شمس ‏الدین ابوالمعالی محمد ابن‏ خاتون طوسی

(وف بعد از 1055 ق)، فقیه امامى و ادیب. از پیشوایان و برجستگان علماى امامیه و شاگرد شیخ‏بهایى و در علوم و فنون مختلف سرآمد بود. پس از فراغت از تحصیل مدتى در حیدرآباد دكن مسكن گزید، و از آنجا به مشهد مقدس رفت و پس از چندى به هندوستان بازگشت و در آن دیار وزارت سلاطین قطب شاهیه را در حیدرآباد عهده‏دار شد. در 1038 ق سلطان عبداللَّه قطب شاه كه به جاى سلطان محمد قطب شاه نشسته بود، منصب صدارت عظمى را به وى داد و او را به لقب پیشوا ملقب ساخت. وى شیخ اجازه سید حسین فرزند حیدر كركى است. در حیدرآباد دكن از دنیا رفت. از آثار وى: ترجمه‏ى «اربعین» استادش شیخ‏بهایى كه به امر سلطان محمد قطب شاه از سلاطین قطب شاهیه‏ى هند نوشت و به نام ترجمه‏ى «قطب شاهى» نامید و در سفرى كه به عنوان سفیر حیدرآباد به ایران آمد ترجمه‏ى قطب شاهى را به استادش شیخ‏بهائى نشان داد، و شیخ در 1028 ق تقریظى لطیف بر آن نوشت؛ «شرح الارشاد» علامه‏ى حلى؛ «شرح جامع عباسى» شیخ بهائى؛ «توضیح اخلاق عبداللَّه شاهى»، به فارسى، در شرح كتاب «اخلاق ناصرى» خواجه نصیر طوسى، به درخواست عبداللَّه قطب شاه؛ كتابى در «امامت»، به فارسى.