پرسش :

چرا کشورهاى بلوک سرمایه‏ دارى غرب، از جمله آلمان که با کشور عراق هیچ قرار داد دو جانبه ‏اى نداشتند، کمک هاى نظامى خود را به این کشور روانه کردند؟

پاسخ :
از آنجا که انقلاب اسلامى ایران اندیشه جدیدى را وارد سیاست بین‏المللى کرد که مبنى بر اصل نه شرقى، نه غربى بود لذا استقلال کشورى مثل ایران و بسط اندیشه‏هاى ضد استبدادى و ضد امپریالیستى آن در منطقه خاورمیانه مى‏توانست براى جهان سرمایه‏دارى مضر باشد. بنابراین تمام کشورهایى که در بلوک سرمایه‏دارى یا بلوک کمونیستى بودند از اینکه کشورى جداى از ساختار سیاسى موجود بین‏الملل در حال زندگى و رشد و تحول است، ناراضى بودند؛ زیرا مى‏ترسیدند که این آرمان، الگویى براى سایر کشورهاى منطقه و جهان گردد. بنابراین سعى مى‏کردند تا از استقلال آن جلوگیرى نمایند. کشور آلمان نیز هر چند قرار داد همکارى متقابل با عراق نداشته است ولى به هر حال همانند دیگر متحدین غربى خود در مسیر سیاست‏هاى جهانى و منطقه‏اى آمریکا حرکت مى‏کرد. این کشور نیز چون دیگر کشورهاى غربى تلاش مى‏نمود که از قدرت یافتن ایران انقلابى که تهدیدى علیه منافع غرب محسوب مى‏شد، جلوگیرى به عمل آورد. زیرا پیروزى ایرن تعادل قوا را در منطقه‏ى استراتژیک خلیج فارس به هم زده، باعث روى کار آمدن حکومت‏هاى اسلام‏گرا مى‏شد که این امر از نظر آنها ممکن بود آینده صادرات انرژى را مبهم سازد و از آنجایى که آلمان اکثر نفت خام وارداتى خود را از خلیج فارس تأمین مى‏نمود، بنابراین منافع این کشور این چنین اقتضا مى‏کرد که از هرگونه تهدیدى علیه صادرات انرژى جلوگیرى نماید.
از سوى دیگر، هدف این کشورها کسب سود اقتصادى بوده است. این کشورها داراى صنایع تسلیحاتى بوده و طبیعتا تولید تسلیحات و تجهیزات نظامى اگر به مصرف نرسد، باعث رکود این صنایع خواهد شد. ولى فروش آن به کشورهاى دیگر از طرفى کسب سود بیشتر را در پى دارد و از طرف دیگر موجب مى‏شود که این صنایع که ابزار قدرت هر کشورى نیز هست، پویا و روز آمد باقى بماند. علاوه بر این عامل اقتصادى، فروش تسلیحات به کشورها در چارچوب سیاست کلان و ارزش‏هاى مورد نظر آنها صورت مى‏گیرد. بدیهى است کشورى چون ایران که شعارهایى مغایر با اهداف و منافع قدرت‏هاى سلطه‏گر مطرح ساخته بود نمى‏توانست دریافت کننده این تسلیحات باشد حتى اگر پول آن را نقدا پرداخت مى‏کرد؛ و بر عکس عراق که در مقابل چنین کشورى قرار گرفته بود مجاز به دریافت همه گونه سلاحى بود. اخبار و اطلاعات نشان مى‏دهد آلمان با فروش سرى بعضى از تجهیزات سلاح‏هاى شیمیایى به عراق، سود سرشارى را به خود اختصاص داده است.
منبع: جنگ ایران و عراق، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، فرهاد درویشی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