0
ویژه نامه ها

سیره اخلاقی امام حسین (علیه السلام) در برخورد با خانواده (بخش اول)

یکی از بهترین الگوهای زندگی، انبیای الهی و ائمه معصومین (علیهم السلام) هستند. برخورد با خانواده، درخواست ها و نیازهای آنان، الگوهایی را طلب می کند که سیره اهل بیت می تواند در این امر کمک کار و راهبر باشد. در این نوشتار به بررسی سیره اخلاقی امام حسین (علیه السلام) در برخورد با خانواده می پردازیم.
سیره اخلاقی امام حسین (علیه السلام) در برخورد با خانواده (بخش اول)
سیره امام حسین (علیه السلام) یکی از بهترین سیره ها در برخورد با خانواده است. 
 

اشاره

خداوند متعال، رسول خدا(ص) و اهل بیت(ع) او را برای اهل عالم، به ویژه پیروانشان، به عنوان الگو آفریده است. مسلمانان جهان وظیفه دارند در تمام شئونات زندگی اعم از فردی، اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و غیره به آنان اقتدا نمایند.
 
یکی از نکات قابل توجّه در سیره پیشوایان معصوم(ع) نحوه رفتار آنان با خانواده است. در این نوشتار مختصر برآنیم تا با مراجعه در منابع تاریخی به گوشه هایی از سیره اخلاقی امام حسین(ع) در خانواده بپردازیم؛ هر چند به خاطر طبیعت موضوع و نیز شرایط اجتماعی، حجم شواهد و مواردِ بر جای مانده در تاریخ، در این خصوص فراوان نیست؛ همین اندک نیز بسیار ارزشمند و گویاست.
 

احترام به همسر

احترام به همسر از عواملی است که در تربیت فرزندان، تأثیر فراوانی دارد. مادری که در خانه، عزیز باشد و مورد تکریم شوهرش قرار گیرد، با روحی سرشار از عاطفه و آرامش و احساسِ شخصیت، فرزندان را تربیت خواهد نمود. به عکس اگر همسر در خانه مورد آزار و اذیت روحی و جسمی قرار گیرد و شخصیتش در خانه و پیش فرزندان تحقیر شود، بدیهی است که از روان سالمی برخوردار نخواهد بود و در نتیجه، آرامش خود را از دست داده و اضطراب و نگرانیِ او در فرزندان نیز تأثیر خواهد گذاشت.
 
انسان در دوران زندگی با حوادث و مسائلی روبه رو می شود که او را نگران و متأثر می سازد. فردی که احساس کند از طرف دیگران مورد ستم واقع شده، اگر برای رسیدن به حقّ خود تلاش کند و نتواند به آن برسد، دچار نگرانی خواهد شد. حال اگر برای زن یا شوهر چنین مشکلی پیش آید و با حالت تأثر وارد خانه شود، ممکن است گلایه کرده و از همسر انتظار داشته باشد که در این شرایط به او کمک کند و از او دفاع نماید. و در نتیجه، هرگونه تصوّرِ کوتاهی را در این رابطه دور از انتظار می داند.
 
همسر در این حالت های ویژه، باید سعی کند با مهربانی، احترام و دلجویی چنان رفتار کند که از اندوه و تأثر او بکاهد. در چنین شرایطی، سخنان منطقی و محترمانه همسر می تواند اثبات نماید که: من در دفاع از حقّ تو کوتاهی نکرده ام و آنچه مصلحت بوده و توان داشتم انجام داده ام.
 
حضرت زهرا(س) پس از رحلت رسول مکرّم اسلام(ص) وقتی فدک را به ناحق از او گرفتند، برای دفاع از حقّ خویش و بازگرداندن حقّش، نزد خلیفه وقت رفت؛ امّا با ارائه استدلال های منطقی، موفّق نشد حقّ خود را بستاند، بنابراین با ناراحتی و تأثر شدید وارد منزل شد و اظهار ناراحتی نمود، شوهرش، علی(ع) را مورد خطاب قرار داد و گفت:
... هیچ کس از من دفاع نکرد و از ظلم آنها جلوگیری ننمود، خشمگین از خانه بیرون رفتم و پریشان و با شکست و افسردگی بازگشتم، و تو این گونه پریشان نشسته ای! تو همان بودی که گرگان عرب را صید می کردی و اکنون زمین گیر شده ای! یا علی! نه گویندگان را مانع هستی و نه یاوه گویان را دافع! اختیار از کفم رفته،... از این که با تو این گونه سخن می گویم، نزد خدا عذر می خواهم، خواه مرا یاری کنی، یا واگذاری! ای وای بر من در هر پگاه که تکیه گاهم از کف بیرون رفت و بازویم بی رمق گشت.
 
