شنبه، 23 ارديبهشت 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

نظر اهل‏سنت و برادران شيعه درباره شفاعت چيست و اگر شفاعت از نظر ديني حقيقت دارد چه كساني در روز قيامت شفاعت مي‏كنند؟


پاسخ :
شفاعت در لغت از ماده شفع به معناي ضميمه شدن چيزي به چيز ديگر است{1} و در اصطلاح، عبارت است از ضميمه شدن استعداد ناقص كسي كه نياز به شفاعت دارد با دعا، و درخواست شفيع و واسطه كه در نتيجه شخصي شفاعت شده ارتقاي مقام پيدا كرده و يا از عقوبت و عذاب رهايي مي‏يابد /
مسأله شفاعت در قيامت، يكي از اصول مسلّم و خدشه‏ناپذير اسلام است كه همه فرقه‏ها و مذاهب اسلامي به استناد آيات قرآن و روايات، آن را پذيرفته‏اند /
شيخ مفيد از علماي بزرگ شيعه مي‏گويد : «اماميه اتفاق نظر دارند كه پيامبر گرامي 6 و ائمه‏اطهار : در روز رستاخيز، گناهكاران را شفاعت مي‏كنند ».{2}
ابومنصور ماتريدي سمرقندي كه امام اهل‏سنت در مشرق زمين است بعد از نقل آيه «...وَ لا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعٌَْ...»;{3} و آيه «...وَ لا يَشْفَعُونَ اًّلاّ لِمَنِ ارْتَضي...»;{4} مي‏گويد : «اگرچه آيه نخست شفاعت را در ظاهر نفي مي‏كند، ولي آيه دوم اشاره دارد كه شفاعت در اسلام وجود دارد ».{5}
شفاعت در قرآن
در قرآن كريم، آيات فراواني پيرامون شفاعت در قيامت وجود دارد كه اين آيات را مي‏توان در يك جمع‏بندي، به سه دسته تقسيم كرد :
1 - آياتي كه شفاعت را در قيامت نفي مي‏كند، مانند :
«...أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِي يَوْمٌ لا بَيْعٌ فيهِ وَ لا خُلٌَّْ وَ لا شَفاعٌَْ...»;{6} از آنچه به شما روزي داده‏ايم انفاق كنيد، پيش از آن كه روزي فرا رسد كه در آن نه داد و ستدي است و نه دوستي و شفاعتي/
2 - آياتي كه تنها خداوند را به عنوان شفيع معرفي مي‏نمايد، مانند :
«قُلْ لله الشَّفاعَُْ جَميعاً...»;{7} بگو شفاعت همه‏اش از آن خداست/
3 - آياتي كه شفاعت ديگران را مشروط به اذن و فرمان خدا كرده است، مانند :
«...مَنْ ذَا الَّذي يَشْفَعُ عِنْدَهُ اًّلاّ بِاًّذْنِهِ...»;{8} كيست آن كسي كه جز به اذن او، در پيشگاهش شفاعت كند/
با ملاحظه مجموع اين آيات، چنين به نظر مي‏رسد كه شفاعت، مختص خداوند متعال است ولي در عين حال برخي افراد مي‏توانند با اذن و اجازه پروردگار، نسبت به اشخاصي كه زمينه شفاعت دارند، شفاعت كنند /
شفاعت‏گنندگان قيامت
با اثبات وجود شفاعت در قيامت با استفاده از روايت مي‏توان گفت كه افراد زير از اجازه شفاعت كردن برخورداراند/
1 - پيامبر اسلام (ص)
شفاعت رسول گرامي اسلام (ص) در روز قيامت، از موضوعات مورد اتفاق شيعه و سني است و روايات متواتري آن را ثابت مي‏كند ، كه به چند مورد از آن اشاره مي‏شود:
الف) در ذيل آيه شريفه: «...عَسي أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً»;{9} اميد كه پروردگارت تو را به مقامي ستوده برساند. مفسران شيعه و سني با استناد به روايات گفته‏اند كه مقصود از «مقام محمود» مقام شفاعت است كه در روز قيامت به پيامبر اسلام اعطا مي‏شود . در يكي از اين روايات رسول خدا (ص) مي‏فرمايد : «قوله «عَسي أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً» هُوَ المَقامُ الّذي أَشْفَعَ لاِ ُمَّتي فيه»؛ مقصود از «عَسي أَنْ يَبْعَثَكَ» همان مقامي است كه من - به وسيله آن - امتم را شفاعت مي‏كنم/
ب) در ذيل آيه مبارك: «وَ لَسَوفَ يُعْطيكَ رَبُّكَ فَتَرْضي»;{10} و به زودي پروردگارت تو را عطا خواهد كرد تا خرسند گردي. بسياري از مفسران گفته‏اند : مقصود از اين آيه مقام شفاعت است /
ج) رسول خدا (ص) مي‏فرمايد : «أُعْطيتُ خَمْساً . . . وَأُعْطيتُ الشَّفاعََْ فَادّخَرْتُها لاِ ُمَّتي»»;{11} به من پنج چيز داده شد ، از جمله آن شفاعت است كه آن را براي امتم ذخيره نموده‏ام/
د) ابوذر غفاري و سلمان فارسي از رسول خدا (ص) نقل كرده‏اند كه فرمود : «اًِّنَّ الله أَعْطاني مَسْأَلٌُْ فَادَّخَرْتُ مَسْأَلَتي لِشَفاعَِْ المُؤمنينَ مِنْ أُمَّتي يَوْمَ القِيامَِْ فَفَعَلَ ذلكَ»;{12} خداوند يك دعاي مستجاب به من عطا فرمود و من آن را براي شفاعت مؤمنان امتم در روز قيامت نگاه داشتم ، پس خداوند هم آن را پذيرفت /
2 - پيامبران، علما و شهدا
به جز رسول گرامي اسلام (ص) ساير پيامبران نيز از اجازه شفاعت برخورداراند و همچنين دانشمندان و شهدا نيز حق شفاعت كردن دارند/
از علي (ع) نقل شده است كه پيامبر (ص) فرمود : «ثَلاثٌَْ يَشْفَعُون الله عَزَّوَجَلَّ فَيَشْفَعُونَ الأَنْبيأَ ثُمَّ العُلَمأ ثُمَّ الشُّهدأَ»;{13} سه دسته در پيشگاه خداوند شفاعت مي‏كنند و شفاعت آنان نيز پذيرفته مي‏شود ، پيامبران ، دانشمندان و شهدا/
در سنن ابن ماجه - از منابع معتبر اهل‏سنت - آمده است كه رسول خدا (ص) فرمود : «يَشْفَعُ يَوْمَ القِيامَِْ الأَنْبيأُ ثُمَّ العُلَمأُ ثُمَّ الشُّهدأُ»;{14} پيامبران ، علما و شهدا در روز قيامت شفاعت مي‏كنند /
3- فرشتگان و مؤمنان
روايت شده است كه رسول خدا (ص) فرمود : «يَشْفَعُ النَّبيُّونَ وَ المَلائِكَْ والمُؤمِنُونَ»;{15} پيامبران ، فرشتگان و مؤمنان در روز قيامت شفاعت مي‏كنند /
4 - امامان معصوم : و اهل‏بيت رسول خدا (ص)
احاديث و روايات فراواني در منابع شيعه حق شفاعت را براي اهل‏بيت و ائمه : ثابت نموده است /
رسول گرامي اسلام (ص) مي‏فرمايد : «اًِّنّي لأشْفَعُ يَوْمَ القيِامَِْ فَأَشْفَعُ وَ يَشْفَعُ عَلي‏لايم شفاعت مي‏كنيم و شفاعت ما پذيرفته مي‏شود /
[1]. لسان العرب ، ماده شفع /
[2]. اوائل المقالات، شيخ مفيد ، ص عليهاالسلام‏قدس سرهم /
[3]. سوره بقره، آيه عليهماالسلام‏رحمهم الله/
[4]. سوره انبيا، آيه عليهماالسلام‏رضي الله عنه/
[5]. تفسير ماتريدي معروف به تأويلات اهل‏سنت ، ص عليهماالسلام‏رحمهم الله‏قدس سره /
[6]. سوره بقره، آيه رحمهم الله‏قدس سرهم‏رضي الله عنه/
[7]. سوره زمر، آيه رحمهم الله‏رحمهم الله/
[8]. سوره بقره، آيه قدس سرهم‏قدس سرهم‏رضي الله عنه/
[9]. سوره اسرأ، آيه صلي الله وعليه وآله‏عليه‏السلام/
[10]. سوره ضحي، آيه قدس سرهم/
[11]. صحيح، بخاري ، ج قدس سره ، ص عليهماالسلام‏صلي الله وعليه وآله وسلم‏قدس سره، باب صلاْ في مواضع الحنف و العذاب/
[12]. امالي، شيخ طوسي ، ص صلي الله وعليه وآله وسلم‏عليهاالسلام /
[13]. خصال، صدوق ، ص صلي الله وعليه وآله وسلم‏قدس سرهم‏قدس سره /
[14]. سنن، ابن ماجه ، عمر بن يزيد ابوعبداله قزويني، تحقيق محمد فواد عبدالباقي، ج رضي الله عنه ، ص عليهاالسلام‏رحمهم الله‏رحمهم الله‏قدس سره ، باب شفاعت في التزويج/
[15]. صحيح، بخاري ، ج صلي الله وعليه وآله ، ص صلي الله وعليه وآله‏صلي الله وعليه وآله‏عليه‏السلام ، كتاب التوحيد /
[16]. مناقب، ابن شهرآشوب ، ج رضي الله عنه ، ص قدس سرهم‏قدس سره /
www.eporsesh.com
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم