شنبه، 27 فروردين 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

شبهه: شیعیان جمله «حی علی خیرالعمل» را در اذان وارد کرده و به این وسیله بدعت ایجاد کرده‌اند.


پاسخ :
بدعت به معنای دینی نو یا قانون نو آوردن که در کتاب و سنت اصلی نبوده است،[1] و این کاری ناپسند و حرام شمرده شده است، چنان که پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «ایاکم والبدع فان کل بدعه ضلاله و کل ضلاله واهلها فی‌النار؛ از بدعت‌ها دوری کنید چون هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی به دوزخ ختم می‌شود.»
جمله «حی علی خیرالعمل» از ابتدا جزء اذان بوده و تمام دانشمندان و علما شیعه به این واقعیت معتقدند، و آن چه مورد بحث قرار گرفته و شیعیان معتقدند که به اذان اضافه شده و نوعی بدعت رخ داده است، جایگزینی جمله «الصلوه خیر عن النوم» به جای «حی علی خیرالعمل» می‌باشد.
بنابراین، هرکس به جای «حی علی خیرالعمل» جمله «الصلوه خیر من النوم» بگوید، بدعت‌گذاری کرده و مخالفت با سنت و اجماع اهل‌بیت ـ علیه السلام ـ کرده است.[2]
حضرت امام رضا ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: «الصلوه خیر من النوم بدعه بنی‌امیه و لیس ذلک من اصل الاذان؛[3] جمله الصلوه خیر من النوم» بدعت بنی‌امیه است و چنین جمله‌ای جزء اصل اذان نیست».
جمله «الصلاه خیر من النوم» را اهل‌سنت به‌طور معمول بعد از ذکر «حی علی الصلوه» در اذان صبح می‌گویند و فقها در اصطلاح آن را تثویب در اذان می‌نامند، در صحیح بودن تثویب، خود اهل‌سنت نیز اختلاف وجود دارد، چنان که برخی ذکر آن را در اثنای اذان لازم دانسته و برخی مکان آن را بعد از اذان می‌دانند.[4]
علت اختلاف نیز وجود روایاتی است که در ظاهر با‌هم تناقض دارند، چون برخی روایات وارده شده که پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ جمله «الصلاه خیر من النوم» را به اذان افزوده، ولی در مقابل روایاتی نیز وجود دارد که دلالت براین مطلب دارد که جمله یاد شده را ابوبکر و عمر به اذان اضافه کرده‌اند.[5]
تثویب در اذان به نظر علمای شیعه بدعت و حرام است، و افزودن جمله «الصلاه خیر من النوم» به اذان در قرآن و روایات اسلامی نیامده و روایاتی هم وجود دارد که از افزودن جمله مذکور به اذان نهی کرده است. و براساس روایات اسلامی جمله «حی علی خیر العمل» جزء اذان بوده، ولی در زمان برخی از خلفا به دلایلی حذف شده است، ‌از جمله دلایلی که باعث حذف جمله «حی علی‌خیرالعمل» شد عبارتند از: الف. خلیفه دوم بر منبر رفت و گفت سه چیز در عهد رسول خدا بود که من از آن‌ها نهی و آن‌ها را حرام می‌کنم و با متخلفان برخورد خواهم کرد، ازدواج موقت، متعه حج (حج تمتع) و جمله «حی علی‌خیرالعمل».[6]
بنابراین، ‌خلیفه دوم با این توجیه که چون مردم در جهاد بودند و تصور می‌کردند خیرالعمل تنها نماز است و ممکن بود جهاد را ترک کنند جمله یاد شده را حذف کرد،‌بعدها نیز به‌طور کلی این ذکر به فراموشی سپرده شد و به یک بدعت تبدیل گشت.[7] بنابراین، براساس روایات معتبر شیعه و از طرفی اختلاف میان اهل تسنن برسر افزودن جمله «الصلاه خیر من النوم» به اذان، و مخدوش بودن روایات موافقان ذکر «الصلاه خیر من النوم» در نتیجه جمله «حی علی خیر العمل» جز اذان بوده و در زمان پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ نیز جز اذان بوده است.[8]
[1] . ر.ک: سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، تهران، انتشارات مفید، چاپ دوم،1376ش، ج3، ص93.
[2] . ر.ک: الشریف المرتضی، رسائل المرتضی، تهران، دارالقرآن، مطبعه سیدالشهداء، 1405 ق، ج1، ص 297.
[3] . ر.ک: محقق حلی،‌شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام،‌تهران، انتشارات استقلال، الطبعه الثانیه، 1409، ج 1، ص 60.
[4] . ر.ک: الامام الشافعی، کتاب‌الامام، بیروت، دارالفکر، الطبعه الثانیه، 1403 ق، ج 1، ص 104.
[5] . ر.ک: متقی هندی،‌کنزالعمال، بیروت، مؤسسه الرساله، بی‌تا، ج 8، ص 357.
[6] . ر.ک: علی‌بن یونس نباطی بیاضی، الصراط المستقیم، نجف، کتابخانه حیدریه، 1384ق، ج 3، ص 357.
[7] . ر. ک: سید عبدالحسین شرف الدین، النص و الاجتهاد، قم، انتشارات سیدالشهداء، الطبعه الاولی، 1404 هـ . ، ص 239.
[8] . برای آگاهی بیشتر ر.ک: شیخ صدوق، ‌علل الشرایع، قم،‌مکتبه الداوری، بی‌تا، ج 2،‌ص 368.
www.andisheqom.com
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران