هوش هیجانی و خودشکوفایی

یکی از موضوعات مهم در زندگی انسان خودشکوفایی است که جزو دسته نیازهای هرم مزلو نیز به شمار می آید. خودشکوفایی با هوش هیجانی ارتباط مستقیمی دارد که در این نوشتار بدان خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
يکشنبه، 20 بهمن 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
هوش هیجانی و خودشکوفایی
ارتباط مستقیمی میان خوش هیجانی و خودشکوفایی وجود دارد. 
 

هوش هیجانی و خودشکوفایی

هوش هیجانی، یک آرایه چندعاملی از توانایی های هیجانی، شخصی و اجتماعی به هم مرتبط است که به ما کمک می کند با توقعات هر روزی کنار بیاییم، توانایی های اصلی هیجانی، شخصی و اجتماعی که ساختار عاملی این سازه را تشکیل می دهند عبارتند از:
  1. خودحرمتی: توانایی ادراک و ارزیابی دقیق خودمان
  2.  خودآگاهی هیجان: توانایی درک و آگاهی از هیجانات شخصی
  3.  جسارت: توانایی ابراز هیجاناتمان
  4.  تحمل فشار روانی: توانایی اداره مؤثر هیجاناتمان
  5. کنترل تکانه: توانایی کنترل هیجاناتمان
  6. واقعیت آزمایی: توانایی ارزیابی عینی احساسات و افکارمان
  7.  انعطاف پذیری: توانایی سازگار ساختن احساسات و افکارمان با شرایط جدید
  8. مسئله گشایی: توانایی حل مسایل فردی و بین فردی مان
  9. همدردی: درک و آگاهی از هیجان دیگران
  10. رابطه بین فردی: توانایی برقراری ارتباط خوب با دیگران.
 

مدل بار

مدل بار - آن، علاوه بر این ۱۰ مؤلفه، عامل اصلی هوش هیجانی، پنج آسان ساز رفتار هوش هیجانی و اجتماعی را نیز در بر می گیرد:
  1. خوش بینی: توانایی مثبت بودن و نگریستن به جنبه روشن تر زندگی
  2. خودشکوفایی: توانایی دستیابی به آرمان ها و شکوفا ساختن توان بالقوه
  3. شادمانی: توانایی خرسند بودن از خودمان، دیگران و زندگی به طور کلی
  4.  استقلال: توانایی اتکا به خود و رهایی از وابستگی هیجانی به دیگران
  5. مسئولیت اجتماعی: توانایی همانند سازی و احساس جزیی از گروه اجتماعی بودن.
 

خودشکوفایی

برای فهم کامل تر تعریف خودشکوفایی، بهتر است ابتدا ببینیم این تعریف خاص، چگونه به وجود آمد. چهار مضمون اصلی در ادبیات مربوط به خودشکوفایی عبارتند از:
  1. توانایی ایجاد و دستیابی به آرمان ها
  2.  متعهد و درگیر بودن به علایق مان
  3. شکوفا ساختن توان بالقوه آن
  4. غنابخشی به زندگی مان
میمن به اولین مضمون ذکر شده در بالا، همانند مزلو، با تأکید بر رویش به سمت آرمان ها پس از ارضای نیازهای اساسی روی آورد. ما باید این آرمان ها را که یکی از ۱۵ ویژگی است که مزلو در توصیف افراد خودشکوفا در نظر گرفته است، نوآور و خلاق باشیم.
 

نظر یهودا در مورد خودشکوفایی افراد

یهودا، افراد خوشکوفا را افرادی می بیند که چیزی بیش از نیاز صرف ادامه حیات، این بیان دومین مضمون توصیف شده در بالا را ترغیب می کند. این افراد، خود را وقف آرمان ها و علایقی در منزل و محیط شغلی می کنند که بر ویژگی دیگری از خودشکوفایی، که مزلو توصیف کرد، است (به نحو فعال متعهد به مأموریتی در زندگی بودن).
 

نظر مزلو

مزلو عقیده داشت، وقتی نیازهای اساسی ادامه حیات، ایمنی اجتماعی و شخصی ارضا شوند، پس از آن می توانیم به درک توانمندی های بالقوه خود بپردازیم. یهودا، افراد خودشکوفا را افرادی می داند که می توانند یک زندگی غنی را دنبال کنند و این چهارمین مضمونی است که در ادبیات مربوط، تکرار می شود. میمن نیز خودشکوفایی را میل شدید برای حیات غنی با سرمایه گذاری در زندگی می دید. استراپ و هدلی می گویند: «تلاش برای یافتن معنا در زندگی، عنصر کلیدی در این تعریف است». لیندنر آن را مشارکت برجسته و کامل در زندگی تلقی می کرد.
 
