چهارشنبه، 25 اسفند 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

در مورد فاطمه بنت الحسين ـ عليه السلام ـ كه مي‌گويند پس از شهادت پدرش خطبه‌اي هم خوانده است، توضيح دهيد؟


پاسخ :
در جريان حادثه كربلا امام حسين ـ عليه السلام ـ همراه هفتاد و دو تن از ياران فداكارشان به شهادت رسيدند. اما زنان و فرزندان و خواهران و بستگان آن حضرت كه در جريان اين حادثه زنده ماندند، به خاطر نقش و رسالت مهمي كه بر دوش آنان گذاشته شده بود، مي‌بايست پيام مهم قيام و اهداف و فداكاري آن حضرت و اصحابشان را به گوش مسلمانان و نسل‌هاي بعد برسانند. يكي از اين افراد فاطمه دختر امام حسين ـ عليه السلام ـ است كه در اين راستا نقش ويژه‌اي داشته است. در كوفه خطبه‌اي پرشور ايراد كرده است و دراين خطبه يزيد و يزيديان را رسوا نموده است. ما در مورد اين بانوي گرامي ابتدا به گوشه‌اي از فضائلش اشاره مي‌كنيم. سپس مطالبي را در مورد زندگي ايشان، ازدواج و فرزندانشان بيان كرده و در پايان به خطبه‌اي كه ايشان در كوفه خوانده اشاره خواهيم كرد.
در «رياحين الشريعه» آمده است: «فاطمه در سن از خواهرش سكينه بزرگتر و در فضل و جلالت و شرافت از وي برتر است. زيرا كه اين مكرّمه از آن خانم‌هاي سه گانه معظمه‌اي است كه وسايط تبليغ را داشته و ... و ابوالجارود مي‌گويد: من از امام باقر ـ عليه السلام ـ شنيدم كه مي‌فرمود: روز عاشورا كه وقت شهادت حضرت سيد‌الشهداء ـ عليه السلام ـ فرا رسيد، در آن وقت پدرم(امام زين العابدين(ع)) به شدت مريض بود، حضرت امام حسين ـ عليه السلام ـ دختر خود فاطمه را طلبيد و كتابي سربسته به او سپرد و وصيّت ظاهره و باطنه به او نمود و آن كتاب را فاطمه به پدرم علي بن الحسين ـ عليه السلام ـ سپرد. آن كتاب فعلاً نزد ماست. ابي الجارود از محتواي كتاب پرسيد. حضرت فرمود: به خدا قسم آنچه محل احتياج فرزند آدم است از روزي كه خداوند متعال آدمي را آفريد تا هنگامي كه دنيا فاني شود ... »[1]
«فاطمه دختر امام حسين ـ عليه السلام ـ به جمالِ زيبا و كمالِ تقوي و بلوغ فضائل و محاسن اخلاق نظيري نداشت و از كمال حسن او را «حور العين» مي‌گفتند.»[2] اين بانوي گرامي يكي از روات (راويان حديث) بوده است.[3] در اين زمينه «طبرسي» مي‌نويسد: «حسين بن علي بن حسين اخبار زيادي را روايت كرده من جمله از پدرش علي بن حسين و برادرش ابي جعفر و عمه‌اش فاطمه بنت الحسين ـ عليها السلام ـ .»[4]
«ازدواج اول ايشان با حسن مثنّي فرزند امام حسن مجتبي ـ عليه السلام ـ است»[5] فرزندان ايشان از حسن مثني سه پسر و دو دختر بود به نام‌هاي «عبدالله (عبدالله محض)»، «ابراهيم (ابراهيم عُمر)»، «حسن (حسن مثلث)»، «زينب» و «ام كلثوم».[6] «زوج دوم او عبدالله بن عمر بن عثمان بن عفان بود و «محمد ديباج» از وي متولد شد كه به دست منصور به قتل رسيد.».[7] سپس عبدالرحمن بن ضحاك بن قين از او خواستگاري كرد اما فاطمه بنت الحسين ـ عليه السلام ـ از قبول اين امر سر باز زد.[8]
در منابع تاريخي آمده است كه عبدالرحمن بر اين امر اصرار داشت. «سر انجام عبدالرحمن بعد از امتناع فاطمه او را تهديد كرد سپس فاطمه از عبدالرحمن شكايت كرد.»[9] فاطمه نامه‌اي به يزيد بن عبدالملك نوشت و از عبدالرحمن شكايت كرد. يزيد عبدالرحمن را از امارت مدينه برداشت و اموال او را نيز مصادره كرد.[10]