علی(ع) با لحنی محترمانه همسر مهربانش را دلداری داد و فرمود:
ویل و وای بر تو مباد؛ بلکه وای بر دشمنان تو باد! ای دختر برگزیده خدا و یادگار نبوّت، از اندوه و غصّه دست بردار. به خدا سوگند! من در انجام وظیفه سستی نکردم و آنچه قدرت و توان داشتم، انجام دادم.
 
حضرت علی (ع) آن چنان با خونسردی، متانت، دلجویی و احترام در برابر ناراحتی و شکوِه حضرت زهرا(س) برخورد می نماید، که حضرت فاطمه (س) آرام می گیرد و می فرماید:
خداوند مرا کفایت می کند. و بدین گونه کار آنها را به خدا وامی گذارد و ساکت می شود.[1]
 
علی(ع) همواره مواظب بود که از حزن و اندوه زهرا(س) که بعد از پدر بزرگوارش بسیار زیاد شده بود، بکاهد. زهرا(س) به پدرش، پیامبر(ص) علاقه زیادی داشت. حضرت می فرمود: پیراهن پدرم را به من بدهید. و چون پیراهن را می گرفت، آنقدر آن را می بویید تا بیهوش می شد.
 
علی(ع) می فرماید: پیامبر(ص) را در پیراهنش غسل دادم و چون وضع زهرا(س) را مشاهده کردم که با بوییدن آن پیراهن بیهوش می شود، آن را پنهان نمودم.[2]
 
حضرت علی (ع) درباره چگونگی برخورد با همسرش می فرماید:
به خدا سوگند! هرگز کاری نکردم که فاطمه خشمگین شود و او را به هیچ کاری مجبور نکردم...، او نیز هرگز مرا خشمگین نکرد و برخلاف میل باطنی من، قدمی برنداشت.[3]
 
در تاریخ می خوانیم: روز عاشورا هنگامی که هلال بن نافع عازم میدان جنگ بود، همسر جوانش از رفتن او ناراحت شده و به شدّت می گریست.
 
امام حسین(ع) متوجّه آن زوج جوان گردیده و به هلال فرمود:
إنَّ أهلک لایطیبُ لَها فِراقُکَ، فَلَو رأیتَ أن تَختارَ سُرُورَها علَی البَراز[4] همسرت جدایی تو را نمی پسندد، تو آزادی و می توانی خشنودی او را بر مبارزه با شمشیرها مقدم بداری.
 
آن امام همام بالاترین حدّ تکریم را نسبت به فرزند و همسر داشت. حتی آنان را مورد عنایت خاصّ خود قرار داد و آنان نیز علاقه وافری نسبت به حضرتش ابراز می داشتند و آنان نیز علاقه وافری نسبت به حضرتش ابراز می داشتند.
 
مثلاً رباب علاقه وافری به امام حسین(ع) داشت. او در سفر کربلا همراه امام بود و پس از شهادت آن حضرت نیز وفاداریش را به زبان شعر، و نیز در عمل، نشان داد.
 
دو مرثیه از رباب در دسترس، قرار دارد که هر دو دارای معانی بسیار زیبا بوده و خلوص و ارادت رباب را نسبت به آن حضرت نشان می دهد:
 
ترجمه آن چنین است: آن پرتوی که دیگران از درخشش آن بهره می بردند، در کربلا کشته شده و غیر مدفون رها شده است.
 