همانگونه که مزلو نیز توصیف می کند، افراد خودشکوفا می توانند طراوت زندگی را تجربه کنند و به تجربه های اوج در زندگی دست یابند. یافته ها در سه مطالعه که در آمریکای شمالی با ۳۸۳۱ بزرگسال، اسرائیل با ۲۷۰۲ جوان و در هلند با ۱۶۳۹ بزرگسال با هدف تعیین رابطه بین هوش هیجانی و خودشکوفایی انجام شده است، وجود همبستگی بین هوش هیجانی و خودشکوفایی را نشان داد و بیانگر این است که هوش هیجانی به چه نحو افراد با خودشکوفایی بیشتر را از افراد با خودشکوفایی کمتر تشخیص می دهد و نشان می دهد که هوش هیجانی چگونه می تواند خودشکوفایی را پیش بینی کند. این همبستگی در نمونه های آمریکای شمالی (75/0)، اسرائیلی (72/0) و هلندی (71/0) دیده می شود.
 
نتایج این سه مطالعه به روشنی نشان می دهد که هوش هیجانی و خودشکوفایی، ارتباط تنگاتنگی دارند. از طرف دیگر، پیوند بین هوش شناختی (IQ) و خودشکوفایی در نمونه اسرائیلی(02/0) و نمونه هلندی(08/0) بود که از لحاظ آماری معنادار نیست و این بدان معنی است که هوش هیجانی بیش از هوش شناختی بر توانایی ما در تلاشمان برای رسیدن به آرمان ها و شکوفا ساختن توان بالقوه مان تأثیر می گذارد. براساس یافته های این سه مطالعه، افراد با نمره های EQ بالای میانگین، نمره های خودشکوفایی دارند که به طور معنادار بالاتر از افراد با نمره EQ زیر میانگین در نمونه های آمریکای شمالی، اسرائیلی و هلندی هستند. این یافته ها به روشنی نشان می دهند که افراد دارای هوش هیجانی بالاتر، وقتی موضوع خودشکوفایی مطرح می شود، خیلی بهتر از افراد دارای هوش هیجانی پایین ترند.
 
منبع: هوش هیجانی (مدیریت احساس، عاطفه و هیجان)،  رمضان حسن زاده و سیدمرتضی ساداتی کیا، صص 84-87، دانژه، تهران، اول، 1390.


سبک زندگی مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاسخ به شبهات و سوالات واقعه ی شهادت خادم الرضا، رئیس جمهور شهید
پاسخ به شبهات و سوالات واقعه ی شهادت خادم الرضا، رئیس جمهور شهید
روایت خبرنگار صداوسیما از تماس تلفنی با آیت‌الله آل هاشم پس از حادثه بالگرد
play_arrow
روایت خبرنگار صداوسیما از تماس تلفنی با آیت‌الله آل هاشم پس از حادثه بالگرد
روضه‌خوانی مهدی رسولی در مراسم تشییع شهدای خدمت در تبریز
play_arrow
روضه‌خوانی مهدی رسولی در مراسم تشییع شهدای خدمت در تبریز
طنین فریاد "لبیک یا خامنه‌ای" در تشییع شهدای خدمت
play_arrow
طنین فریاد "لبیک یا خامنه‌ای" در تشییع شهدای خدمت
رئیس جمهور شهید در آخرین جلسه هیئت دولت چه گفت؟
play_arrow
رئیس جمهور شهید در آخرین جلسه هیئت دولت چه گفت؟
تصاویر دلجویی رئیس پلیس تهران از خانواده شهدای پلیس نارمک
play_arrow
تصاویر دلجویی رئیس پلیس تهران از خانواده شهدای پلیس نارمک
حضور رئیس قوه قضائیه در منزل شهید امیرعبداللهیان
play_arrow
حضور رئیس قوه قضائیه در منزل شهید امیرعبداللهیان
رئیس جمهور از آخرین سفر استانی خود به تهران باز می گردد
play_arrow
رئیس جمهور از آخرین سفر استانی خود به تهران باز می گردد
اجتماع ورزشکاران در سوگ رئیس‌جمهور شهید و همراهان
play_arrow
اجتماع ورزشکاران در سوگ رئیس‌جمهور شهید و همراهان
مصاحبه کمتر دیده شده از شهید ابراهیم رئیسی در سال ۱۳۷۲
play_arrow
مصاحبه کمتر دیده شده از شهید ابراهیم رئیسی در سال ۱۳۷۲
جزئیات تازه از زمان کشف مختصات دقیق محل حادثه بالگرد حامل رئیسی؛ ساعت چند؟
play_arrow
جزئیات تازه از زمان کشف مختصات دقیق محل حادثه بالگرد حامل رئیسی؛ ساعت چند؟
تصاویر منتشر نشده از حضور شهید آیت‌الله آل‌هاشم در یگان‌های ارتش
play_arrow
تصاویر منتشر نشده از حضور شهید آیت‌الله آل‌هاشم در یگان‌های ارتش
نماهنگ | خادم الرضا علیه‌السلام
play_arrow
نماهنگ | خادم الرضا علیه‌السلام
گزیده‌ای از سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین آل هاشم در دیدار ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ مردم تبریز با رهبر انقلاب
play_arrow
گزیده‌ای از سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین آل هاشم در دیدار ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ مردم تبریز با رهبر انقلاب
قرارگیری پیکر رئیس جمهور و همراهان داخل تریلی مخصوص در مراسم تشییع و بدرقه
play_arrow
قرارگیری پیکر رئیس جمهور و همراهان داخل تریلی مخصوص در مراسم تشییع و بدرقه