اين بانوي بزرگوار در حادثه كربلا حضور داشته و سپس به همراه اسرا به كوفه آورده شد در اين شهر خطبه‌اي خوانده است كه : « اين خطبه را طبرسي در احتجاج از زيد بن موسي بن جعفر از پدرش از آباء گرامي‌اش روايت كرده است.»[11] همچنين سيد بن طاوس اين خطبه را در كتاب «لهوف» ذكر كرده است. قسمت‌هايي از اين خطبه را نقل مي‌كنيم:
«سپاس خداي را به شماره ريگ‌ها و سنگ‌ها ... شريكي براي او نيست و محمد بنده و فرستاده خداست و گواهي مي‌دهم كه فرزندان او را در كنار فرات سر بريدند، بي آنكه خوني از آنان طلب‌كار باشند ... ديروز جماعتي كه به زبان مسلمان و در دل كافر بودند. فرزند پيغمبرت را در سرزمين كربلا كشتند. هلاكت بر آنان باد ... اي اهل كوفه اي اهل مكر و خدعه خداوند ما را به شما مبتلا ساخت و شما را به وسيله ما امتحان و آزمايش نمود، خداوند شما را به كيفر كارهاي خود معذّب خواهد نمود ... »[12] «مردم با صداي بلند گريستند و گفتند: اي دختر پاكان و پاكيزگان دل‌ها و سينه‌هاي ما را آتش زدي و جگر‌هاي ما را به آتش حزن و اندوه سوزاندي ديگر بس كن، پس فاطمه ـ عليها السلام ـ ساكت شد».[13] در مورد فاطمه بنت الحسين ـ عليه السلام ـ روايت شده كه: «در شام مردي از اهل شام به سوي او نگريست و به يزيد گفت اي امير المؤمنين اين كنيز را به من ببخش! فاطمه به عمه‌اش زينب ـ سلام الله عليها ـ گفت: عمه جان يتيم شدم و اينك مي‌خواهند مرا به كنيزي ببرند. زينب ـ عليها السلام ـ فرمود: نه اين فاسق نمي‌تواند چنين كار انجام دهد. مرد شامي از يزيد پرسيد اين كنيز كيست؟ يزيد گفت: فاطمه دختر حسين ـ عليه السلام ـ و آن هم زينب دختر علي بن ابيطالب ـ عليه السلام ـ است. مرد شامي گفت: اي يزيد خدا تو را لعنت كند به خدا قسم من گمان مي‌كردم آنان اسيران رومي هستند. يزيد گفت: به خدا قسم تو را به آنان ملحق مي‌كنم سپس دستور داد آن مرد را كشتند.»[14]
نتيجه: فاطمه بنت الحسين ـ عليه السلام ـ يكي از دختران امام حسين ـ عليه السلام ـ بوده است كه در حادثه كربلا حضور داشته و شهامت پدر بزرگوارش و ساير اصحاب آن حضرت را مشاهده كرده است و از راويان حديث بوده و خطبه‌اي پرشور در كوفه ايراد نموده است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. لهوف سيد بن طاووس؛
2. رياحين الشريعه، ج3، ذبيح الله محلاتي.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . محلاتي، ذبيح‌الله، رياحين الشريعه، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ج3، ص281 و 282.
[2] . همان، ص284.
[3] . محمد بن جرير طبري، الرسل و الملوك، بيروت، مؤسسه الاعلمي، ج4، ص355.
[4] . طبرسي، اعلام الوري، قم، مؤسسه آل البيت ـ عليهم السلام ـ ، چاپ 1، سال 1417، ج1، ص495.
[5] . محلاتي، ذبيح‌الله، پيشين. ص282.
[6] . همان، ص283.
[7] . همان، ص284.
[8] . ابن كثير، البدايه و النهايه، بيروت، داراحياء التراث العربي، چ اول، سال 1408، ج9، ص256.
[9] . ابن خلدون، تاريخ ابن خلدون، بيروت، داراحياء التراث العربي، چاپ چهارم، ج3، ص84.
[10] . ابن كثير، پيشين، ص213، و رياحين الشريعه، ج3، ص284.
[11] . محلاتي، ذبيح الله، پيشين، ص285.
[12] . سيد بن طاووس، لهوف، ترجمه عقيقي بخشايشي، قم، دفتر نشر نويد اسلام، 1378، ج5، ص179 تا 185.
[13] . همان، ص185.
[14] . سيد بن طاووس، پيشين، ص220.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم