم‌گیری با استفاده از پویایی مارپیچی

چند توصیه ساده برای بهبود حس جهت‌یابی
چند توصیه ساده برای بهبود حس جهت‌یابی

چند توصیه ساده برای بهبود حس جهت‌یابی

با این افراد مشورت نکنید
با این افراد مشورت نکنید

با این افراد مشورت نکنید

حقایقی که باید در مورد واقعیت قانون جذب بدانید
حقایقی که باید در مورد واقعیت قانون جذب بدانید

حقایقی که باید در مورد واقعیت قانون جذب بدانید

خوزستان زیر آب / ورود فاضلاب به منازل مردم
خوزستان زیر آب / ورود فاضلاب به منازل مردم

خوزستان زیر آب / ورود فاضلاب به منازل مردم

فکر های مثبتی که شما را به موفقیت می‌رساند
فکر های مثبتی که شما را به موفقیت می‌رساند

فکر های مثبتی که شما را به موفقیت می‌رساند

ویروس های گلخانه ای از ایدز تا کرونا
ویروس های گلخانه ای از ایدز تا کرونا

ویروس های گلخانه ای از ایدز تا کرونا

فکر کردن در شرایط بحرانی
فکر کردن در شرایط بحرانی

فکر کردن در شرایط بحرانی

مجتهد جنگلی یا میرزا کوچک خان
مجتهد جنگلی یا میرزا کوچک خان

مجتهد جنگلی یا میرزا کوچک خان

مهارت قاطعانه رفتار کردن
مهارت قاطعانه رفتار کردن

مهارت قاطعانه رفتار کردن

راه هایی برای تقویت عزت نفس شریک زندگی‌تان
راه هایی برای تقویت عزت نفس شریک زندگی‌تان

راه هایی برای تقویت عزت نفس شریک زندگی‌تان

استدلال استقرایی و چگونگی استفاده از آن
استدلال استقرایی و چگونگی استفاده از آن

استدلال استقرایی و چگونگی استفاده از آن

خلاصه بازی فوتبال پرسپولیس 3 - شهرخودرو 0
خلاصه بازی فوتبال پرسپولیس 3 - شهرخودرو 0

خلاصه بازی فوتبال پرسپولیس 3 - شهرخودرو 0

گل سوم پرسپولیس به شهرخودرو با شوت زیبای سرلک
گل سوم پرسپولیس به شهرخودرو با شوت زیبای سرلک

گل سوم پرسپولیس به شهرخودرو با شوت زیبای سرلک

چرخه PDCA چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟
چرخه PDCA چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

چرخه PDCA چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟

چگونگی حل مسئله با استفاده از روش سیمپلکس
چگونگی حل مسئله با استفاده از روش سیمپلکس

چگونگی حل مسئله با استفاده از روش سیمپلکس

اصل عدم زیاده از تعریف تا بررسی آن
اصل عدم زیاده از تعریف تا بررسی آن

اصل عدم زیاده از تعریف تا بررسی آن

گل دوم پرسپولیس تهران به شهر خودرو در هفته چهارم لیگ 99-1400
گل دوم پرسپولیس تهران به شهر خودرو در هفته چهارم لیگ 99-1400

گل دوم پرسپولیس تهران به شهر خودرو در هفته چهارم لیگ 99-1400

فخری‌ زاده چگونه شناسایی و تعقیب شد؟
فخری‌ زاده چگونه شناسایی و تعقیب شد؟

فخری‌ زاده چگونه شناسایی و تعقیب شد؟

چگونه می توان با استفاده از چارچوب Cynefin جلوی تصمیمات اشتباه را گرفت
چگونه می توان با استفاده از چارچوب Cynefin جلوی تصمیمات اشتباه را گرفت

چگونه می توان با استفاده از چارچوب Cynefin جلوی تصمیمات اشتباه را گرفت