ای فرزند پیامبر(ص)! خدا از طرف ما تو را پاداش نیکو داده و در وقت میزان تو را از هر زیانی به دور دارد.
تو آن چنان کوه محکمی بوده که من بدان پناه می بردم و تو با رحمت و از سر دینداری با ما همنشینی داشتی.
دیگر چه کسی برای یتیمان و فقیران، مانده؟ و چه کسی است که مسکینان بدو پناه برده و او بی نیازشان سازد؟
به خدا قسم! دیگر سایه ای بعد از تو بر سرم نخواهم پذیرفت تا در میان خاک، پنهان شوم.[5]
رباب در بخشی از این اشعارش ارتباط عمیق خود را با امام حسین(ع) تصویر می کند؛ امام چون کوهی است که پناهگاه آرام بخش رباب بوده و آن حضرت نیز با کمال ملاطفت و از سر دینداری با وی برخورد داشته است.

ادامه دارد...

پی نوشت: 
[1] . احتجاج، طبرسی، ج 1، ص 181 و 282.
[2] . بحارالانوار، ج 43،ص 157، ح 6.
[3] . کشف الغمّه، ج 1، ص 363.
[4] . کلمات الامام الحسین (ع)، ص 447،فرهنگ سخنان امام حسین(ع)، حدیث 8.
[5] . اعیان الشیعه، ج 6، ص 449 ؛اعلام النسا المومنات، ص 347؛ منتهی الامال، ج 1، ص 335.

منبع: سایت حوزه 
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
علی گویم، علی جویم
علی گویم، علی جویم

علی گویم، علی جویم

ماجرای گم شدن سُها در ارتفاعات گلستان / علت مرگ سها رضانژاد چه بود؟
ماجرای گم شدن سُها در ارتفاعات گلستان / علت مرگ سها رضانژاد چه بود؟

ماجرای گم شدن سُها در ارتفاعات گلستان / علت مرگ سها رضانژاد چه بود؟

اکملت لکم ماه با اجرای مرتضی حیدری آل کثیر
اکملت لکم ماه با اجرای مرتضی حیدری آل کثیر

اکملت لکم ماه با اجرای مرتضی حیدری آل کثیر

روزی روزگاری کولبری
روزی روزگاری کولبری

روزی روزگاری کولبری

ماه چهره خلیلی درگذشت / عشقِ ماه‌چهره خلیلی به وطنش / علت مرگ+واکنش ها
ماه چهره خلیلی درگذشت / عشقِ ماه‌چهره خلیلی به وطنش / علت مرگ+واکنش ها

ماه چهره خلیلی درگذشت / عشقِ ماه‌چهره خلیلی به وطنش / علت مرگ+واکنش ها

سهل گیری صاحب خانه ها بر مستأجران در  آینه روایات
سهل گیری صاحب خانه ها بر مستأجران در آینه روایات

سهل گیری صاحب خانه ها بر مستأجران در آینه روایات

نامه جمعی از پزشکان به مراجع تقلید درباره مجالس عزاداری ماه محرم
نامه جمعی از پزشکان به مراجع تقلید درباره مجالس عزاداری ماه محرم

نامه جمعی از پزشکان به مراجع تقلید درباره مجالس عزاداری ماه محرم

عدم مسئولیت دولت در اقدامات قانونگذاری
عدم مسئولیت دولت در اقدامات قانونگذاری

عدم مسئولیت دولت در اقدامات قانونگذاری

منشأ مسئولیت یا عدم مسئولیت دولت
منشأ مسئولیت یا عدم مسئولیت دولت

منشأ مسئولیت یا عدم مسئولیت دولت

مسئولیت اداری و اقسام آن
مسئولیت اداری و اقسام آن

مسئولیت اداری و اقسام آن

شرایط غیر عادی مجریان قانون
شرایط غیر عادی مجریان قانون

شرایط غیر عادی مجریان قانون

قلمروی اصل مشروعیت در نظام اداری
قلمروی اصل مشروعیت در نظام اداری

قلمروی اصل مشروعیت در نظام اداری

علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی
علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی

علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی

کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری
کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری

کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری

چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟
چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟

چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟

نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟
نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟

نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟

محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟
محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟

محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟

چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟
چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟

چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟

راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه
راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه

راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه

تغییر مفهومی در آموزش علوم
تغییر مفهومی در آموزش علوم

تغییر مفهومی در آموزش علوم

آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی
آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی

آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی