تفریحات سالم و ورزش در روایات اهل بیت (علیهم السلام)

تفریح و ورزش، امری واجب برای سلامتی جسم و روان آدمی است.
 

چکیده : تفریحات سالم و ورزش از عوامل تامین کننده سلامتی آدمی اند که در روایات اهل بیت (علیهم السلام) اهمیت ویژه ای به آنها داده شده و برای آنها مصادیقی را ذکر کرده اند. یکی از آثار بهره مندی از تفریحات سالم و حلال، تقویت و یاری انسان در انجام دیگر امور دینی و زندگی است. با ما همراه باشید تا در این مورد بیشتر بدانید.

تعداد کلمات 978 / تخمین زمان مطالعه 5 دقیقه 

رسول خداوند (صلی الله علیه و آله) می فرماید: خردمند اوقات روزانه اش را به چهار بخش قسمت می کند:... بخشی از آن را برای بهره جویی از حلال قرار می دهد و این بخش قسمت های دیگر را تقویت می کند و مایه آرامش و آسایش قلب می شود.[1]
 

رسول خداوند (صلی الله علیه و آله) می فرماید: به سرگرمی و بازی بپردازید، زیرا دوست ندارم سختگیری و خشونت در دینتان مشاهده شود.[2]
امیرمؤمنان (علیه السلام) در تفسیر آیه «لا تنس نصیبک من الدنیا»[3] می فرماید: سلامتی، توانایی، فراغت، جوانی، نشاط، بی نیازی و ثروت خود را فراموش نکن و با بهره گیری (سالم) از آنها در پی آخرت باش.[4]
امام صادق (علیه السلام) می فرماید: در حکمت آل داود آمده که برای مسلمان خردمند سزاوار است که جز میان سه کار نگردد: ترمیم زندگی، توشه یابی برای آخرت و لذتی در غیر حرام.[5]
امام کاظم (علیه السلام) می فرماید: بکوشید شبانه روز خود را در چهار بخش تنظیم کنید: بخشی برای مناجات با خدا، بخشی برای تأمین هزینه زندگی، بخشی برای همنشینی با برادران و دوستان مورد اعتمادی که با صفای باطن در عیب زدایی شما  سهم دارند و بخشی نیز برای لذت جویی از حلال.[6]
همان حضرت می فرماید: برای خویش از لذایذ حلال دنیا بهره ای در نظر بگیرید، تا حدی که به بی مبالاتی [دوری از مروت] و اسراف نرسد و بدین وسیله به کارهای دینی بپردازید، زیرا روایت شده است: کسی که دنیایش را برای دینش رها کند از ما نیست.[7]
 

امیر مؤمنان (علیه السلام) می فرماید: اوقات سرور و شادمانی فرصت مناسبی برای طراوت روح و جان است[8] ؛ نیز می فرماید: سرور و شادمانی مایه انبساط روان و افزایش طراوت است.[9]
 

اسب دوانی و تیراندازی: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می فرماید: محبوب ترین سرگرمی نزد خدا اسب دوانی سوارکاری و تیراندازی است؛[10] نیز می فرماید: تیراندازی و سوارکاری کنید که تیراندازی نزد من محبوب تر است.[11]
همچنین می فرماید: سوارکاری مایه سرور و شادابی است.[12]
باز می فرماید: سرگرمی مؤمن در تادیب اسب و تیراندازی و بهره وری با همسر است.[13]
از انس ابن مالک پرسیدند: آیا شما در زمان رسول خدا(صلی الله علیه و آله) مسابقه اسب سواری میدادید؟ گفت: آری، رسول خدا با اسبش مسابقه داد و سبقت گرفت و از این کار مسرور شد و خوشش آمد.[14]
امام صادق (علیه السلام) فرمود: رسول خدا شتری داشت که هیچ وقت در مسابقه عقب نمی افتاد. روزی آن حضرت با عربی بادیه نشین مسابقه داد و شتر آن اعرابی بر شتر پیامبر هند، پیشی جست. مسلمانان از این پیش آمد اندوهگین شدند رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: این شتر خود را برتر دید و خدا را سزاست که هیچ چیز برتری نجوید جز آنکه خدا او را فرو نشاند.[15]
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بر گروهی از انصار گذشت که تیراندازی می کردند. آن حضرت وارد یکی از گروه هایی شد که با هم مسابقه تیراندازی می دادند.[16]
امام صادق (علیه السلام) در میادین مسابقه تیراندازی و اسب دوانی حاضر می شد.[17]
رسول خداوند (صلی الله علیه و آله) می فرماید: هرکس تیراندازی را پس از آموختن آن ترک کند به راستی نسبت به استادش [و آنچه آموخته] ناسپاسی کرده است.[18]
شنا و ریسندگی: رسول خداوند (صلی الله علیه و آله) می فرماید: بهترین سرگرمی مرد مؤمن شنا و بهترین سرگرمی زن ریسندگی است.[19]
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از مردی که شنا و تیراندازی می کرد خوشش می آمد؛[20] همچنین می فرماید: تیراندازی و شنا را به پسرانتان بیاموزید.[21]
لطیفه گویی: امام باقر (علیه السلام) می فرماید: سرگرمی مؤمن در سه چیز است: بهره وری از همسر، شوخی با دوستان و نماز شب.[22]
 

امیر مؤمنان (علیه السلام) نقل شده است: مهره بازی، تیله بازی، جویدن سقز، پوشیدن لباسی که آدمی را انگشت نما می کند و گشودن دکمه های لباس خصلت هایی از اخلاق قوم لوط است.[23]
امام باقر (علیه السلام) می فرماید: انواع بازی های قمار جزو میسر شمرده می شود [که در قرآن، کاری شیطانی شمرده شده است[24]].[25]
امام رضا (علیه السلام) می فرماید: خدا بندگانش را از همه قمارها (: بازی های دارای برد و باخت) نهی و به اجتناب از آنها امر فرمود و آنها را رجس و پلیدی نامید و فرمود: پلیدی هایی هستند که گرایش به آنها برخاسته از وسوسه های شیطان است، پس از آنها بپرهیزید....[26]

 
منبع: کتاب «مفاتیح الحیات»
نویسنده: آیت الله العظمی جوادی آملی (حفظه الله)

پی نوشت :
[1] .معانی الاخبار، ص 334.
[2] . الجامع الصغیر، ج 1، ص 239.
[3] . سوره قصص، آیه 77.
[4] . الدعوات، ص 122.
[5] . الکافی، ج 5، ص 87.
[6] .تحف العقول، ص 409.
[7] . همان، ص 410.
[8] .غررالحکم، ص 319.
[9] .همان.
[10] . الجامع الصغیر، ج 1، ص38.
[11] .همان، ص 146.
[12] . عیون اخبارالرضا (علیه السلام)، ج 2، ص 40.
[13] .الکافی، ج 5، ص 50.
[14] . عوالی الئالی، ج 3، ص 265.
[15] . المحاسن، ص 122؛ وسایل الشیعه، ج 15، ص 378.
[16] . عوالی الئالی، ج 3، ص 266.
[17] . الکافی، ج 5، ص 50.
[18] . الجامع الصغیر، ج 1، ص 146.
[19] .همان، ص 627.
[20] .الدرالمنثور، ج 3، ص 193.
[21] . النوادر، ص 49.
[22] . الخصال، ص 161.
[23] . همان، ص 331.
[24] . سوره مائده، آیه 90.
[25] . مجمع البیان، ج 3، ص 370.
[26]  فقه الرضا (علیه السلام)، ص 284.