پرسش :

ﻣﻌﻨﺎى وﻗﻒ ﻋﺎم و وﻗﻒ ﺧﺎص ﭼﻴﺴﺖ؟ ﻋﺪه اى ﻣﻰﮔﻮﻳﻨﺪ: ﺗﻐﻴﻴﺮ وﻗﻒ ﺧﺎص ﺑﺮﺧﻼف ﻗﺼﺪ واﻗﻒ و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﻣﻠﻚ ﺧﺎص ﺟﺎﻳﺰ اﺳﺖ، آﻳﺎ اﻳﻦ ﺳﺨﻦ ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ؟

پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
ﻋﻤﻮم و ﺧﺼﻮص در وﻗﻒ ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﻋﻠﻴﻪ اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ وﻗﻒ ﺧﺎص، وﻗﻒ ﺑﺮ ﺷﺨﺺ ﻳﺎ اﺷﺨﺎص ﻣﻌﻴﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ وﻗﻒ ﺑﺮ اوﻻد و ﻳﺎ وﻗﻒ ﺑﺮ زﻳﺪ و ﻓﺮزﻧﺪان او و وﻗﻒ ﻋﺎم وﻗﻒ ﺑﺮ ﺟﻬﺎت و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺴﺎﺟﺪ و ﻣﻜﺎنﻫﺎى اﺳﺘﺮاﺣﺖ و ﻣﺪارس و اﻣﻮر ﻣﺸﺎﺑﻪ دﻳﮕﺮ و ﻳﺎ وﻗﻒ ﺑﺮ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻛﻠﻰ ﻣﺜﻞ ﻓﻘﺮا و اﻳﺘﺎم و ﺑﻴﻤﺎران و ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ در راه ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن اﺳﺖ و اﻳﻦ اﻗﺴﺎم ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﺗﻔﺎوﺗﻰ از ﺟﻬﺖ اﺻﻞ وﻗﻒ ﻧﺪارﻧﺪ، ﻫﺮ ﭼﻨﺪ از ﺣﻴﺚ اﺣﻜﺎم و آﺛﺎر ﺗﻔﺎوت دارﻧﺪ، ﻣﺜﻼ وﺟﻮد ﻣﺼﺪاق ﻣﻮﻗﻮف ﻋﻠﻴﻬﻢ در ﺧﺎرج ﻫﻨﮕﺎم اﺟﺮاى ﺻﻴﻐﻪ وﻗﻒ ﻫﻢ ﺷﺮط ﻧﻴﺴﺖ در ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ در وﻗﻒ ﺧﺎص ﺷﺮط ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در وﻗﻒ ﺑﺮ ﺟﻬﺎت و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﻗﻒ اﻧﺘﻔﺎع ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺴﺎﺟﺪ و ﻣﺪارس و ﻗﺒﺮﺳﺘﺎنﻫﺎ و ﭘﻞﻫﺎ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ، وﻗﻒ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ وﺟﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺮوش ﻧﻴﺴﺖ ﺣﺘﻰ اﮔﺮ ﺧﺮاب ﺷﻮد، ﺑﺮ ﺧﻼف وﻗﻒ ﺧﺎص و وﻗﻒ ﺑﺮ ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻛﻠﻰ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﻗﻒ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻛﻪ ﻓﺮوش و ﺗﺒﺪﻳﻞ آﻧﻬﺎ در ﺑﻌﻀﻰ از ﺣﺎﻟﺖﻫﺎى اﺳﺘﺜﻨﺎﻳﻰ ﺟﺎﻳﺰ اﺳﺖ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390